Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




CHÙA BỔ ĐÀ




   Xe dừng lại chân núi Phượng Hoàng , mấy chục người cùng vội vàng xuống xe, cùng hấp tấp đi vao một ngõ nhỏ. Đã 9 giờ sáng, nhưng nơi đây u tịch, vắng vẻ. Dòng người đi trong ngõ hẹp, hai bên là dẫy dài tường đất. Một loại tường đất dầy, như những bức tường chình trên miền núi cao vẫn làm. Đặc biệt những bức tường này đều có mái che mưa năngs

Có một cái cổng nhỏ, trên nóc dề ba chữ Bổ Đà Tự lờ mờ trong lớp rêu xanh, chỉ đủ để hai người cùng vào. Qua cổng mọi người đi trong ngõ, có những viên gạch muối cỡ lớn lát không ra hàng lối nào. Hai bên vẫn là dẫy tường đất có mái kéo dài cho đến ngõ trong sân chùa. Không có vết bê tông trong chùa. Mấy người đi quanh tôi xì xào “ có lẽ ta đang đến thăm một ngôi chùa đất” bởi xung quanh chúng tôi không gian chùa man mác mầu nâu đất, rêu phong trên các bức tường, từng viên gạch cổ cũng có rêu. Ngẩng đầu nhìn lên, cây đa mọc bên đường dã thành cổ thụ, thân phụ và rễ giao nhau chi chít, mỗi mùa mưa di qua, lại có một thân cây mới bám quanh cái gốc cây già

Kiến trúc chùa Bổ Đà có sự khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống, đó là kiến trúc kiểu “nội thông ngoại bế” tạo nên vẻ u tịch, thanh vắng và linh thiêng, cho nên phía trong chùa, có gần trăm gian mà vãn bí hiểm, u tịch.

Tương truyền chùa được lập vào thời Lê trung hưng. Người dân gọi là chùa Bổ Đà bởi nói tắt câu “Bổ Đà Lạc Giả” nghĩa là ngọn núi nơi Quán Âm Bồ Tát hiện lên để hóa độ chúng sinh. Có một câu chuyện dân gian kể rằng : ông tiều phu già vào rừng đốn cây, mỗi nhát rìu bổ xuống, ông lại niệm cầu Quan thế âm bồ tát phù hộ, khi bổ xong gốc cây thì có 32 đồng tiền hiện ra. Ông vui nừng khấn xin “Quan Âm cho tôi đứa con nối dõi, tôi xin dựng chùa để thờ Ngài” Quả nhiên ông sinh dược con trai mạnh khỏe và đã thực hiện lời ước làm chùa, hương khói phụng thờ.. Dần dần nhiều người qua lại lễ bái cầu gì cũng hiển ứng, trở nên danh lam thắng cảnh. Từ sự tích đó chùa có tên là chùa Ông Bổ.

Đến dơi Bảo Thái triều vua Lê Dụ Tông (1720 – 1729) có vị sư là là Phạm Kim Hưng trùng tu thượng diện, tòa thiêu hương , tiền dường, nơi nơi đều rộng . Đến đời Lê Cảnh Hưng vị sư tổ họ Ngô quê làng Bình Vọng huyện Thượng Phúc cùng với dân xây tiếp chùa Tứ Ân và am Tam Đức, lại trùng tu chùa Quan Âm , làm nên cảnh Bồng Lai trong chốn thiền

Người dân Bắc Giang có câu ca

Thứ nhất là chùa Đức La

Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng

Chùa Bổ Đà không có kiến trúc trùng trùng điệp điệp như chùa Đức La (nay gọi là chùa Vĩnh Nghiêm) nhưng tại nơi đây không hiếm những di vật quý Nếu tại chùa Vĩnh Nghiêm có kho mộc bản đã được UNESSCO vinh danh thì tại chùa Bổ Đà cũng có một kho mộc bản in kinh Lăng nghiêm , kinh Yết ma, kinh Nam hải khắc trên hàng nghìn tấm ván gỗ thị có từ mấy trăm năm trước.

Lễ Phật trên tam bảo, chúng tôi di qua sân, qua mấy bể nước mưa trong vắt lên Nhà Tổ lễ các vị khai sáng chi phái Lâm Tế rồi sang vườn tháp viếng các vị tăng ni an táng tại đó. Nơi đây xung quanh có hàng tre xanh rì rào, ru giấc ngủ 1214 xá lỵ các vị cao tăng và ni sư trong 99 ngọn tháp thiêng Có người cho rằng chỉ người trong sơn môn Lâm Tế , học cùng một thầy mới được về đây chung vườn Tháp chùa Bổ Đà. Có ngôi tháp táng chung hàng chục xá lỵ, có ngôi chỉ để 4 , 5 xá lỵ mà thôi. Người trông coi vườn cho biết vừơn tháp rộng tới 7784 m2, có thể phân biệt vị sư táng trong mộ là tăng hay ni cô bởi nét hoa văn trên tháp : hình búp sen là mộ của ni cô, hình bình cam lộ là tăng.

Hàng năm chùa Bổ Đà mở hội vào ba ngày 16,17,18 tháng Hai âm lịch . Đó là những ngày ấm áp trong tiết xuân, khu vực xã Tiên Sơn không nhũng mở hội chùa, mà có cả hội đền. Khắp mơi đều trang hoàng cờ biển đón người đi hội. Ngày vào hội, cả vùng núi Bổ Đà rực rỡ cờ hoa, khách thập phương đến lễ đền Thượng, lễ các chùa trong khu vực núi Phượng Hòang cầu cho quốc thái dân an.

Đến lễ chùa Bổ Đà, thiện nam tín nữ dược nghe vị sư trụ trì kể nhiều huyền tích xưa và nay : Thời kháng chiến chống đế quốc, đây là nơi rèn luyện bộ đội, là nơi nhà văn Nguyên Hồng ẩn tu Nhiều chuyện lắm xin mời quý bạn dén thăm chùa

Ghi chép tại chùa Bổ Đà 12/11/2014


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 26.4.2015.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn