Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới

Hồ Gươm Nấu Sử Sôi Kinh (5)



Triệu Đà & Nước Nam Việt







Nhà Tần mất. Lưu Bang diệt Tây Sở thâu tóm thiên hạ năm 202 TCN, lập nhà Hán.

    Nhà Hán phải đối phó với Hung Nô phía Bắc và các chư hầu mới, không tính tới việc thôn tính Nam ViệtÂu Lạc. Gần như toàn bộ đất đai nhà Tần mới mở ở phương Nam lọt vào tay Triệu Đà. Nhà Hán tiếp quản Trung Nguyên, nhưng không tiếp quản được vùng này, mà dùng ngoại giao coi Nam Việt như chư hầu.
    Triệu Đà (257 TCN hoặc 239 TCN - 137 TCN) tên gọi khác: Triệu Vũ Đế, Nam Việt Vũ Vương, Nam Việt. Triệu Đà là người Bách Việt hay người Tàu? Đang được nghiên cứu.
    Triệu Đà đánh bại An Dương Vương, lập nước Nam Việt ( Nhà Triệu) là một triều đại gây nhiều tranh cãi với hai quan điểm trái ngược.

     1. Triệu Vũ Đế đánh bại An Dương Vương, sáp nhập Âu Lạc vào Nam Việt là chuyện nội bộ nước Việt. Nhà Triệu là triều đại chính thống của Việt Nam. Nhà Triệu mất là khởi đầu thời kỳ Bắc thuộc..
2. Triệu Đàngười Hán. Theo lệnh Tần Thủy Hoàng
    Triệu Đà đi chinh phạt Bách Việt. Nhà Tần mất. Triệu Đà tách ra cát cứ, xưng vua, lập nước Nam Việt. Do đó Triệu Đà là kẻ ngoại bang đến xâm lược nước Âu Lạc. An Dương Vương mất nước là mở đầu thời kỳ Bắc thuộc.
Quan điểm chính thống “Nhà Triệu của Việt Nam”
Nhà Triệu là một triều đại chính thống của Việt Nam được thể hiện qua các sử gia từ Lê Văn Hưu (thế kỷ 13) đến Trần Trọng Kim (thế kỷ 20) coi đó là thời kỳ độc lập của Việt Nam. Bởi họ Triệu cai trị Nam Việt độc lập với nhà Hán tới năm 111 TCN. Sau đó, nhà Hán cướp nước Nam Việt và sáp nhập vào đế chế Hán, thành bộ Giao Chỉ.
    Một số tác giả phương Tây công nhận điều này. Họ cho rằng tới khi quân Hán tấn công Nam Việt, thời Bắc thuộc của Việt Nam mới bắt đầu.
    Triệu Đà và Nhà Triệu trong lịch sử Tàu là chư hầu của đế quốc Tàu. Người Tàu không công nhận nhà Triệu là của họ. Vua Triệu Đà thuộc nước Nam Việt. Bởi ông xưng là Nam Việt hiệu úy.
    Các bộ quốc sử Việt Nam nhiều thời đại đều chép nhà Triệu là một triều đại chính thống. Nhà Trần phong ông là Khai thiên Thế đạo Thánh vũ Thần triết Hoàng đế.
    Đời Trần, sử gia Lê Văn Hưu soạn bộ Đại Việt sử ký chép từ Triệu Vũ Đế đến Lý Chiêu Hoàng.
    Lê Văn Hưu so sánh Vũ Đế với các bậc vua hiền thời cổ:
Triệu Vũ Đế khai thác đất Việt ta mà tự làm đế trong nước, đối ngang với nhà Hán, gửi thư xưng là "lão phu", mở đầu cơ nghiệp đế vương cho nước Việt ta, công ấy có thể nói là to lắm vậy. Người làm vua nước Việt sau này nếu biết bắt chước Vũ Đế mà giữ vững bờ cõi, thiết lập việc quân quốc, giao thiệp với láng giềng phải đạo, giữ ngôi bằng nhân, thì gìn giữ bờ cõi được lâu dài, người phương Bắc không thể lại ngấp nghé được”.
    (Bộ sử này nay không còn, nhưng lời bàn của Lê Văn Hưu được Ngô Sĩ Liên dẫn lại trong Đại Việt sử ký toàn thư.)
    Đánh thắng giặc Minh, Nguyễn Trãi soạn Bình Ngô đại cáo:
                                      “Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,
                                 Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương”.
    Trong Đại Việt sử ký toàn thư Ngô Sĩ Liên sử gia nhà Lê, dành cho Triệu Vũ Đế những lời tốt đẹp:
                                    "Người có đức lớn thì ắt có ngôi, ắt có danh, ắt được sống lâu".
    Trong An Nam chí lược Lê Tắc viết: Triệu Đà làm vua Nam Việt, mới lấy thi lễ giáo hóa nhân dân một ít.
Cuối đời Nguyễn, Trần Trọng Kim soạn Việt Nam sử lược vẫn chép nhà Triệu là chính thống.
Thế kỷ XVIII. Sử gia Ngô Thì Sĩ phủ nhận nhà Triệu. Quan điểm nhà Triệu không phải là triều đại chính thống của Việt Nam xuất hiện từ đó.
    Ngày nay, nhiều học giả khẳng định:
    Truyền thuyết cũng như chính sử Việt Nam ghi rằng, Xích Quỷ là nhà nước đầu tiên tiên của người Việt được thành lập năm 2879 TCN. Sau này, nhà nước Văn Lang của các vua Hùng hình thành trên cương vực của nước Xích Quỷ.
    Thời Chiến Quốc. Nhà nước Văn Lang tan rã. Một số thủ lĩnh khu vực thành lập những nhà nước của người Việt như Ngô, Việt, Sở… Tần Thủy Hoàng diệt nước Sở, sáp nhập đất đai cùng dân cư nước Văn Lang cũ vào đế chế Tần.
    Nhà Tần sụp đổ. Triệu Đà- một viên huyện lệnh người Việt, đã lãnh đạo dân Việt phía Nam sông Dương Tử lập nước Nam Việt.
    Việc Triệu Đà nước Nam Việt diệt An Dương Vương, sáp nhập Âu Lạc vào mình, thuộc nội bộ Bách Việt.
Đại Việt sử lược xếp nhà Triệu là một triều đại Việt Nam, kéo dài 93 năm với các đời vua: Triệu Vũ Đế, Triệu Văn Vương, Triệu Minh Vương, Triệu Ai Vương, Triệu Thuật Dương Vương.
Mới đây, tác giả Hà Văn Thùy viết:
    “Sáp nhập đất đai và dân cư Âu Lạc, Nam Việt thành quốc gia lớn trong khu vực. Suốt đời mình, Triệu Đà xưng danh hiệu Triệu Vũ Đế và cháu ông cũng xưng đế mà bằng chứng là chiếc ấn bằng vàng, kich thước 310 x 310 mm (lớn hơn mọi con ấn của vua Hán) khắc bốn chữ Văn Đế hành tỷ (文帝行璽 ) tìm thấy trong lăng mộ. Sau khi phát hiện lăng mộ Triệu Văn Đế, người Trung Hoa đã lập khu trưng bày di tích này với khoảng 2500 hiện vật đặc sắc, trong đó đại đa số là thuộc văn hóa Việt. Do coi đây là của người Trung Hoa nên giới sử học Việt chưa hề có nghiên cứu nào về di chỉ quan trọng này”.

Đền Đồng Xâm- Thái Bình thờ Triệu Vũ Đế

    Ngày nay du khách đến Đền Đồng Xâm- Thái Bình chiêm bái ngôi đền thờ Triệu Vũ Đế (Triệu Đà).
    Đền Đồng Xâm thuộc xã Hồng Thái, huyện Kiến Xương- Thái Bình.
    Đền gồm một quần thể di tích hoành tráng. Trong đó thờ Triệu Vũ Đế (Triệu Đà hay Triệu Úy Đà) đền thờ Trình thị hoàng hậu (vợ vua Triệu Vũ Đế) và đền thờ Nguyễn Kim Lâu (vị tổ nghề chạm bạc cổ truyền) cùng hệ thống đền chùa nằm kề sông Vông.
    Khám thờ đặt tại Hậu cung là một tác phẩm độc đáo mang nét đặc thù của làng nghề chạm bạc, đồng, sắt. Khám được phong kín bằng những lá đồng chạm thủng với các đề tài khác nhau như tứ linh, tứ quý... Trong khám thờ đặt tượng Triệu Vũ Đế và hoàng hậu Trình thị, cỡ tượng to tương đương người thật, đều được đúc bằng đồng, khảm vàng, bạc, thiếp bạc...
    Đ ền thờ Triệu Vũ Đế tại Đền Đồng Xâm- Thái Bình ẩn chứa những bí ẩn về Triệu Đà.

Chinh phục Âu Lạc, lập nước Nam Việt rộng lớn

    Sử sách ghi chép không thống nhất về việc Triệu Đà đánh chiếm Âu Lạc, cả về cách đánh lẫn thời gian và địa lý.
    Sử Ký Tư Mã Thiên ghi vắn tắt rằng Triệu Đà dùng tài ngoại giao và đút lót mua chuộc các thủ lĩnh Âu Lạc mà thu phục nước này vào thời điểm "sau khi Lã hậu chết" (năm 180 TCN).
    Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, lần xâm phạm Âu Lạc đầu tiên, Triệu Đà đóng quân ở núi Tiên Du (Bắc Ninh) giao chiến với An Dương Vương bị thất bại và bỏ chạy.
    Triệu Đà lập mưu gả con trai Trọng Thủy cho Mỵ Châu, con gái An Dương Vương để dò la, tiếp tục âm mưu đánh chiếm Âu Lạc. Sau khi kết thông gia, An Dương Vương lập ranh giới từ Bình Giang (nay là sông Thiên Đức ở huyện Đông Ngàn) trở lên phía Bắc thuộc quyền cai trị của Triệu Đà, trở về phía Nam thuộc quyền cai trị của An Dương Vương.
    Năm 208 TCN. Triệu Đà đánh thắng Âu Lạc của An Dương Vương, sáp nhập Âu Lạc vào quận Nam Hải, lập nước Nam Việt rộng lớn.
    Nước Nam Việt độc lập với nhà Tần. Triệu Đà cai trị nước Nam Việt 67 năm (203 TCN- 137 TCN) truyền ngôi cho con là Triệu Muội. Triệu Đà thực hành chính sách "hoà tập Bách Việt" nhằm đồng hoá dân Trung Nguyên và Lĩnh Nam.
    Nước Nam Việt của Triệu Đà, bao gồm từ Nam núi Ngũ Lĩnh (ngày nay là một dải từ bắc Quảng Đông, bắc Quảng Tây và miền nam vùng Giang Nam), phía tây đến Dạ Lang (bây giờ là Quảng Tây và phần lớn tỉnh Vân Nam), phía nam đến dãy Hoành Sơn (Hà Tĩnh- Việt Nam ngày nay), phía đông đến Mân Việt (nay là miền Nam tỉnh Phúc Kiến).
    Thủ đô nước Nam Việt là thành Phiên Ngung (Quảng Châu- Trung Quốc ngày nay).
    Sứ thần nhà Hán phải đến Nam Việt giao hiếu với Triệu Đà. Đối thoại với sứ thần Hán, Triệu Đà khẳng định Nam Việt là quốc gia riêng, không liên quan hay nội thuộc gì với Tây Hán.
Triệu Đà ly khai nhà Tần
    Tần Thủy Hoàng chết. Tần Nhị Thế nối ngôi. Khởi nghĩa Trần Thắng, Ngô Quảng năm 209 TCN. Tiếp theo là chiến tranh Hán- Sở giữa Lưu BangHạng Vũ. Trung Nguyên rối loạn.
    Năm 208 TCN. Quận uý Nam Hải là Nhâm Ngao bị bệnh nặng, trước khi chết, gọi Triệu Đà đang làm huyện lệnh Long Xuyên đến, dặn rằng: vùng đất Nam Hải có núi chắn, có biển kề, rất thuận lợi cho việc dựng nước và phòng thủ chống lại quân đội từ Trung Nguyên (tức khu vực trung ương Trung Quốc) đánh xuống.
    Nhâm Ngao bổ nhiệm Triệu Đà thay mình, cai trị quận Nam Hải.
    Nhâm Ngao chết. Triệu Đà gửi lệnh đến quan quân các cửa ngõ Lĩnh Nam, canh giữ phòng chống quân Trung Nguyên xâm phạm. Triệu Đà giết hết những quan lại nhà Tần bổ nhiệm ở Lĩnh Nam, cho tay chân của mình thay những chức vụ đó.
Triệu Đà quy phục nhà Hán
    Hán- Sở tranh hùng. Lưu Bang thắng, lập nhà Hán, bình định Trung Nguyên, bao gồm cả thế lực thu phục được của Hạng Vũ. Lưu Bang quyết định không lấy chiến tranh đối phó với nước Nam Việt để dân Trung Nguyên khỏi mất người, mất của sau bao năm loạn lạc.
    Năm 196 TCN. Hán Cao Tổ- Lưu Bang sai quan đại phu Lục Giả đi sứ đến nước Nam Việt khuyên Triệu Đà quy phục nhà Hán.
   Sách Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim chép:
Vũ Vương vốn là người kiêu căng, có ý không muốn phục nhà Hán, đến khi Lục Giả sang đến nơi, vào yết kiến Vũ Vương, Vũ Vương ngồi xếp vành tròn, không đứng dậy tiếp. Lục Giả thấy vậy mới nói rằng: "Nhà vua là người nước Tàu, mồ mả và thân thích ở cả châu Chân Định. Nay nhà Hán đã làm vua thiên hạ, sai sứ sang phong vương cho nhà vua, nếu nhà vua kháng cự sứ thần, không làm lễ thụ phong, Hán đế tất là tức giận, hủy hoại mồ mả và giết hại thân thích của nhà vua, rồi đem quân ra đánh thì nhà vua làm thế nào?" Vũ Vương nghe lời ấy vội vàng đứng dậy làm lễ tạ, rồi cười mà nói rằng: "Tiếc thay ta không được khởi nghiệp ở nước Tàu, chứ không thì ta cũng chẳng kém gì Hán Đế!"
    Nghe Lục Giả khuyên, Triệu Đà chịu nhận ấn tước Nam Việt Vương (chúa đất vùng Nam Việt) của Hán Cao Tổ gửi, thần phục nhà Hán, biến Nam Việt thành đất chư hầu của nhà Hán. Từ đó, Nam Việt và nhà Hán trao đổi sứ giả và buôn bán. Lưu Bang đã dùng kế “diễn biến hoà bình” thu phục Triệu Đà một cách dễ dàng.
Triệu Đà xưng đế chống Hán
    Hán Cao Tổ và Hán Huệ Đế Lưu Doanh chết. Lã Hậu nắm quyền, gây sự với Triệu Đà. Lã Hậu ra lệnh cấm vận với nước Nam Việt.
    Triệu Đà thấy Lã Hậu có thể qua nước Trường Sa, cũng là một nước chư hầu nhà Hán, ở phía Bắc của Nam Việt (ngày nay là tỉnh Hồ Nam) mà thôn tính Nam Việt. Triệu Đà tuyên bố độc lập khỏi nhà Hán, tự xưng "Nam Việt Võ Đế" và cất quân đánh nước Trường Sa, chiếm được mấy huyện biên giới của Trường Sa.
    Lã Hậu sai đại tướng Long Lự Hầu và Chu Táo đi đánh Triệu Đà. Quân lính Trung Nguyên không quen khí hậu nóng nực và ẩm thấp miền Nam, ùn ùn đổ bệnh, ngay dãy núi Nam Lĩnh cũng chưa đi qua nổi. Một năm sau, Lã Hậu chết. Mưu đồ đánh Triệu Đà của nhà Hán bỏ hẳn.
    Lúc đó Triệu Đà dựa vào tiếng tăm, tài quân sự của mình lừng lẫy cả vùng Lĩnh Nam, lại nhờ tài hối lộ của cải, thu các tộc Bách Viêt: Mân Việt, Tây Âu, và Việt quy thuộc Nam Việt. Lúc ấy Nam Việt bành trướng đất nước rộng lớn, đến mức cực thịnh. Triệu Đà lấy uy Hoàng Đế, ra lệnh, ra oai, thanh thế ngang ngửa, đối lập với nhà Hán.
Lại quy phục nhà Hán
    Năm 180 TCN. Lã Hậu chết. Hán Văn Đế Lưu Hằng nối ngôi, sai người tu sửa mồ mả cha ông Triệu Đà, cắt đặt hàng năm đúng ngày thờ cúng, ban thưởng chức vụ và của cải cho bà con Triệu Đà còn ở trong đất Hán.
    Lưu Hằng sai Lục Giả, người từng được Hán Cao Tổ sai sứ đi Nam Việt nhiều lần, làm chức Thái Trung Đại Phu, thuyết phục Triệu Đà quy Hán. Lục Giả đến Nam Việt, trổ tài thuyết phục Triệu Đà. Triệu Đà nghe phỉnh nịnh, dụ dỗ, quyết định bỏ danh hiệu Đế, quy phục nhà Hán, nhưng vẫn giữ tên "Nam Việt Vương."
    Kể từ đó đến đời Hán Cảnh Đế, Triệu Đà hằng năm hai mùa Xuân- Thu, đều đưa đoàn sứ đến Trường An triều cống hoàng đế nhà Hán, chịu mệnh lệnh làm chư hầu nhà Hán. Tuy vậy, trong đất Nam Việt, Triệu Đà vẫn lấy danh hiệu Hoàng Đế.
    Năm Kiến Nguyên thứ tư đời Hán Vũ Đế (137 TCN). Nam Việt Vương Triệu Đà chết, sống được chừng hơn trăm tuổi (theo Đại Việt Sử ký Toàn thư là 121 tuổi), chôn ở Phiên Ngung (thành phố Quảng Châu ngày nay).
    Triệu Đà chết. Con cháu ông nối được bốn đời vua nước Nam Việt, đến năm 111 TCN bị nhà Hán chiếm.
Dã tâm dai dẳng cướp Nước Việt
    Kể chuyện Triệu Đà & Nhà Triệu, chúng ta nhận ra dã tâm xâm chiếm Việt Nam của nước Tàu. Không bao giờ chấm dứt. Dã tâm đó rất thâm hiểm. Khi dùng bạo lực không xong, họ dùng mưu “Diễn biến hòa bình”. Họ diễn đi, diễn lại cái trò bầy hầy, mua chuộc, cưới gả, đổi chác, lừa mỵ… những ông vua để cướp đất nước Việt.
    Triệu Đà kiên cường dựng nước Nam Việt độc lập. Khi Nam Việt thịnh thì chống Hán. Khi nước yếu, Hán đánh sang. Triệu Đà phải thần phục Hán. Tai hại thay, khi Triệu Đà mạnh, nghe Hán dụ dỗ, ngon ngọt, Triệu Đà lại quy phục Hán. Thoát Hán lại thần phục Hán. Thần phục Hán rồi lại thoát Hán. Ma trận đồ. Khó thoát. Bởi dã tâm xâm lược dai dẳng, quyết liệt.
    Vòng quay chinh chiến Việt- Tàu cứ trở đi trở lại. Đế chế Tàu suốt mấy ngàn năm nay, chưa bao giờ từ bỏ mưu sâu, cướp đất Việt Nam và biển Đông. Và người Việt thời nào cũng quyết đánh Tàu xâm lược đến cùng để giữ đất nước, giống nòi.
    Bài toán này thật nan giải. Bao giờ nước Việt Nam vững mạnh như các nước khác trong khu vực, nước Tàu sẽ không dám gây chiến, xâm lược. Đáp số là vậy. Nhưng để nước Việt Nam cường thịnh- Người Việt Nam phải làm gì? Câu hỏi lơ lửng chưa lời đáp.
(… Còn tiếp ...)


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 19.8.2014.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn