Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới

Hồ Gươm Nấu Sử Sôi Kinh (17)



Bắc Thuộc Lần III

Cha Con Vua Tùy Cai Trị Người Việt






Thời Bắc thuộc lần III trong lịch sử Việt Nam kéo từ năm 602 - 905 . Bắt đầu khi Tùy Văn Đế sai Lưu Phương đánh chiếm nước Vạn Xuân, cưỡng bức Lý Phật Tử đầu hàng. Đến khi Khúc Thừa Dụ tiến vào Đại La , giành quyền cai quản toàn bộ Tĩnh Hải quân năm 905.

Nhà Tùy & Nhà Đường cai trị nước Việt

Năm 602. Nhà Tùy sai Lưu Phương đem quân sang đánh Vạn Xuân . Vua Lý Phật Tử sợ. Đầu hàng. Bị bắt về Tàu. Chết nhục ở Tàu. Nước Việt bị xếp làm một Châu của Tùy, gọi là Châu Giao.

Năm 605 . Lưu Phương đánh nước Chăm Pa, bị quân Chăm đánh bại, thêm dịch bệnh tràn lan, mười người chết 4, 5. Trên đường rút quân. Lưu Phương chết.

Sau Lưu Phương. Khâu Hòa sang đại tổng quản Vạn Xuân. Năm 618. Nhà Đường lật nhà Tùy , lập nước Đại Đường. Năm 622. Khâu Hòa xin nô lệ nhà Đường. Nước Việt là thuộc địa Đại Đường.

Bắc thuộc lần III kéo dài hơn 300 năm.

Nhà Tùy (581- 619) cai trị 38 năm. Sau thời Nam- Bắc triều . Năm 581. Tùy Văn Đế lập triều Tùy. Năm 619. Hoàng Thái Chủ Dương Đồng nhường ngôi cho Vương Thế Sung . Diệt triều Tùy. Nhà Đường thay nhà Tùy.

Tùy Văn Đế thống nhất nước Tàu lần thứ tư (bị chia cắt, náo loạn hơn 380 năm, từ cuối thời Đông Hán ).
Tần Thủy Hoàng kết thúc đánh nhau, cát cứ thời Xuân Thu Chiến Quốc . Thống nhất nước Tàu lần thứ nhất.
Lưu Bang chấm dứt chiến tranh, sau đổ vỡ nhà Tần và Tấn Vũ Đế . Kết liễu thời Tam Quốc . Thống nhất lần thứ hai.

Thời Tây Tấn . Thống nhất lần thứ ba. Rất ngắn. Vì mâu thuẫn dân tộc và nội bộ nhóm thống trị. Nước Tàu bị băm nát. Gồm 16 nước Ngũ Hồ , đối lập với Đông Tấn (304 - 420) và phân chia Nam- Bắc triều (420 - 589).

Tùy Văn Đế làm vua. Thay chế độ. Xây Đại Vận Hà , kéo theo nhiều thành phố dọc kênh. Cung cách triều Tùy cai trị, ảnh hưởng đến Đường, Tống , và các triều đại Tàu sau này.

Tùy Văn Đế học hỏi nguyên nhân hưng/ vong của các triều trước. Quan hệ tốt với nông dân. Dung hòa lợi ích phe, nhóm thống trị. Kinh tế, Văn hóa phát triển. Cảnh sống phồn hoa. Những năm cuối đời, Tùy Văn Đế cố chấp, đại sát công thần. Nhà Tùy suy.

Tháng 8- 604 . Tùy Văn Đế chết. Thái tử Dương Quảng thay, tức Tùy Dạng Đế . Tùy Dạng Đế xây nhiều công trình lớn. Tổ chức nhiều cuộc xâm lược nước khác.

Tùy Văn Đế và Tùy Dạng Đế xây Đại Vận Hà và trì đạo (quốc lộ). Xây Đại Hưng thành và Đông Đô, xây đắp Trường Thành . Tăng cường khả năng kiểm soát của triều đình Tùy với khu vực phương Bắc, Quan Đông và Giang Nam. Hình thành trọng trấn kinh tế Giang Đô. Triều Tùy thịnh, các nước xung quanh: Cao Xương , Oa Quốc , Cao Câu Ly , Tân La , Bách Tế … chịu ảnh hưởng văn hóa Tàu.

Do quá kiêu ngạo, mê mù, dâm bạo, Tùy Dạng Đế làm quốc lực suy đồi. Các phe, nhóm cát cứ. Tùy Dạng Đế hiếu chiến. Ba lần tấn công Cao Câu Ly . Nhà Tùy chết chìm trong các cuộc khởi nghĩa nông dân . Tùy Dạng Đế dời đông đô Lạc Dương đến Giang Đô (Dương Châu ngày nay). Tháng 4- 618. Vũ Văn Hóa Cập cùng các tướng lĩnh, nổi binh biến, giết Tùy Dạng Đế. Nhà Tùy mất. Triều Đường cướp quyền cai trị.

Tùy Văn Đế & Đứa con trai

Tùy Văn Đế (541 - 604) tên thật Dương Kiên, Hoàng đế lập nhà Tùy, giữ ngôi 581 - 604. Tùy Văn Đế nhiều lần ban lệnh cầu nhân tài, lập khoa tiến sĩ , hình thành chế độ khoa cử Nho giáo. Tùy Văn Đế làm Luật Khai Hoàng để cai trị, ảnh hưởng lớn đến luật Tàu các đời sau. Tùy Văn Đế nghiêm khắc quản lý quan chức. "Mỗi buổi sáng đều thiết triều nghe ý kiến của các quan tận xế không mệt, việc ăn mặc, nơi ăn ở dều sử dụng thật tiết kiệm..."

Tùy Văn Đế ban lệnh quân điền, chia cho nam thanh niên, nam trung niên 80 mẫu lộ điền. Phụ nữ 20 mẫu lộ điền. Các quan theo cấp bậc được cấp 1-5 khoảnh (khoảnh = 100 mẫu) ruộng. Chính sách Quân điền giúp nông dân ham sản xuất. Sử sách ghi thời Khai Hoàng "dân giàu nước mạnh, lúa gạo đầy kho". Triều đình xây nhiều kho lương thực tại Lạc Dương và một số nơi: kho Hàm Gia, kho Lạc Khẩu, kho Vĩnh Phong, kho Thái Nguyên...
Tùy Văn Đế đã chết 33 năm. Nhà Tùy diệt vong đã 20 năm, mà lương thực , vải sợi cất giữ từ thời ấy vẫn chưa dùng hết.
Năm Trinh Quán thứ 11 nhà Đường (637) Mã Chu nói với Đường Thái Tông :
Nhà Tùy làm để dành ở Lạc Khẩu, Lý Mật … những kho tàng ở Tây Kinh đều đựơc Nhà nước sử dụng, đến nay chưa hết

Tùy Văn Đế & Tự do Văn hóa- Tư tưởng

Tùy Văn Đế mở tự do tư tưởng, văn hóa và chính sách dân tộc. Nhờ đó, thúc đẩy người dân sáng tạo tư tưởng, văn hóa, khoa học, kỹ thuật, nghệ thuật… hòa hợp dân tộc, sau quá nhiều chia rẽ, thù địch nhau. Vua dùng Nho gia , Pháp gia thời Hán , đưa thêm Phật gia, Đạo gia vào tư tưởng cai trị. Không áp đặt một hệ phái tư tưởng độc trị, bó chắn, đè đầu người dân.

Tùy Văn Đế đặt lễ nhạc mới, yêu cầu các công thần "giảm bớt việc hội hè văn nghệ, con cái trong nhà mỗi người phải học một môn." Vua cho người đi khắp nơi sưu tầm sách và quy định "gặp một cuốn sách, thưởng một xấp lụa, chép lại xong xuôi, trả lại bản gốc cho chủ sách." (Tùy thư , Kinh tịch chí- quyển 1). Tàng thư Quốc gia có 37 vạn quyển sách. Cực thịnh một thời. Tùy Văn Đế tín mộ đạo Phật , đạo Lão . Ai ăn cắp tượng Phật , hay tượng Nguyên thủy Thiên tôn , quy tội đại nghịch.

Thời Tùy, Phật giáo cực thịnh với các Hệ phái chính: Thiên Thai tông , Tam luận tông , Tam giai giáo .

Khi Bắc Chu Vũ Đế đàn áp Phật giáo. Trí Tiên đi ẩn tại nhà họ Dương, đưa ra dự đoán Dương Kiên sẽ thành hoàng đế, trọng hưng Phật giáo. Sau này, Dương Kiên Tùy Văn Đế tin chắc ông được Phật giúp đỡ, che chở, tuyên bố với quần thần “Ta hưng thịnh là do Phật Pháp”. Cuối đời, vua bài xích Nho học. Phật giáo trở thành quốc giáo của triều Tùy. Năm 581. Tùy Văn Đế đón mời tăng lữ ẩn cư xuất sơn. Hiệu triệu tín đồ Phật giáo "vì nước hành đạo". Cho phép nhân dân xuất gia.

. Triều Tùy xây hơn 5 nghìn chùa tháp, tạo hàng vạn tượng Phật, dịch hàng vạn kinh Phật. Kinh Phật lưu truyền mạnh hơn rất nhiều lớn so với kinh Nho. Tùy Văn Đế xây 83 tháp xá lợi Phật tại các châu, trong đó Đại Hưng thiện tự nổi tiếng nhất.

Tùy Văn Đế cũng tôn trọng Đạo giáo. Niên hiệu "Khai Hoàng" được chọn từ kinh điển Đạo giáo. Triều đình Tùy quy định sĩ nhân cần thông cả Đạo đức kinh , sùng huyền học và huyền học bác sĩ, tuyên giảng đạo thư định kỳ.

Tranh sơn thủy thăng hoa thành một ngành hội họa độc lập. Triển Tử Kiền sống qua các triều Bắc Tề, Bắc Chu và Tùy. Ông từng vẽ tranh Phật giáo "Pháp hoa kinh biến", tranh phong tục "Trường An xã mã nhân vật đồ". Bức tranh sơn thủy "Du xuân đồ" của ông dùng thuật bôi phác họa, tô màu xanh lục, phối cảnh không gian hợp lý, chú ý tương tác xa gần, và tỷ lệ núi cây cùng người… trong gang tấc có đủ ý vị ngàn dặm. "Du xuân đồ" là thủy tổ của tranh sơn thủy nước Tàu.

Ngành số học thời Tùy phát triển, sĩ nhân đương thời đều cần học tập "cửu số" giản đơn, tại Quốc tử giám có lập ban toán học (tức ngành số học) chuyên bồi dưỡng nhân tài số học. Chu Phần và Viên Sung truyền thụ tri thức thiên văn tại Thái sử cục .

Sau khi Tùy bình định Nam triều Trần, đã cho đưa 'hồn nghi', 'hồn thiên tượng' và tranh sách thiên văn của Nam triều đến tập trung tại Trường An. Dùng người giỏi của Nam triều. Dữu Quý Tài và Chu Phần tham chiếu vị trí các ngôi sao, vẽ thành tinh đồ.

Vũ Văn Khải từng tạo 'quan phong hành điện' cho Tùy Dạng Đế, bên dưới điện đặt ròng rọc tời, có thể tách rời, cũng có thể hợp thành một không gian chứa được vài trăm người. Hà Trù tạo ra "Lục hợp thành" cho Tùy Dạng Đế, trong một đêm có thể hợp thành một tòa thành lớn. Hà Trù còn có thể dùng lục từ (sứ xanh) để chế ra ngọc pha lê, không khác biệt so với ngọc pha lệ thực.

Cuối đời Tùy Văn Đế suy thoái.Giết người tùy thích. Đến kho vũ khí,thấy kho hơi bẩn, vua bắt trưởng kho, tử hình .

Vua nghe Dương Quảng nịnh bợ, phế Thái tử Dương Dũng , lập Quảng thế ngôi. Đến khi đang ốm bệnh, vua bị Dương Quảng giết, thọ 64 tuổi. Dương Quảng giết vua cha cướp ngôi, xưng Tùy Dạng Đế . Vị vua con nhà Tùy, khủng khiếp ít thấy trên đời.

Tùy Dạng Đế- Ba lần đánh chiếm Cao Câu Ly

Tùy Dạng Đế (569 - 618 ) tên thật Dương Quảng, hoàng đế thứ hai của nhà Tùy , cai trị năm 604 - 617 . Là con trai thứ hai của Tùy Văn Đế.

Năm 589 . 21 tuổi. Dương Quảng cầm đầu đại quân Tùy, diệt nhà Trần.

Năm 600 . Tùy Văn Đế phế Thái tử Dương Dũng (anh trai Dương Quảng) lập Dương Quảng thay.

Năm 604 . Dương Quảng giết cha và anh, xưng đế, đổi niên hiệu Đại Nghiệp. Dương Quảng hoang dâm. Tàn bạo. Thích nghe nịnh hót. Hiếu thắng. Hiếu chiến. Tăng thuế máu dân, cho sự sa đọa, đồi bại của mình. Bóc lột sức dân xây thành, đắp sông. Nhiều lần tiến đánh Lâm Ấp, Cao Câu Ly... Quân tướng chết. Dân oán hận.

Cuối thời Dạng Đế. Dân bùng dậy chống Tùy.

Năm 616 . Tùy Dạng Đế rời Trường An, về phía Nam, ở đấy hai năm.

Năm 618 . Tùy Dạng Đế bị Hứa quốc công Vũ Văn Hóa Cập giết ở Giang Đô. Triều Tùy diệt vong.

Việc Tùy Dạng Đế giết vua cha cướp ngôi mà sử Tàu ghi, nay có người bênh cãi. Nhưng sự hiếu chiến của Tùy Dạng Đế, vị vua hoang dâm nhất trong lịch sử Tàu là không thể chối cãi.

Ngày Nhâm Ngọ tháng giêng- 612 . Đại quân nhà Tùy gồm 1.131.800 người, giả xưng là 2 triệu quân, lại thêm khoảng 2 triệu dân phu, bắt đầu tiến công vào Bình Nhưỡng. Tùy Dượng Đế đích thân cầm đầu. Đội quân Tùy thứ nhất bắt đầu hành quân 960 dặm tới sát biên giới Cao Câu Ly .

Ngày Quý Tị, Tùy Dượng Đế thúc quân tiến đến Liêu Thủy. Quân Cao Câu Ly tổ chức phòng thủ chặt. Quân Tùy chết đứng. Cuộc tấn công Cao Câu Ly lần thứ nhất thất bại.

Tháng 2- 613 . Tùy Dạng Đế dự định đánh Cao Câu Ly phục thù. Tả Quang lộc đại phu Quách Vinh can ngăn. Vua không nghe.

Trong lúc Tùy Dạng Đế tập trung sức, đánh Cao Câu Ly. Lễ bộ thượng thư, Sở công Dương Huyền Cảm , con trai Dương Tố , vốn được Dạng Đế giao cho đốc vận ở Lê Dương, nhân cơ hội, nổi dậy ở gần Lạc Dương. Quân Huyền Cảm đánh thắng quân Tùy nhiều trận, sắp chiếm được Đông Đô. Quân Cao Câu Ly thừa cơ, truy kích vào hậu quân Tùy, giết hơn mấy nghìn người.

Từ năm 613 . Các thế lực phản Tùy nổi loạn như ong. Năm 614 . Thủ lĩnh phản quân chiếm quyền, xưng vương, xưng đế. Triều Tùy khó tuyển binh. Nhiều lính đào ngũ. Miền bắc Trung Nguyên chìm trong nội loạn. Vậy mà, Tùy Dạng Đế lại tiến công Cao Câu Ly lần thứ ba. Dạng Đế cử Lại Hộ tiến đánh Xa Thành, đánh bại quân Cao Câu Ly. Tiến đánh Bình Nhưỡng. Vua Cao Câu Ly hoảng, đầu hàng.

Tháng 8- 614, Dạng Đế từ trấn Ninh Viễn trở về. Ông triệu vua Cao Câu Ly vào triều kiến. Vua Cao Câu Ly không chịu đi. Dạng Đế điên giận, muốn đánh Cao Câu Ly lần thứ tư. Nhưng không ra quân nổi.

Cuối năm 604 . Thầy cúng Chương Cừu Thái Dực bảo kinh đô Trường An phong thổ không hợp với Tùy Dạng Đế. Vua chuyển sang Đông Đô Lạc Dương. Dương Chiêu ở lại trấn thủ Trường An. Tháng 3- 605 . Dạng Đế sai Thừa tướng Dương Tố, Nạp ngôn Dương Đạt và Tương tác Đại tượng Vũ Văn Khải xây Đông Đô Lạc Dương. Tháng giêng năm sau phải hoàn thành. Khi xây Đông Đô, mỗi tháng tuyển thêm hơn 200 vạn người. Người chết do quá sức 4, 5 phần. Đội thu xác chết phải dùng xe chở tử thi. Ai chết ở hương Đông, chôn ở Thành Cao. Chết ở hướng Tây, chôn ở Hà Dương. Liên tiếp. Không dứt. Xây xong Đông Đô. Tùy Dạng Đế chuyển hẳn ở đấy.

Bất an. Phòng thủ. Tùy Dạng Đế đào hố rãnh lớn, vòng quanh Đông Đô. Chu vi hơn 50 dặm, chia làm hơn 1000 phố. Ba chợ buôn lớn Phong Đô, Đại Đồng, Thông Viễn. Chợ Phong Đô có 120 dãy, hơn 3.000 cửa hiệu, hơn 400 khách sạn… Tốn tiền. Người chết. Không thể đếm.

Tùy Dạng Đế xây Tây Uyển. Chu vi 200 dặm, xây biển nhân tạo hơn 10 dặm trong vườn. Dựng các núi Bồng Lai, Phương Trượng, Doanh Châu, cao hơn mặt nước hơn trăm thước. Đền, đài, miếu la liệt trên núi. Cung Duyên Cừ, có 16 viện. Mỗi viện do một tứ phẩm phu nhân làm chủ, sống xa đọa, trụy lạc, bệnh hoạn.

Tùy Dạng Đế tìm bắt ti tỷ mỹ nữ về cung. Phong 3 Phu nhân, 9 bà Tần, 27 bà Thế phụ, 81 bà Ngự thiếp. Tổng cộng 120 bà. Chưa kể hai bà Trần, Thái của cha Tùy Văn Đế .

Tùy Dạng Đế mắc bệnh ấu dâm. Bắt nhiều bé gái chưa đến 13 tuổi vào cung. Sai Chu Hà chế tạo một chiếc xe gọi là xe tùy ý. Trên xe này, Tùy Dạng Đế thiết kế rất nhiều chi tiết, giúp giữ chặt tay, chân của các bé, được ông ta đưa vào trong xe, khiến họ không cử động được. Dạng Đế dễ dàng hành xác các bé. Hắn không bị chống trả: đạp, đấm, đá, bóp cổ… Nhiều lần hắn sai hoạ sỹ vẽ lại cảnh mình hành sự các bé gái, treo trong cung ngắm.

Tùy Dạng Đế sùng Kim Đan thuật

Tùy Dạng Đế tôn sùng Kim Đan thuật. Nhiều đạo sĩ thạo về luyện chế thuốc trường sinh bất tử, được vua ưa. Tung Sơn đạo sĩ Phan Đản hợp luyện Kim Đan sáu năm bất thành. Phan Đản nói rằng cần có ba hộc sáu đẩu mật gan, tủy xương của đồng nam, đồng nữ thì mới luyện thành. Tùy Dạng Đế giết Phan Đản.

Kỹ thuật luyện chế kim đan cũng góp phần vào sự phát triển y dược và hóa học thời Tùy-Đường. Từ "Nội đan " có ý nghĩa rất quan trọng trong tu luyện Đạo giáo, hình thành thời này. Thanh Hải Tử Tô Nguyên Lãng đề xuất "quy thần đan vào tâm luyện", đề xướng "tính mệnh song tu ", là một bước thúc đẩy cho sự phát triển của lý luận Nội đan thuật. Trong giới Đạo sĩ đương thời có lưu hành tịch cốc thuật nhằm tu luyện thành Tiên. Tịch cốc thuật chủ trương không ăn ngũ cốc, chỉ uống nước và ăn hàn thực. Tùy Dạng Đế đón mời Từ Tắc giỏi tịch cốc thuật nhập cung. Vua tôn kính những đạo sĩ giỏi tịch cốc thuật: Tống Ngọc Tuyền ở Kiến An, Khổng Đạo Mậu ở Cối Kê, Vương Viễn Tri ở Đan Dương.

Tùy Dạng Đế & Quân nổi loạn

Năm 618 . Tùy Dạng Đế chạy về Giang Đô. Lương thực cạn dần. Các binh sĩ phần lớn quê vùng Quan Trung, muốn về nhà. Những người đào ngũ trước, đều bị giết. Họ bàn nhau giết Tùy Dạng Đế. Các thủ lĩnh Tư Mã Đức Kham . Bùi Kiền Thông , Nguyên Lễ , Dương Sĩ Lãm ... câu kết với Vũ Văn Hóa Cập , tìm cách giết vua.

Tháng 3- 618 . Quân Kiêu Quả chuẩn bị xong lực lượng, kéo đến vây cung điện Tùy Dạng Đế. Tư Mã Đức Kham đem hơn vạn quân ở Đông Thành, hẹn thấy lửa nổi lên, thì liên kết với quân ngoài thành, cùng tiến vào cung.

Canh ba ngày Ất Mão (10) tháng 3 (10- 4- 618) Tư Mã Đức Kham phóng lửa. Quân nổi loạn ồ ạt xông vào, nắm giữ cung điện vào ngày Bính Thìn hôm sau, tức 11- 4. Tùy Dạng Đế biết có biến loạn, muốn chạy sang Tây Các. Vua bị Bùi Kiền Thông và Dương Nguyên Lễ tóm gọn. Giáo úy Lệnh Hồ Hành Đạt cầm siêu đao xông đến.

Vua hỏi: Ngươi muốn giết trẫm sao?

Hành Đạt nói: Thần không dám, chỉ mong Bệ hạ về phía tây (Trường An) mà thôi.

Tùy Dạng Đế tưởng họ không giết mình. Đồng ý về Trường An. Vũ Văn Hóa Cập tự xưng Thừa tướng, vào phủ đường. Dạng Đế bị ép, phải ra đón. Vua biết Hóa Cập muốn giết mình, hỏi: Trẫm có tội gì?

Hóa Cập sai kể tội Dạng Đế:

Bệ hạ bỏ bê tôn miếu, tuần du liên miên, bên ngoài loạn lạc, bên trong dâm loạn, sử đinh chết vì binh đao, đàn bà bị làm nhục, bốn phương ly tán, đạo tặc khắp nơi, chỉ nghe nịnh thần, bỏ bê trung lương, chẳng lẽ là không có tội sao.

Dạng Đế bảo: Trẫm quả có tội với bách tính, nhưng chư khanh là thần tử của trẫm, trẫm ban cơm áo vàng bạc rất hậu, có phải thế không. Sự việc hôm nay là do ai bày ra.

Đức Kham nói: Mọi người đều oán bệ hạ, đâu chỉ có một người.

Sau đó định hạ sát Dạng Đế. Dạng Đế bảo thiên tử có cách chết của thiên tử. Dùng thuốc độc tự tử.

Tùy Dạng Đế đã đoán biết có ngày này, luôn trao độc dược cho cung nhân giữ. Lúc này, bọn nó bỏ chạy hết. Không tìm được thuốc độc. Hồ Hành Đạt lấy giải lụa trắng siết cổ Dạng Đế. Tùy Dạng Đế chết 49 tuổi, ở ngôi 14 năm.

Cha con vua Tùy cai trị người Việt

Lý Phật Tử cướp ngôi vua Triệu Việt Vương một cách hèn hạ. Ô nhục giống nòi. Lý Phật Tử làm vua, đóng đô ở Phong Châu , cũng xưng Lý Nam Đế (dân gọi Hậu Lý Nam Đế, phân biệt với Lý Bí).

Năm 589. Tại Tàu. Nhà Tuỳ đã diệt nhà Trần . Thống nhất nước Tàu. Vua Tùy sai sứ mang lệnh, dụ Lý Phật Tử sang chầu.

Năm 602. Linh Hồ Hy , Tổng quản Quế Châu nhà Tùy, theo lệnh Tùy Văn Đế , sai sứ thúc ép Hậu Lý Nam Đế. Lý Phật Tử thoái thác, xin khất tới tháng 11 năm đó lên đường. Theo Tùy thư , Linh Hồ Hy muốn ràng buộc Lý Phật Tử, nên bằng lòng theo lời xin. Có người kiện Linh Hồ Hy ăn tiền của Lý Phật Tử, với Tùy Văn Đế.

Tùy Văn Đế bắt trói Linh Hồ Hy. Vua xuống chiếu sai Lưu Phương thứ sử Qua Châu, thống lĩnh 27 doanh quân sang đánh Vạn Xuân.

Quân Tùy kéo sang. Lý Phật Tử sai Lý Đại Quyền, con của người anh, giữ thành Long Biên . Lý Phật Tử đóng ở thành Cổ Loa . Quân Tùy đến núi Đô Long gặp quân Lý. Lưu Phương đánh tan. Tiến quân sang cạnh dinh của Lý Phật Tử. Lưu Phương lấy họa phúc ra dụ. Lý Phật Tử hãi. Rập đầu xin hàng. Lý Phật Tử bị Tùy bắt về Tàu, rồi chết.

Năm 605. Nhà Tùy đổi Châu Giao thành quận Giao Chỉ, quận lỵ đặt tại huyện Giao Chỉ. Nhà Tùy đặt ra Phủ Đô hộ Giao Chỉ để cai trị Việt. Nhưng Tùy Văn Đế thú nhận, châu Giao Chỉ là đất "ràng buộc lỏng lẻo".

Cuối nhà Tùy loạn. Các quan Tàu cai trị Giao Châu, ly khai nhà Tùy. Lê Ngọc, Thái thú Cửu Chân (vợ là người Việt) cùng các con xây thành lũy, chống nhà Đường , vừa thay nhà Tùy. Năm 622. Lê Ngọc cùng Lý Giáo, Thái thú Nhật Nam, nô lệ nhà Đường .

Đêm Hồ Gươm Nấu Sử Sôi Kinh nghe râm ran tiếng vạc gọi đàn:

“Dân Việt mãi mãi vững niềm tin/ Sông Núi Nước Nam thiêng hùng khí/ Không thời nào, để xâm lược đóng binh/ Phun lửa mấy ngàn năm dai dẳng/ Rốt cuộc, tàn quân chạy tóe loe/ Tâm linh Việt, tiếp Hạt Sáng Trời/ Cùng Dân Việt đời đời đuổi giặc/ Chỉ xót đau, xương máu dân lành/ Đánh nhau đày ải, tan tành đất ao”.


(… Còn tiếp ...)

. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 19.4.2015.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn