Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới

Hồ Gươm Nấu Sử Sôi Kinh (10)



Bắc Thuộc Lần 2

Tam Quốc- Màn kịch cuộc đời






Thời Tam Quốc- Khùng chiến
Dù ngắn 60 năm, thời Tam Quốc khùng chiến, hỗn loạn, đẫm máu, ma quái, đã được nghệ thuật hóa ở Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam và các nước Đông Nam Á.
Tam Quốc liên tiếp được chuyển thể thành các thể loại: kịch, tiểu thuyết, truyện dân gian, truyện dã sử, phim ảnh, phim truyền hình nhiều tập, trò chơi điện tử… Tam Quốc Diễn Nghĩa của La Quán Trung hư cấu, dựa theo lịch sử. Tam Quốc Chí của Trần Thọ ghi chép lịch sử chính thức thời Tam Quốc (sau này Bùi Tùng Chi hiệu đính).
Tam Quốc bắt đầu năm 220. Khi lập nhà Ngụy. Kết thúc năm 280. Khi nhà Đông Ngô đổ. Nhà Tây Tấn thống nhất nước Tàu.
Trước đó, phần "không chính thức" của Tam Quốc (190- 220), được đánh dấu bởi sự hỗn loạn, tranh cướp giữa các phe trong nhiều vùng nước Tàu: Tào Tháo, anh em Viên Thiệu - Viên Thuật, Tôn Kiên, Lưu Biểu, Lưu Bị, Đổng Trác, Lã Bố, quân Khăn Vàng
Thời giữa Tam Quốc (220- 263) ghi bằng sự chém giết tung hoành của ba nước thù nghịch còn lại: Ngụy, Thục, Ngô.
Để phân biệt ba nước này với các nước cùng tên (các thời trước đó), người ta thêm tên Ngụy là Tào Ngụy. Hán là Thục Hán. Ngô là Đông Ngô.
Thời cuối của Tam Quốc là sự kiện Ngụy diệt Thục (263). Nhà Tây Tấn thay Ngụy (2- 266). Tấn diệt Ngô (280).
Tam Quốc là một trong những thời kỳ tang tóc nhất trong lịch sử Tàu. Điều tra dân số cuối thời nhà Đông Hán khoảng 56 triệu người. Sau đó điều tra dân số trong thời kỳ đầu nhà Tây Tấn (sau khi Tấn thống nhất nước Tàu) chỉ còn khoảng 26 triệu người. Phần lớn dân đen đã chết vì các cuộc giết nhau tơi bời của Tam Quốc.
Nước Tàu bị xẻ làm ba
Tam Quốc khoảng năm 262, trước khi Thục Hán bị diệt.
Đầu năm 220. Tào Tháo chết. Tháng 10- 220. Tào Phi (con thứ hai Tào Tháo) phế vua Hán Hiến Đế giành ngôi, xưng Ngụy Văn Đế, chấm dứt nhà Đông Hán. Năm 221. Lưu Bị xưng là “vua nhà Hán” (Tiên chủ của Thục Hán) “dựng lại” nhà Hán, gọi là nước Thục hay Thục-Hán.
Nhà Ngụy ban cho Tôn Quyền tước hiệu Ngô Vương. Một năm sau, Tôn Quyền sai Lã Mông bắt giết Quan Vũ (tướng Thục Hán), chiếm Kinh Châu. Quân Thục Hán tuyên chiến với Đông Ngô và giao tranh với quân Ngô tại trận Di Lăng. Lưu Bị bị Lục Tốn (tướng của Tôn Quyền) đánh bại, phải lui quân về Thục.
Năm 222. Lưu Bị chết. Thục Hán và Ngô dưới sự liên kết của Khổng Minh, đã lập lại quan hệ bang giao, chống Tào Ngụy. Năm 229. Tôn Quyền phản nhà Ngụy, lập nhà Đông Ngô. Tôn Quyền lên ngôi hoàng đế tại Vũ Xương. Thế chân vạc Tam Quốc (Ngụy, Thục, Ngô) chính thức hình thành.
Phần lớn miền Bắc thuộc nhà Ngụy. Thục Hán chiếm miền Tây Nam bao gồm Tứ Xuyên. Ngô chiếm miền trung tâm phía Nam và phía Đông.
Di họa Tào Tháo gian hùng, dối trá
Những người mê muội phim truyện lịch sử Tàu để học mưu ma chước quỷ “Ba mươi sáu chước, chước chuồn là hơn” không lạ gì cái tên Tào Tháo.
Thành ngữ Tiếng Việt: Đa nghi Tào Tháo, Tào Tháo đuổi, Mưu Tào Tháo, Tiên sư thằng Tào Tháo…
Tào Tháo (155- 220) (tự Mạnh Đức) là nhà chính trị, quân sự cuối thời Đông Hán. Ông đặt nền cho thế lực quân sự cát cứ ở miền Bắc nước Tàu, lập chính quyền Tào Ngụy thời Tam Quốc. Tào Tháo dẹp loạn Khăn VàngĐổng Trác. Các nhà Nho Tàu khinh bỉ Tào Tháo. Họ dùng Tào Tháo làm biểu tượng về sự dối trá, vô liêm sỉ.
Tào Tháo gian xảo cơ mưu từ nhỏ
Tào Tháo sinh tại huyện Tiêu, nước Bái, trong nhà giàu. Cậu thông minh, tinh nghịch, phóng đãng, ham đọc sách, nhất là binh thư và sớm tỏ ra quyền biến, nhiều mưu ma. Chú ruột thấy Tào Tháo láu cá, mách Tào Tung, cha cậu. Tào Tháo nghĩ cách phản chú, giả bị trúng gió, ngã lăn. Chú chạy đi gọi Tào Tung. Thấy cha đến, Tào Tháo lại tươi tỉnh như thường.
Mao Tôn Cương bình Tam Quốc Diễn Nghĩa cho rằng Tào Tháo "từ nhỏ đã gian xảo cơ mưu".
Khi lớn. Tào Tháo vẫn thích chơi bời, phóng đãng, khác hẳn với những sĩ phu trọng danh tiết. Hứa Tử Tương đánh giá Tào Tháo là năng thần (quan giỏi) thời trị và gian hùng thời loạn.
Năm 20 tuổi, Tào Tháo thi đỗ Hiếu liêm. Ông được quan Kinh Triệu Doãn là Tư Mã Phòng (cha của Tư Mã Ý) tiến cử giữ chức Bắc bộ Uý (coi giữ phía bắc) kinh thành Lạc Dương đã nổi tiếng là người sát phạt, trừng trị.
Tào Tháo đặt roi ngũ sắc trước cửa công đường. Ai phạm tội, trị thẳng tay. Chú của đại thần Kiển Thạc là Kiển Thúc can tội vác dao đi đêm. Tào Tháo sai bắt vào phủ đánh roi thẳng thừng. Tiếng tăm Tào Tháo vang khắp Lạc Dương.
Tào Tháo chiếm được chức Tướng quốc nước Tế Nam. Tào Tháo hùng hổ tố cáo các quan tham phạm pháp và phá hủy hơn 600 ngôi miếu, mà triều đình không cho phép thờ cúng.
Mưu kế truyền đời- Trồng cấy nuôi quân
Chiến tranh triền miên. Nông nghiệp đình trệ. Dân đói rách, lầm than, khốn cùng, Không đủ thức ăn nuôi quân để đánh đấm nhau. Tào Tháo hiểu tầm quan trọng của trồng cấy nông nghiệp.
Cức Đê bảo Tào Tháo tổ chức đồn điền. Cức Đê gom những nhóm nông dân đang lang thang, tập trung lại, làm đồn điền. Nông dân được cấp nông cụ, trâu , hạt giống để tự canh tác. Cức Đê dựa vào số thu hoạch để thu của họ.
Đưa vua Hán Hiến Đế về Hứa Đô, Tào Tháo tiếp tục làm đồn điền kiểu này. Ông nhân danh Hán Hiến Đế công bố "Lệnh đồn điền":
Đối với thuật giữ vững quốc gia thì trước tiên phải làm cho quân đội mạnh lên và lương thực đủ ăn. Xưa nước Tần nghiêm khắc thực hiện vừa canh tác vừa tác chiến nên mới có thể thôn tính cả thiên hạ; sau Hán Vũ đế cũng dựa vào chính sách đồn điền để bình định Tây Vực. Đó là biện pháp hay mà đời trước đã làm”.
Nước Ngụy của Tào Tháo
Lúc đầu, Tào Tháo được Hán Hiến Đế phong Vũ Bình hầu, ăn lộc 1 vạn hộ ở huyện Vũ Bình. Sau trận Xích Bích. Tào Tháo xây dựng Nghiệp Thành là thủ phủ cũ của Viên Thiệu, đóng đại quân tại đây, ít coi trọng Hứa Xương.
Do đa mưu, xảo trá, nắm quyền triều đình, Tào Tháo bị các nhóm ủng hộ Hán Hiến Đế, chống đối ngấm ngầm. Nhưng họ không đủ mạnh, bị Tào Tháo diệt. Những người thân của Hiến Đế cũng bị giết.
Năm 213. Tào Tháo ép Hiến Đế phong mình làm Ngụy Công, ban Cửu tích: xe ngựa, y phục, nhà, đội nhạc, nạp bệ, cung tên, hổ bôn, việt vàng. Tào Tháo cắt Ngụy quận và chín quận khác ở Ký Châu vào nước Ngụy làm đất ăn lộc.
Tháng 11- 213. Tào Tháo lập bộ máy triều đình nước Ngụy riêng biệt. Nước Ngụy của Tào Tháo là một nước chư hầu nằm trong lãnh thổ nhà Hán.
Năm 216. Đánh bại Trương Lỗ trở về, Tào Tháo sai Hoa Hâm chuẩn bị và ép Hán Hiến Đế ra chiếu phong mình làm Ngụy Vương. Ông lập Tào Phi làm thế tử.
Tào Tháo mưu kế gian hùng, bị hành tội đau đầu triền miên. Tào Tháo triệu danh y Hoa Đà- người đồng hương ở huyện Tiêu, nước Bái thuộc Dự Châu, đến chữa. Thuốc của Hoa Đà hiệu nghiệm. Tào Tháo giữ Hoa Đà bên mình. Những lúc bị đau, Hoa Đà châm cứu cho Tào Tháo, bệnh đỡ nhiều.
Sau này người nhà Tào Tháo đau ốm, lại gọi Hoa Đà chữa. Chữa một thời gian chưa xong, Hoa Đà xin về nhà thăm vợ ốm, nghỉ dài thêm. Tào Tháo sai người đến dò xét, thấy vợ Hoa Đà không ốm. Tào Tháo bắt Hoa Đà vào ngục. Bị cai tù tra tấn, Hoa Đà chết trong ngục.
Năm 219. Tào Tháo lại bị “nghiệp chướng” đau đầu hành hạ. Ông giao đại bản doanh Nghiệp Thành của nước Ngụy cho Tào Phi. Tào Tháo về Lạc Dương dưỡng bệnh. Hứa Xương chỉ còn vua Hán Hiến Đế bù nhìn.
Trạng chết. Chúa cũng băng hà.
Hoa Đà chết. Tào Tháo bị tội đau đầu tra tấn. Không ai chữa được. Tào Tháo quá ân hận vì đã giết Hoa Đà. Tháng 1- 220. Tào Tháo chết, thọ 66 tuổi, ở ngôi Ngụy vương 5 năm.
Tào Tháo còn được biết đến là một nhà thơ.
Theo Dịch Quân Tả, người Tàu:
Ông là người có tài cao, hùng khí. Đời ông là một cuộc chiến đấu trường kỳ, nên văn chương của ông cũng từ đó mà ra. Những bài hay nhất như Khổ hàn hành, cũng là tác phẩm viết trong hoàn cảnh chiến đấu. Bài Đoản ca hành, sáng tác ngay trong đêm xảy ra trận Xích Bích”.
Mộ Tào Tháo bí ẩn & Đào bới lùng sục
Trước khi chết. Tào Tháo dặn xây một mộ chính cho ông, xây thêm 72 mộ giả (đề phòng những kẻ có thù oán với ông đào mộ). Ông mơ có một nơi bí ẩn, yên tĩnh vĩnh hằng.
Nhưng ngưởi đời không cho Tào Tháo Mồ yên mả đẹp. Họ lùng sục, đào bới, xới lộn, khắp nơi, tranh cãi, cướp phá… tìm mộ Tào Tháo.
Theo Guan, trước khi các nhà khảo cổ bắt đầu khai quật ngôi mộ ở Hà Nam, mộ đã nhiều lần bị bọn cướp xâm nhập.
Tờ Global Times dẫn lời Giáo sư Yuan Jixi, chuyên nghiên cứu văn học cổ Đại học Nhân Dân cho rằng ngôi mộ từng bị đào xới nhiều trước khi các nhà khảo cổ học bắt tay khai quật nó. Vì thế, những cổ vật được tìm thấy có thể là giả và không đủ để thuyết phục đây là mộ của Tào Tháo.
Ngày 14- 1- 2010. Viện Khảo cổ Trung Quốc khẳng định ngôi mộ cổ được tìm thấy ngày 27/12/2009 ở làng Xigaoxue, thành phố cổ An Dương, tỉnh Hà Nam chính xác là mộ của Tào Tháo.
Các nhà khảo cổ đã khai quật được hơn 250 đồ vật làm bằng vàng, bạc, gốm. Họ đã đào được 59 đĩa đá khắc tên và số lượng của những đồ vật trong mộ, trong số đó có 7 chiếc đĩa ghi tên của những vũ khí mà "Ngụy vương thường sử dụng". Các nhà khải cổ cũng khai quật được rất nhiều bức tranh tạc trên đá. (Tân Hoa Xã)
Hao Benxing- giám đốc Viện Khảo cổ Hà Nam ghi nhận ngôi mộ có vị trí trùng khớp với ghi nhận trong sử sách thời của Tào Tháo. Trong mộ có những bức vách không có tranh. So với nhiều lăng mộ đế vương khác, số đồ vật được chôn theo cũng ít hơn.
Guan Qiang, giám đốc phòng Khảo cổ thuộc Cục quản lý di sản văn hóa Trung Hoa khẳng định:
Mặc dù công việc khai quật vẫn tiếp tục, song những bằng chứng mà chúng tôi đã tìm thấy chứng tỏ rằng ngôi mộ là nơi yên nghỉ của Tào Tháo”
Cảnh sát đang nỗ lực thu hồi những thứ vật đã bị lấy đi, người dân tỉnh Hà Nam và An Dương cũng sẽ được chính quyền ở đây cho phép tham quan ngôi mộ Tào Tháo. (VnExpress)
Con trai Tào Tháo lập nhà Ngụy
Tào Tháo chết. Tào Phi thay Ngụy Vương, ép vua Hán Hiến Đế nhường ngôi, lập nhà Ngụy, kinh đô ở Lạc Dương. Tào Phi xưng vua Ngụy Văn Đế- hoàng đế đầu tiên lập nhà Ngụy. Truy tôn Tào Tháo là Thái Tổ Vũ Hoàng Đế.
Tào Phi tiếp tục cuộc chiến của Tào Tháo. Chống Thục Hán của Lưu BịĐông Ngô của Tôn Quyền. Nhưng không thành. Tào Phi cai trị 6 năm (220- 226). Tào Phi 39 tuổi chết.
Tào Duệ, con trai Tào Phi thay, là Ngụy Minh Đế.
Theo các sử gia Tàu, Tào Phi là người sắc sảo nhất trong số anh em của mình. Thay vì dùi mài kinh sử hay thao luyện quân binh, Tào Phi thường có mặt trong triều với các quan chức để tranh thủ sự ủng hộ của các quan và tham gia vào việc quân sự cùng cha. Sau khi Tào Tháo đánh bại cha con Viên Thiệu, Tào Phi lấy vợ của Viên Hy (con trai Viên Thiệu) là Chân Lạc, làm vợ. Chân thị sinh Tào Tuấn, kế nghiệp Tào Phi, nhưng bị thất sủng. Khi Tào Phi lên ngôi hoàng đế đã sủng ái Quách thị. Chân thị bị buộc phải tự vẫn.
Ba cha con Tào Tháo & Thơ xảo thuật
Tào Phi giỏi thơ phú. Ba cha con Tào Tháo, Tào Phi, Tào Thực, làm chủ thi đàn Kiến An. Tào Tháo giọng thơ trầm hùng. Thơ Tào Phi sầu nhã. Tào Thực, đa tài hơn cả, thơ vừa diễm lệ, vừa lâm ly và cao kỳ. Năm 226. Tào Phi và Tào Thực đều chết. Văn đàn Kiến An tan.
Tào Phi đối xử và giám sát khắt khe với các anh em trong nhà. Nhiều nhà sử học cho rằng vì ông ghen tài văn chương với Tào Thực và tài quân sự với Tào Chương. Có thuyết nói ông đã hạ độc giết Tào Chương, và ép Tào Thực phải làm thơ trong vòng bảy bước chân về đề tài huynh đệ. Nhưng trong thơ không được có hai từ “huynh đệ”. Nếu không làm được thơ như vậy, sẽ xử chết.
Cháu nội Tào Tháo kết liễu nhà Ngụy
Tào Phi chết. Tào Duệ (205 - 239) con trai Tào Phi xưng Tào Ngụy Minh Đế, vua thứ hai triều Tào Ngụy (226- 239) cũng là vua cuối cùng của nhà Ngụy.
Ngụy Minh Đế là nhà quân sự chiến lược giỏi, có chú ý đến nghệ thuật. Minh Đế luôn trọng dụng, ủy nhiệm cho những quan lại có tài. Ngụy Minh Đế sống xa xỉ, ăn chơi, mê mù gái gú, xây phí phạm những lâu đài, dựng Thái miếu, làm quốc khố cạn kiệt. Trong khi triều đại Tào Ngụy đang phải đương đầu và chịu thế yếu trước hai thế lực Thục HánĐông Ngô.
Tào Ngụy Minh Đế chết. Quyền hành triều đình lần lượt vào tay Tào Sảng, sau đó là dòng họ Tư Mã.
Tào Sảng chuyên quyền, bị Tư Mã Ý diệt. Tư Mã Ý trở thành một quyền thần nhà Ngụy. Dòng họ Tư Mã nối đời làm quyền thần. Đến Tư Mã Viêm thì lật nhà Ngụy, diệt Thục Hán và Đông Ngô, thống nhất nước Tàu, lập nhà Tấn.
Tam Quốc xâu xé Giao Châu
Lã Đại lừa giết anh em Sĩ Huy và chiếm Giao Châu. Từ đó Giao Châu thuộc về Đông Ngô. Tôn Quyền bỏ Quảng Châu, khôi phục Giao Châu gồm bảy quận như cũ, cho Lã Đại làm Giao Châu mục.
Cuối năm 263. Tào Ngụy diệt Thục Hán. Lã Hưng Viên lại ở quận Giao Chỉ giết thái thú Tôn Tư của Đông Ngô, mang Giao Chỉ về hàng Tào Ngụy.
Năm 226. Cảnh Đế Tôn Hưu- vua Ngô, chia lại Giao Châu như ý định của Tôn Quyền. Tách ba quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô phía bắc hợp thành Quảng Châu, đặt trị sở ở Phiên Ngung. Giao Châu gồm bốn quận phía nam: Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam.
Tư Mã Chiêu- quyền thần nhà Ngụy nhân danh Ngụy Nguyên Đế Tào Hoán phong Lã Hưng làm An Nam tướng quân, coi việc binh ở Giao Châu và sai Hoắc Dặc làm Thứ sử Giao Châu. Cuối năm 264, Lã Hưng bị thủ hạ Lý Thống giết.
Năm 265. Con Tư Mã Chiêu là Tư Mã Viêm cướp ngôi nhà Ngụy, lập nhà Tấn. Hoắc Dặc tiến cử Dương Tắc sang Giao Châu thay Lã Hưng vừa bị giết.
Năm 268. Ngô Mạt Đế Tôn Hạo phong Lưu Tuấn làm thứ sử Giao Châu, sai đánh chiếm lại từ tay nhà Tấn. Bị Dương Tắc đánh bại ba lần. Quận Uất Lâm thuộc Quảng Châu của nhà Ngô cũng bị Dương Tắc chiếm. Nhà Tấn theo Dương Tắc tiến cử, cho Mao Quế làm thái thú Uất Lâm.
Năm 271. Tôn Hạo lại sai Đào Hoàng sang đánh Giao Châu. Quân Ngô thắng. Đào Hoàng bắt được Dương Tắc và giết Mao Quế. Tuy nhiên Lý Tộ vẫn chiếm giữ quận Cửu Chân theo Tấn. Không hàng Ngô. Đào Hoàng đánh lâu ngày mới hạ được Cửu Chân. Đất Giao Châu trở về Đông Ngô. Đào Hoàng được phong Giao Châu mục.
Năm 280. Tấn Vũ Đế diệt Ngô, bắt Tôn Hạo. Hạo viết thư khuyên Đào Hoàng hàng Tấn. Đào Hoàng đầu hàng, được giữ chức cũ tới khi chết năm 300. Từ đó Giao Châu thuộc nhà Tấn.
Tam Quốc- Màn Kịch đời- Ma hồn trận
Tam Quốc chớp mắt 60 năm. Một kiếp người. Tam Quốc để lại cho nước Tàu và châu Á cùng nhân loại những cái tên và những trận đánh, để đời sau chơi trò diễn kịch. Máu xương dân Tàu đổ chồng, chất ngất, đổi lấy những màn kịch dỡn chơi, khóc cười, ma hồn trận…
Những ông: Đổng Trác, Lã Bố, Tào Tháo, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi, Mã Siêu, Triệu Vân, Tôn Quyền, Gia Cát Lượng, Khương Duy, Lục Tốn, Tư Mã Ý, Chu Du, Lã Mông giờ này của thế kỷ XXI vẫn chưa được chết. Người đời nối nhau, dựng hồn ma các ông về… để diễn Tấn Trò Đời.
Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung. Nhưng trước La Quán Trung, từ lâu, chuyện Tam Quốc đã lưu hành rộng rãi, dân gian truyền miệng. Các nghệ nhân kể chuyện. Người dân kể chuyện. Các nhà văn học nghệ thuật viết kịch, diễn kịch, hội họa, điêu khắc… không ngừng chuyện. Một trong những bản Tam quốc diễn nghĩa xưa, nay còn giữ được là bản in năm Giáp Dần, niên hiệu Hoằng Trị đời Minh (1494), năm Nhâm Ngọ Gia Tĩnh (1522) gồm 24 cuốn 240 tiết. Từ đó đến gần 300 năm nay, nhiều bản Tam quốc đã lưu hành.
Theo CRI online. La Quán Trung sống trong thế kỷ 14. Từ nhỏ ông mê đọc sách kinh sử… Thời La Quán Trung sống, mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp, gay gắt, phức tạp. Quý tộc Mông Cổ xây dựng chính quyền đời Nguyên, thống trị, đàn áp dân tộc Hán. Nhân dân Hán chống đối. Khắp nơi tụ quân khởi nghĩa. Các nghĩa quân đánh quân nhà Nguyên và thôn tính nhau, mong lật đổ nhà Nguyên và thống trị nước Tàu. La Quán Trung trẻ tuổi, nhập vào một quân khởi nghĩa, có chức tham mưu. La Quán Trung muốn lên làm vua. Cuối cùng, quân khởi nghĩa do Chu Nguyên Chương cầm đầu, thắng lợi, lập nhà Minh. Mộng Quyền/ Tiền của La Quán Trung tan vỡ. Ông ở ẩn và sáng tác văn học.
Di họa Tam Quốc- Màn kịch cuộc đời, cứ diễn đi diễn lại, liên hồi kỳ trận. Không bao giờ chấm dứt.
Thượng đế mỉm cười. Phật lặng im.
Người Nấu Sử Sôi Kinh bên Hồ Gươm ngẫm suy và hát Màn Kịch Cuộc Đời:
Cuộc đời chỉ là một màn kịch/ Mỗi người sắm một vai diễn viên/ Sáu mươi năm hiện Quỷ hay Người/ Đau vật vã, khóc cười, khôn dại/ Thảm cảnh bi hài, ai thắng/ thua/ Con người là trò đùa chơi vui/ Trong tay Thượng đế xoay xúc xắc/ May chúng mình được đóng vai phụ/ Làm nạn nhân hay hơn sát nhân/ Nay hoàng hôn hồng dâng chầm chậm/
Dắt tay nhau đi giữa Đường Hoa/ Vườn chùa hương Bười đầy tay/ Hương Sen nhè nhẹ bay lên cửu trùng”.
Nguyện cầu Địa Tạng Vương Bồ Tát Từ Bi xá tội, độ hồn Tam Quốc siêu thoát.

(… Còn tiếp ...)


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 17.10.2014.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn