Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




Dân Việt Thờ Đức Thánh Trần






      Chúng tôi luôn kính cẩn nguyện cầu Đức Thánh Trần trong những đền thờ Trần Hưng Đạo khắp miền Tổ quốc. Các nguồn tư liệu Hán Nôm, kho thần tích, thần sắc, các văn bia, câu đối, các bài văn chầu dùng khi hầu Đức Trần Triều, các lễ hội, cầu cúng, nơi các làng quê về Đức Thánh Trần, khẳng định tín ngưỡng Người Việt Thờ Đức Thánh Trần.


Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần


    Trong nhiều bản kinh: Trần Triều hiển thánh chính kinh, Đại hữu chân kinh, Hưng Đạo chính kinh bảo lục... đều có chép danh xưng Cửu Thiên Vũ Đế của Đức Thánh Trần. Với danh Cửu thiên Vũ Đế, Đức Thánh Trần sau khi mất, có quyền năng lớn hơn. Thánh giáng trần cứu dân lành, sau khi hoàn thành sứ mệnh dẹp yên bờ cõi, trừ bọn yêu ma, về cõi Tiên, được phong Đế, tiếp tục hiển linh, giúp dân, cứu nước.

Theo tác giả Phạm Quỳnh Phương (Viện Nghiên cứu Văn hóa), nổi bật về sự hiển linh của Đức Thánh Trần là chuyện Phạm Nhan.
    Nhiều tài liệu Hán nôm ghi chuyện Phạm Nhan: Công dư tiệp ký, Tang thương ngẫu lục, Trần Triều Hưng Đạo Vương truyện…

Nguyễn Nhan tên là Bá Linh. Cha hắn, người Quảng Đông, sang nước Nam buôn, lấy vợ làng An Bài, huyện Đông Triều. Bá Linh lớn, theo cha về Tàu học, đỗ tiến sĩ triều Nguyên. Y có phép tàng hình, vào cung trị bệnh cho cung nữ, tư thân với họ. Chúa Nguyên bắt được, định giết. Bá Linh tình nguyện xin đi làm hướng đạo, đánh Nam quốc, chuộc tội. Hắn gây nhiều tội ác với quân đội ta. Hưng Đạo Vương sai người bắt. Bắt được, hắn lại trốn thoát. Chém đầu này, mọc đầu khác. Hưng Đạo Vương cầm kiếm chém. Phạm Nhan chịu chết. Hắn xin Hưng Đạo Vương: "Phải cho tôi ăn gì chứ". Vương bảo: "Cho mi ăn máu đẻ của đàn bà". Sau khi chết, hồn hắn đi đâu gặp sản phụ thì hớp hồn họ. Sản phụ đó, bị ốm liên miên, không thuốc gì chữa khỏi. Họ thường đến đền thờ Trần Hưng Đạo, lấy chiếu cũ trong đền, người bệnh nằm lên, đem chân nhang đốt, quậy nước cho uống, sẽ khỏi. Vì vậy, người dân cảm nhận được anh linh kỳ diệu của Trần Hưng Đạo.
    Dân Việt Thờ Trần Hưng Đạo tràn linh khí. Nam Định và Hà Nam, vùng đất phát tích của nhà Trần, có trên 200 di tích. Thái Bình có gần 40 di tích. Hải Dương và Hưng Yên gần 80 di tích. Hà Nội trên 50 di tích. Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình có nhiều đền thờ Đức Thánh Trần…
Trần Hưng Đạo được phối tự trong hầu hết các điện thờ Mẫu. Ban thờ Trần Triều bên cạnh Tam toà Thánh Mẫu. Trong những đền Trần Hưng Đạo có hệ thống Tứ phủ. Ông là Cha, đối sánh với Mẹ Liễu Hạnh Tháng Tám giỗ Cha/ Tháng Ba giỗ Mẹ.

    Hiện tượng "xin chân nhang" ở đền Kiếp Bạc, đền Bảo Lộc về để thờ vọng trong các tư gia, được dân tới lễ bái trong các dịp tuần tiết, sóc vọng, hoặc bất kỳ lúc nào muốn cầu xin, mở rộng không gian tín ngưỡng Đức Thánh Trần.

Năm 2006. Chính quyền công nhận tín ngưỡng lên đồng tại đền Kiếp Bạc. Hiện nay đền Kiếp Bạc diễn ra lên đồng Trần triều thường xuyên.


Những ngôi đền lớn thờ Trần Hưng Đạo


Những di tích thờ Đức Thánh Trần lớn nhất: Bảo Lộc, Cố Trạch ở Nam Định, Trần Thương ở Hà Nam, Kiếp Bạc ở Hải Dương, A Sào, Đồng Bằng ở Thái Bình.

Nhân dân truyền tụng: "Sinh Kiếp Bạc, thác Trần Thương, quê hương Bảo Lộc".

Bảo Lộc xưa gọi là đền An Lạc, thuộc làng Bảo Lộc, tổng Hữu Bị, huyện Mỹ Lộc- Nam Định, nay thuộc xã Mỹ Phúc ngoại thành Nam Định. Đền Bảo Lộc thờ Hưng Đạo Đại Vương, có chùa thờ Phật, điện thờ Mẫu. Phía sau là đền Khải Thánh thờ thân phụ, thân mẫu. Trong đền thờ, trước tiên là bàn thờ ngũ dinh, các quan Trần Triều, tượng Hưng Đạo Vương bằng đồng, bàn thờ con trai cả Hưng Vũ Vương và con rể Phạm Ngũ Lão. Trong hậu cung, tượng Hưng Đạo Vương đặt chính giữa, hai bên thờ thầy dạy chữ và thầy dạy binh pháp.
     Khu đền Bảo Lộc (An Lạc) có lăng mộ Trần Hưng Đạo xây ở đầu làng, cách đền Bảo Lộc chừng 600m, gồm một nhà dâng hương, một mộ có hai lần tường bao. Nhưng Phạm Quỳnh Phương viết “Hiện nay chúng ta vẫn không thể biết “ống tròn đựng xương” của Vương ở đâu”.
     Đền Trần Thương thuộc thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân tỉnh Hà Nam.
     Theo Phạm Quỳnh Phương "Trần Thương" nguyên nghĩa là kho lương nhà Trần. Xưa là vùng bãi sậy um tùm. Trên đường hành quân qua, Hưng Đạo Vương thấy thế đất đẹp, các dòng sông hội tụ, nên đặt một kho lương. Chiến thắng, Trần Hưng Đạo trở về cắm sinh phần tại đây. Đền Trần Thương thờ Trần Hưng Đạo được lập ngay khi ông mất.

Trong Trần thị gia huấn, việc mất của Hưng Đạo Vương được ghi: "Vào ngày 18/8 năm Hưng Long thứ 8 (1300), Vương đang tụng kinh ở trên núi, nghe nói chị mình mắc bệnh, bèn xuống hỏi thăm. Bà chị nói ngày tới sẽ về tiên tổ. Vương đáp "em còn chút việc bận, chị hãy đợi em đến sáng 20 cùng đi một thể". Đến ngày đó, Vương không có bệnh gì mà mất. Trước khi mất, Vương dặn dò các con rằng: "Khi ta sống ba lần đánh quân Nguyên, giết hại chúng rất nhiều, nên sau khi ta mất, họ sẽ tìm mộ ta. Trong tháng này, bí mật chôn ta ở vườn An Lạc (Bảo Lộc), giả nói rằng an táng chị ta, táng xong nên để đá rất sâu rồi trồng cây lên trên. Sang tháng, về Tức Mặc phao tin ta mất ở đó rồi làm nghi thức an táng. Hài cốt phải dùng của viên quan sang trọng, chớ dùng của người thường dân, khó che mắt chúng. Ta đã dâng biểu tâu vua cho khu Bảo Lộc làm dân tạo lệ, lúc sống chưa từng đặt chân tới đó, không biết nay như thế nào. Vậy phải cho quan coi nơi nào đẹp đẽ hãy làm mộ giả và đốc việc chôn cất cho trang trọng mới che được con mắt ngờ vực của người ngoài".


Trần Hưng Đạo- Cuộc đời dâng hiến vì Dân Nước


Trần Hưng Đạo (1232- 20- 8- 1300, thọ 68 tuổi), được gọi là Hưng Đạo Vương, Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương, là nhà chính trị, nhà quân sự kiệt xuất, nhà văn nổi tiếng. Tác phẩm của Trần Hưng Đạo còn Hịch tướng sĩ. Binh gia diệu lý yếu lược, Vạn Kiếp tông bí truyền thư.

Trần Quốc Tuấn quê ở phủ Thiên Trường, phường Lộc Vượng , thành phố Nam Định , tỉnh Nam Định . Trần Quốc Tuấn là con trai thứ ba của Khâm Minh đại vương Vương Trần Liễu , gọi Trần Thái Tông bằng chú ruột. Mẹ ông là Thiện Đạo quốc mẫu, người trong tôn thất họ Trần. Năm tuổi, Trần Quốc Tuấn làm con nuôi cô ruột Thụy Bà công chúa, vì cha Trần Liễu chống lại triều đình.

Tai bay, vạ gió đến nhà

Năm 1237 . Gia đình Trần Quốc Tuấn êm đềm, bỗng biến động. Chú ruột Trần Thái Tông làm vua (nhờ lấy được vua Lý Chiêu Hoàng hồi hai người bảy tuổi). Hai mươi tuổi Trần Thái Tông chưa có con trai nối dõi. Thái sư Trần Thủ Độ nắm quyền phụ chính, ép Trần Liễu , cha Trần Quốc Tuấn phải nhường vợ cho Trần Thái Tông, dù bà đang mang thai với Trần Liễu được ba tháng. Trần Thái Tông giáng hoàng hậu Lý Chiêu Hoàng, làm công chúa.

Phẫn uất. Trẫn Liễu họp quân chống lại, nhưng thế yếu, phải xin đầu hàng. Trần Thái Tông thương anh, xin với Trần Thủ Độ. Trần Liễu được tha tội. Quân lính theo Trần Liễu bị giết.

Oán giận. Trần Liễu tìm những người tài giỏi dạy văn, võ cho Trần Quốc Tuấn. Tại chủa cổ Thắng Nghiêm- Hà Nội, Trần Quốc Tuấn tu luyện từ 7 đến 17 tuổi, được vua Trần Thái Tông triệu về triều.

Chuyện tình mãnh liệt của Trần Quốc Tuấn

Mười chín tuổi, Trần Quốc Tuấn yêu Thiên Thành công chúa , con trưởng vua Trần Thái Tông và Lý Chiêu Hoàng. Đầu năm 1251 . Trần Thái Tông muốn gả Thiên Thành cho Trung Thành vương, cho công chúa đến ở trong dinh Nhân Đạo vương (cha của Trung Thành vương). Ngày rằm tháng giêng. Trần Thái Tông mở hội lớn, cho công chúa làm lễ cưới với Trung Thành vương. Trần Quốc Tuấn quyết giành lại Thiên Thành. Đêm trước ngày cưới, Trần Quốc Tuấn phá rào, vào phòng công chúa.

Thụy Bà, mẹ nuôi Trần Quốc Tuấn biết chuyện, sợ ông bị hại trong phủ, chạy đến gõ cửa cung điện cáo cấp, xin Trần Thái Tông cứu Trần Quốc Tuấn. Trần Thái Tông vội sai người đến dinh Nhân Đạo vương, vào chỗ Thiên Thành, thấy Trần Quốc Tuấn đang ở đấy. Hôm sau, Thụy Bà dâng 10 mâm vàng sống, đến vua Trần Thái Tông, xin làm lễ cưới Thiên Thành cho Trần Quốc Tuấn. Trần Thái Tông bắt đắc dĩ phải gả công chúa cho Trần Quốc Tuấn, lấy 2000 khoảnh ruộng ở phủ Ứng Thiên, hoàn lại lễ vật cho Trung Thành vương.

Trần Quốc Tuấn- Ba lần chống quân Nguyên Mông

Trần Quốc Tuấn trở thành võ quan nhà Trần. Tháng chín năm Đinh Tỵ(1257), ông được trao quyền "tiết chế" để chống quân xâm lược Nguyên Mông lần thứ nhất.

Do hiềm khích gia đình, giữa cha ông với Trần Thái Tông trước đây, sau khi đánh đuổi được quân Mông lần thứ nhất, Trần Quốc Tuấn vẫn giữ chức cũ, trở về thái ấp ở Vạn Kiếp . Hoàng tử Trần Quang Khải , con vua Trần Thái Tông được phong Đại vương và thăng làm Thái úy.

Gạt bỏ hiềm khích- Thắng quân Nguyên lần thứ hai

Quân Mông Cổ lớn mạnh ở phía Bắc, lập nhà Nguyên, diệt Nam Tống năm 1279. Nhà Nguyên xâm chiếm nước Việt lần hai. Nhà Trần chuẩn bị kháng cự. Trần Quốc Tuấn mở trường dạy võ, dạy con em hoàng tộc và những người tài giỏi. Ông đi khắp các lộ, kiểm soát các giảng võ đường, thu dụng nhiều người tài giỏi: Yết Kiêu , Dã Tượng, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Chế Nghĩa, Đỗ Hành ...

Đầu năm 1277 . Thượng hoàng Trần Thái Tông gọi Trần Quốc Tuấn tới, tỏ ý định phong ông làm Tư đồ để tiếp sứ phương Bắc. Trần Quốc Tuấn trả lời:

"Việc tiếp sứ giả, thần không dám từ chối, còn như phong thần làm Tư đồ thì thần không dám vâng chiếu. Huống chi Quan gia đi đánh giặc xa, Quang Khải theo hầu mà bệ hạ lại tự ý phong chức, thì tình nghĩa trên dưới, e có chỗ chưa ổn, sẽ không làm vui lòng Quan gia và Quang Khải. Đợi khi xa giá trở về, sẽ xin vâng mệnh cũng chưa muộn".

Ngày xưa. Lúc sắp mất, Trần Liễu cầm tay Trần Quốc Tuấn, trăng trối: "Con không vì cha lấy được thiên hạ, thì cha chết dưới suối vàng cũng không nhắm mắt được". Trần Quốc Tuấn để trong lòng, nhưng không cho là phải.

Trần Quốc Tuấn chủ động gạt bỏ hiềm khích với Trần Quang Khải vì việc nước. Một hôm, Trần Hưng Đạo từ Vạn Kiếp tới, Trần Quang Khải xuống thuyền chơi suốt ngày. Trần Quang Khải vốn sợ tắm gội, Trần Hưng Đạo thì thích tắm lá thơm, từng đùa bảo Trần Quang Khải: "Mình mẩy cáu bẩn, xin tắm giùm", rồi cởi áo Trần Quang Khải ra, dùng nước thơm tắm cho ông và nói: "Hôm nay được tắm cho Thượng tướng". Trần Quang Khải cũng nói: "Hôm nay được Quốc công tắm rửa cho". Từ đó, tình nghĩa giữa hai ông trở nên dễ chịu.

Luyện Thiền- Mũi tên chọc vào đầu không nao núng

    Đầu năm 1281, Hốt Tất Liệt, vua Nguyên Mông, sai Sài Xuân đem ngàn quân hộ tống nhóm Trần Di Ái về nước. Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: "Sài Xuân ngạo mạn vô lễ, cưỡi ngựa đi thẳng vào cửa Dương Minh. Quân sĩ Thiên Trường ngăn lại, Xuân dùng roi ngựa quất họ bị thương ở đầu... Vua (Trần Nhân Tông ) sai Trần Quang Khải đến sứ quán khoản tiếp. Xuân nằm khểnh không ra, Quang Khải vào hẳn trong phòng, hắn cũng không dậy tiếp. Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn nghe thấy thế, tâu xin đến sứ quán xem Xuân làm gì. Lúc ấy Quốc Tuấn đã gọt tóc, mặc áo vải. Đến sứ quán, ông đi thẳng vào trong phòng. Xuân đứng dậy vái chào mời ngồi. Mọi người đều kinh ngạc, có biết đâu gọt tóc, mặc áo vải là hình dạng nhà sư phương Bắc. Ông ngồi xuống pha trà, cùng uống với hắn. Người hầu của Xuân cầm mũi tên đứng sau Quốc Tuấn, chọc vào đầu đến chảy máu, nhưng sắc mặt Quốc Tuấn vẫn không hề thay đổi. Khi trở về, Xuân ra cửa tiễn ông..."

"Bệ hạ chém đầu tôi rồi hãy hàng"

Năm 1282 . Nhà Nguyên sai Toa Đô mang quân vượt biển đánh Chiêm Thành. Tháng Mười năm 1283 . Vua Trần Nhân Tông , phong Trần Hưng Đạo làm Quốc công Tiết chế, đánh Nguyên Mông lần hai.

Tháng Tám năm sau (1284). Trần Hưng Đạo duyệt quân ở bến Đông Bộ Đầu(gần dốc Hàng Than,Hà Nội), đọc Hịch tướng sĩ rồi chia quân đóng giữ nơi hiểm yếu.

Đầu năm 1285 . Quân Nguyên Mông ào ạt tấn công vào phía bắc và vùng Thanh Hóa - Nghệ An . Những trận đánh chặn ở biên giới của nhà Trần thất bại. Trần Hưng Đạo phải thu quân về Vạn Kiếp. Theo Đại Việt sử ký toàn thư quân Trần đã tan vỡ. Trần Quốc Tuấn thoát được, nhờ có Yết Kiêu kiên quyết giữ thuyền đợi chủ tướng.

Thủy quân Nguyên do Ô Mã Nhi cầm đầu, tấn công vào Vạn Kiếp. Quân Nguyên vây quân Trần Quốc Tuấn. Trận thủy chiến quyết liệt. Quân Trần rút khỏi Vạn Kiếp, Phả Lại, Bình Than về dàn trận bên bờ sông Hồng gần Thăng Long. Quân Nguyên tiến theo đường bộ về Thăng Long. Trần Hưng Đạo ra lệnh rút quân. Thực hiện kế "thanh dã" (vườn không nhà trống).

Quân Nguyên vào Thăng Long , tiến xuống Thiên Trường (vùng Nam Định ) đuổi theo vua Trần. Hàng loạt tông thất nhà Trần ra hàng quân Nguyên: hoàng tử Trần Ích Tắc, các hoàng thân Trần Lộng, Trần Kiện.

Vua Trần Thánh Tông lo ngại, vờ hỏi Trần Hưng Đạo xem có nên hàng không. Ông khảng khái trả lời "Bệ hạ chém đầu tôi rồi hãy hàng".

Trần Hưng Đạo đưa hai vua Trần ngầm đi chiếc thuyền nhỏ đến Tam Trĩ nguyên (sông Ba Chẽ - tỉnh Quảng Ninh ngày nay), sai người đưa thuyền ngự ra đảo Ngọc Sơn . Xa giá nhà vua phiêu giạt, lại còn mối hiềm cũ của Trần Liễu, nên nhiều người nghi ngại.

Trần Quốc Tuấn theo vua, tay cầm chiếc gậy có bịt sắt nhọn. Mọi người đều gườm mắt nhìn. Trần Quốc Tuấn rút đầu sắt nhọn vứt đi, chỉ chống gậy không mà đi. Hai vua Trần và mọi người hết nghi.

Tháng 5 - 1285 . Trần Hưng Đạo tổng phản công. Sau một tháng chiến đấu, các cánh quân Trần do Trần Hưng Đạo cùng các hoàng tử Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật chỉ huy thắng lợi ở Hàm Tử , Chương Dương , Tây Kết , Vạn Kiếp . Quân dân nhà Trần tiến vào Thăng Long. Hoàng tử Thoát Hoan nhà Nguyên bỏ chạỵ. Quân Trần do con Trần Hưng Đạo là Trần Quốc Hiến (Trần Quốc Nghiễn) chỉ huy truy kích đến tận biên giới. Quân Nguyên phải giấu Thoát Hoan trong ống đồng, chạy trốn. Quân Trần giết Toa Đô và Lý Hằng tướng Nguyên.

"Năm nay đánh giặc nhàn"

Cuối năm 1287 , nhà Nguyên xâm lược lần thứ ba. Trần Nhân Tông hỏi Trần Hưng Đạo: "Năm nay đánh giặc thế nào?". Trần Hưng Đạo đáp: "Năm nay đánh giặc nhàn". Trần Hưng Đạo tổ chức phòng thủ ở Thăng Long. Tháng 2- 1288, quân Nguyên đánh Thăng Long. Quân Trần nấp trong thành bắn tên đạn ra. Quân Nguyên bao vây tấn công vài lần không xong, phải lui.

Thoát Hoan bỏ Thăng Long về hành dinh Vạn Kiếp. Thiếu lương và bệnh dịch, Thoát Hoan phải lui. Trần Hưng Đạo cho quân mai phục ở cửa sông Bạch Đằng trực tiếp đánh, diệt binh thuyền Ô Mã Nhi . Tháng 4- 1288 , bắt sống Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp và Tích Lệ Cơ. Thoát Hoan dẫn quân bộ tháo chạy theo đường Lạng Sơn. Dọc đường bị quân Việt đón đánh "quân sĩ mười phần, tổn hại mất 5, 8 phần".

Trần Hưng Đạo chỉ huy quân đội nhà Trần dũng mãnh phi thường, vượt hiểm nguy, ba lần đánh tan hàng vạn quân Mông Nguyên xâm lược. Thắng lợi lẫy lừng. Tiếng vang Trời Đất. Giặc Bắc không dám gọi thẳng tên, gọi ông là An Nam Hưng Đạo Vương.

Tháng 4- 1289 . Trần Hưng Đạo được phong tước Hưng Đạo đại vương, về ở Vạn Kiếp, nơi ông được phong ấp (nay thuộc xã Hưng Đạo, thị xã Chí Linh - Hải Dương ). Nhân dân lập đền thờ sống Trần Hưng Đạo ở Vạn Kiếp, có bài văn bia của vua Trần Thánh Tông .

Phải nới sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc

Tháng Sáu (âm lịch) năm Canh Tý (1300). Trần Hưng Đạo ốm nặng. Vua Trần Anh Tông ngự tới nhà thăm, hỏi rằng: "Nếu có điều chẳng may, mà giặc phương Bắc lại sang xâm lược thì kế sách như thế nào?".

Trần Hưng Đạo trả lời: "Ngày xưa Triệu Vũ Đế (tức Triệu Đà ) dựng nước, vua nhà Hán cho quân đánh, nhân dân làm kế thanh dã (vườn không nhà trống), đại quân ra Khâm Châu , Liêm Châu đánh vào Trường Sa , Hồ Nam , còn đoản binh thì đánh úp phía sau. Đó là một thời. Đời nhà Đinh , nhà Tiền Lê dùng người tài giỏi, đất phương nam mới mạnh mà phương bắc thì mệt mỏi suy yếu, trên dưới một dạ, lòng dân không lìa, xây thành Bình Lỗ mà phá được quân Tống . Đó lại là một thời. Vua nhà Lý mở nền, nhà Tống xâm phạm địa giới, dùng Lý Thường Kiệt đánh Khâm, Liêm, đến tận Mai Lĩnh là vì có thế. Vừa rồi Toa Đô, Ô Mã Nhi bốn mặt bao vây. Vì vua tôi đồng tâm, anh em hòa mục, cả nước góp sức, giặc phải bị bắt. Đó là trời xui nên vậy. Đại khái, nó cậy trường trận, ta dựa vào đoản binh. Dùng đoản binh chế trường trận là sự thường của binh pháp. Nếu chỉ thấy quân nó kéo đến như lửa, như gió thì thế dễ chế ngự. Nếu nó tiến chậm như các tằm ăn, không cầu thắng chóng, thì phải chọn dùng tướng giỏi, xem xét quyền biến, như đánh cờ vậy, tùy thời tạo thế, có được đội quân một lòng như cha con thì mới dùng được. Vả lại, khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước vậy".

Tên loạn thần là từ đứa con bất hiếu mà ra

Trần Hưng Đạo nén chuyện riêng, xả thân vì nước. Lời dặn của cha Trần Liễu trước khi mất, Trần Quốc Tuấn từng hỏi các con. Ông hỏi con trai cả Hưng Vũ vương: "Người xưa có cả thiên hạ để truyền cho con cháu, con nghĩ thế nào? Hưng Vũ vương thưa: "Dẫu khác họ cũng không nên, huống chi là cùng một họ!". Một hôm ông hỏi Hưng Nhượng vương Trần Quốc Tảng, con thứ hai. Quốc Tảng thưa: "Tống Thái Tổ vốn là một ông lão làm ruộng, đã thừa cơ dấy vận nên có được thiên hạ". Trần Quốc Tuấn rút gươm, hét lớn: "Tên loạn thần là từ đứa con bất hiếu mà ra". Hưng Vũ vương chạy tới khóc, xin chịu tội thay, Trần Quốc Tuấn mới tha. Ông dặn Hưng Vũ vương: "Sau khi ta chết, đậy nắp quan tài đã rồi mới cho Quốc Tảng vào viếng”.


Tổ Tiên Thức Ngộ


Ngày mồng 6 Tết Giáp Ngọ 2014. Chúng tôi cùng con cháu về quê chồng tạ mộ cụ kỵ, ông bà tại Lý Nhân- Hà Nam. 3h chiều, con trai chở chúng tôi về lễ Đền Trần Thương- thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân, Hà Nam.

 Đền Trần Thương xây dựng trên một khu đất rộng, nằm biệt lập ở phía đầu làng, trên nền cũ kho lương thực đời Trần trong cuộc sống chống quân xâm lược lần thứ hai. Đền được xây dựng trên thế đất "hình nhân bái tướng", ở giữa là gò nổi tựa mai con rùa, hai bên tạo thành hai tay ngai, xung quanh là những hồ nước được trồng sen.

 Đền Trần Thương thờ duy nhất tượng Đức Thánh Trần Hưng Đạo và song thân của Người.

Chúng tôi lễ đền Trần Thương. Mưa Xuân nhè nhẹ. Không gian an bình, tĩnh lặng, ấm êm tỏa khí lành. Cả nhà tôi hân hoan trước những ao, giếng nước đối xứng hai bên đường vào tòa chính điện. Ngoài cùng là hai hồ nước hình chữ nhật chiều ngang nhỏ hơn chiều dài rất nhiều. Cách một đoạn vào điện có hai giếng tròn nhỏ xinh đối xứng. Khoảng giữa ban thờ chính và hậu cung có một Giếng Trời, nối Âm- Dương. Giếng sâu cổ kính, rêu phong, in nắng gió mây trời. Mấy cụ Rùa loài nhỏ bằng nửa quả bưởi, thảnh thơi bơi lội. Tôi dạo sân vườn trong mưa ướt nhẹ mái tóc trần. Phía ngoài sân điện thờ, có hai giếng tròn to vành đối xứng. Tận cùng vườn đền, tôi dạo quanh một ngôi mộ cổ gò đống cao bề thế, đường kính khoảng 9m, cây cao bóng cả, hoa thơm, cây dại, cỏ xanh, cổ thiêng, tràn linh khí, được xây gạch bao tròn xung quanh. Trước phần mộ hướng về hậu cung có Điện thờ Thánh Mẫu với tòa Cửu Long và các ban Điện thờ Mẫu trên khắp nước Việt.

Tôi hỏi người trông đền về ngôi mộ của vị Thánh, Thần là ai. Có bia ghi không? Anh cháu bà cụ trông đền nói: “Bí mật. Không thể nói ra. Bác cứ suy ngẫm kiến trúc Đền Trần Thương thì rõ. Đó là toàn bộ thân mình Thánh được khắc ghi vào Đất & Nước. Hai hồ dài hình chữ nhật là đôi chân. Hai giếng tròn nhỏ xinh là vú. Hai giếng tròn to vành là đôi tai. Giếng ở giữa là toàn bộ linh khí của ngài. Năm ngoái, nhà đền nhiều lần cho người xuống Giếng Trời tiếp Đất Nước, sửa giếng mà không thành. Ai xuống cũng bị ốm, phải thôi không dám động chạm linh khí.

Trời tối dần, con cháu cùng ông nội lên ô- tô chờ tôi chạy vội ra. Tôi nói về ngôi mộ Thánh. Vợ chồng con trai, hai cháu cu cùng tôi đội mưa vào thăm mộ Thánh. Con dâu chụp ảnh năm cái giếng, hai hồ chữ nhật.

Chồng tôi vốn là kỹ sư điện, khẳng định kiến trúc ngôi đền Trần Thương- Mình Thánh Tướng. Ngôi Mộ là phần đầu, hai giếng vành rộng là đôi tai, Giếng Trời là Tim, hai giếng nhỏ xinh là phần ngực, hai hồ chữ nhật là đôi chân.

Chúng tôi về Hà Nội. Cả nhà ngỡ ngàng xao động, tràn ân phúc. Chuyến về quê nội bái Gia tiên, được vinh hạnh bái mộ Thánh, mà năm đời nhà mình chưa hay biết. 

Đêm Hồ Gươm. Tôi thao thức bồn chồn không thể ngủ. Tiếng gà làng Vũ Thạch cổ xưa báo canh hai. Tôi bật đèn ghi lời Tổ Tiên Thức Ngộ trình dân Việt trên Mai Thục Blog.


Tổ Tiên Thức Ngộ


Tổ Tiên Việt sáng ban ngày

Ai quên Tiên Tổ xót buồn lắm thay

     Đồng đất nước Việt nơi này

Ruộng dân trồng cấy, sâu dày máu xương

     Tổ Tiên xa xót yêu thương

Ẩn vào cổ tích, giấu thân miếu đường

      Sinh hóa hun đúc Âm- Dương

Vần xoay, biến diệt, thịnh suy vô thường

     Trời soi Nhật Nguyệt mười phương

    Đất ông bà đắp đổi nát tang thương

         Tổ Tiên dựng nền cột dường

  Nối đời hậu thế sắt son một lòng

        Tìm về Đạo Mẹ thong dong

Sáu chỉ phép thần thông mong đợi

       Đã thất truyền Đạo chân tông

Năm nghìn bài Kinh Đạo Đức không thiêng

       Quỷ quái lừa trẻ bùa mê

 Khoe giỏi tài bởi mua bằng bán chức

       Nhốn nháo chạy đua tiền tình

 Tham sân si chẳng lối về, u minh

       Mẫu Thánh cứu độ đuề huề

Hãy mau thức ngộ trước mồ Tổ Tiên.


Nam Mô Hương Vân Cái Bồ Tát Ma Ha Tát.



Hồ Gươm Xuân 2015.


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 28.3.2015.
Trang Trước
Trang Tiếp Theo

TÁC PHẨM CỦA MAI THỤC TRONG VIỆT VĂN MỚI

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn