Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





“Dẫu Xa Muôn Trùng …”






Đ ến Huế,rời Huế nhiều lần,bao giờ trong tôi cũng là tơ vương chi lạ - Thuở chưa có hầm xuyên núi,xe xuống hết đèo Hải Vân ,lòng khách nhàn du vẫn còn mơ mơ màng màng nghe vẳng lời chào ngọt nhẹ như rót mật,mở đầu đêm ca Huế đi thuyền trên sông Hương: Túi (tối)trời chẳng biết là ai/Xin chào một cái rồi mai hãy nhìn

    Những ngày sống với Huế,lang thang trong lòng Huế,chạm vào đâu,tôi cũng nghe ngân nga những giai điệu thi ca ngọt lẳng của tao nhân mặc khách - đến đây xin để lại đây /khúc tình với Huế biết ngày nào vơi (PVT)

1-Mưa Huế

   - Nói đến Huế là nói đến lăng tẩm đền đài thành quách rêu phong cổ kính,nói đến những điệu hò câu hát não nùng,buồn rười rượi - những khúc Nam Ai, Nam Bình, Hành Vân, Lưu Thủy, Tương Tư.. bềnh bồng trên sông nước khi chiều xuống, lúc đêm về. Nhưng có lẽ ấn tượng nhất phải nói là“đặc sản”mưa Huế - Ôi mưa chi mà dầm dề trắng trời thúi đất thúi đai:

- Nỗi niềm chi rứa,Huế ơi !
Mà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiên
(Nước non ngàn dặm – Tố Hữu)

- Giời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày
Xa xôi ai nhớ mà thương nhớ?
Mà nhớ mà thương đến thế này!
Cố nhân chẳng khóa buồng xuân lại
(Giời mưa ở Huế - Nguyễn Bính)

   Mưa Huế có những khoảnh khắc thi vị ru hồn người – Qua giai điệu sương khói của Trịnh mưa Huế là “Đường phượng bay mù không lối về”- là “Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ/Buổi chiều ngồi ngóng những chuyến mưa qua… (Diễm xưa) - Nhân đây xin nhắc chi tiết thú vị - “Em đi về cầu mưa ướt áo”(Mưa Hồng),bà Đặng Tuyết Mai (thân mẫu MC Nguyễn Cao Kỳ Duyên) có hỏi Trịnh Công Sơn : “Ai là người cầu mưa ướt áo?” Có nguồn dư luận nói là,“Em đi qua cầu, rồi trời mưa ướt áo”. Nhiều người khác lại nói rằng “Anh(TCS) là người cầu mưa ướt áo, vì các em Đồng Khánh mặc áo trắng,mà trời mưa,tất nhiên là có good view.”Thế nhưng theo bà Mai “người cầu mưa chính là người con gái đó. Tại vì người con gái Huế rất lãng mạn.Bây giờ,người phụ nữ được quyền ăn mặc hở hang để khoe nét đẹp.Nhưng ngày xưa,trong sự nghiêm khắc e dè của người Huế,và của đất nước ngày xưa, không cho phép người phụ nữ được phô bày.Thành ra,“Em đi về, em cầu cho mưa ướt áo,để em được chính thức khoe vẻ đẹp của mình.”- Chính người con gái cầu cho mưa ướt áo. Nghe bình thế, Trịnh Công Sơn vỗ bàn và nhổm người lên bắt tay Đặng Tuyết Mai, thích vô cùng:“ Chị đã nhìn ra được”.. .(nguồn tct-home.org)
Mưa Huế đầy những kỷ niệm mong nhớ,mỗi hạt rơi như nỗi niềm cô đơn khao khát tri âm tri kỷ:

Chiều nay mưa trên phố Huế
Kiếp giang hồ không bến đợi
Mà mưa sao vẫn rơi rơi hoài
cho lòng nhớ ai?
Ngày chia tay hôm nao còn đây
Nước trên sông Hương còn đầy
Tình đã xa gió mưa u hoài
mắt lệ ngắn dài.

Chiều nay trên Kinh Đô Huế
Tiếng mưa còn vương kỷ niệm
Ngày quen nhau dưới chân Thiên Mụ
anh còn nhớ không?
Chợ Đông Ba khi mình qua
Lá me bay bay là đà
Chiều thiết tha có anh bên mình
mà ngỡ hôm qua

Hò... ơi... !!! Ơi... hò... !!!
Chiều mưa phố buồn
Chiều mưa phố xưa u buồn
có ai mong đợi
Một người biền biệt nơi mô
Để nhớ với thương một người.

Chiều nay mưa trên phố Huế
Biết ai đã quên ai rồi
Mà mưa sao vẫn rơi rơi đều
cho lòng u hoài.
Ngày xưa mưa rơi thì sao
Bây chừ nghe mưa lại buồn
Vì tiếng mưa, tiếng mưa trong lòng
làm mình cô đơn.
( Mưa trên phố Huế - Minh Kỳ-Tôn Nữ Thụy Khương)

    – Người ta chợt nhận ra mưa Huế - trong chừng mực nào đó - biểu hiện cho tâm hồn Huế. Người Huế thường sống hướng nội. Tính cách này được hình thành bởi nhiều yếu tố: Thiên nhiên sông nước trầm mặc, thành cổ rêu phong, những nhà vườn hun hút ngõ vắng… và chính mưa Huế là một yếu tố góp phần quan trọng làm nên tính cách tĩnh tại đó.

2-Hương giang còn đây

    - Nói đến Huế  là nói đến sông Hương,núi Ngự .Sông Hương là linh hồn của Huế thơ! Bên cầu Trường Tiền ngắm nhìn dòng trôi xanh trong lượn lờ êm ả,bất giác tôi nhớ câu thơ Bùi Giáng đóng dấu ấn“trước bạ” Huế vào văn chương : “Dạ thưa xứ Huế bây giờ/ vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương”.
    Cụ Nguyễn Du làm nhiều thơ về Huế. Bài “Thu đến (Thu Chí -1805), miêu tả trăng sông Hương - trăng kinh kỳ - trăng công danh - một vầng sáng đẹp lung linh - (lồng trong đó là tâm sự ngao ngán cho cái thân phàm nơi chốn quan trường vâng dạ,khom lưng vào luồn ra cúi…):

Hương Giang nhất phiến nguyệt
Kim cổ hứa đa sầu

   Dịch :

Sông Hương trăng một mảnh
Xưa nay biết bao sầu  

    Bài“Buổi sáng qua sông Hương”(Hiểu Quá Hương Giang - Cao Chu Thần 1809) – khẩu khí tác giả thật sảng khoái khi phác họa hình tượng sông Hương như kiếm dựng trời xanh   :

Vạn chướng như bôn nhiễu lục điền,
Trường giang như kiếm lập thanh thiên.

Dịch :

Ruộng biếc núi vòng như chạy quanh
Sông dài như kiếm dựng trời xanh  

    Sông Hương trong xanh tĩnh lặng như một dải lụa hiền hoà miên man xuôi dòng đưa du khách đến miệt vườn Vỹ Dạ xanh mướt,vòng lên Thiên Mụ tan vào tiếng chuông chùa văng vẳng,rồi đột ngột rẽ vào sông Bạch Yến tới bến Huyền Không phiêu diêu cùng gió mây, hòa vào thế giới của hoa thơm trái ngọt và thiền giữa một không gian cổ kính…
    Sông Hương quyến rũ là thế nhưng lúc nàng giận dữ khiếp lắm.Tôi nhớ cái hôm theo đoàn Sở GDTP.HCM dự kiến sang thăm tặng quà cho một ngôi trường làng bên kia bến phà Tuần(ngã ba Bằng Lãng - đoạn hợp lưu Hữu Trạch,Tả Trạch) nhưng lũ lớn không qua được đành gửi nhờ Sở GD Thừa Thiên Huế chuyển giúp – Cuối tháng Tám mưa nhiều,nước thượng nguồn Trường Sơn cuồn cuộn lao xuống dữ dội,củi gỗ,cây cối trốc rễ bị lôi xốc xệch trên dòng như đàn ngựa bất kham khiến anh bạn tôi(dân Saigon) có vẻ hãi,nói vui: muốn đăng ký làm“phò mã”Huế rứa phải là tay nài cự phách!

3-Hoài niệm Huế thương

    Với Huy Cận,Huế là những tháng năm hồng,hái mùa thơ giữa độ bông.

Xanh mượt bờ xanh Huế Huế ơi!
Cỏ cây đây đã hoá vườn trời
Người đi bước nhẹ không nghe tiếng
Mà nặng lòng yêu biết mấy mươi.

Huế hoa thiên lý mùi hương thoảng
Huế tím chiều thu dậy ước mơ
Mái đẩy câu hò ngân ánh nước
Sông không trôi bởi luyến lưu bờ

Tuổi nhỏ đời ta Huế giữ không?
Cho ta xin lại tháng năm hồng
Cho ta trở lại ngày xưa cũ
Mới hái mùa thơ giữa độ bông
Tình bạn tình yêu Huế khéo ươm
Hoa xuân trái đậu tháng năm trường
Bâng khuâng nay nhện chiều giăng lưới
Bảng lảng lòng ai Huế vấn vương...
(Huế Vấn Vương - 1978)

    Huế long lanh qua màu nắng mai thứ nắng non trẻ - nắng mới lên - được nhìn lọc qua hàng cau xanh rực lên sức sống.

Sao anh không về chơi thôn Vỹ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

    Tiếng thơ Hàn Mặc Tử nghe ra như tiếng lòng đương độ xuân thì – mênh mang tâm trạng vu vơ của “ít nhiều thiếu nữ buồn không nói “ (Đây mùa thu tới – Xuân Diệu).

Mơ khách đường xa, khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?
                       (Đây Thôn Vỹ Dạ)  

    Tôi đi trong Huế nghe vang vọng giai điệu “Thương về Miền Trung” của Duy Khánh - ca khúc khá phổ biến đi vào lòng công chúng phương Nam trước 75,đọng lại ở đó tình yêu Huế thiết tha.

Ai về xứ mộng xứ mơ
Cho tôi gởi một vần thơ tặng nàng
Sông Hương lắm chuyến đò ngang
Chờ anh em nhé đừng sang một mình.
Đã bao lâu rồi không về Miền Trung thăm người em
Nắng mưa đêm ngày cách trở, giờ xa xôi đôi đường
Người hỡi! Có về miền quê hương Thùy Dương
Nước chảy còn vương bao niềm thương,
cho nhắn đôi lời.

Dẫu xa muôn trùng tôi vẫn còn thương sao là thương
Nhớ ai xuôi thuyền Bến Ngự đẹp trăng soi đêm trường
Và nhớ tiếng hò ngoài Vân Lâu chiều nao
Ước nguyện đẹp duyên nhau dài lâu
Xa rồi còn đâu.

Em ơi! Chờ anh về
Đừng cho năm tháng xóa mờ thương nhớ
Đêm nao trăng thề,
Đã vang ước hẹn đẹp lòng người đi.
Em biết chăng em

Đã bao Thu rồi vắng lạnh lòng trai đi ngàn phương
Mỗi khi sớm chiều xóa nhòa hồn hoa nơi phố phường
Người ơi! Nếu còn vầng trăng soi dòng Hương
Núi Ngự còn thông reo chiều buông . Tôi vẫn còn thương
.

    Xứ Huế là xứ đi để mà nhớ - Về lại Saigon định viết cái gì cho Huế mãi đến hôm nay mới thực hiện,xin tạ lỗi - dẫu xa muôn trùng tôi vẫn còn thương sao là thương!
(Huế,8/2001 - Saigon,8/2014)


.Cập nhật theo nguyên bản của tác giả gởi từ SàiGòn ngày 10.8.2014.