Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




LÃO THOAN






Chương I

Hoàng Văn Túy



Làng Đông xuất hiện trên bờ sông Nhị Hà từ lâu đời .Với thế đất Rồng cuộn hổ ngồi dân cư làng Đông phát triển nhanh chóng . Con người làng Đông  sinh sôi đông đúc.   Số người đỗ đạt cũng mỗi năm một tăng .

Dòng họ Hoàng ở làng  Đông phát triển  không kém gì   các dòng họ Phạm ,họ Lê,họ Đỗ …Từ làng Đông này nhiều người con của các dòng họ  đã di cư đến các  vùng khác định cư  lập nên các dòng họ mình ở nở mới .
Một buổi sáng trời quang  mây tạnh thầy đồ Hoàng Văn Túy  một nho sinh làng Đông  chừng 25 tuổi  có dáng người cao dong dỏng ,nước da trắng trẻo,  khuôn mặt  đầy đặn,đôi mắt đen ẩn dưới đôi lông mày lưỡi mác đen đậm .  Chàng mặc áo the đội khăn xếp ,quần trúc bâu trắng ,chân xỏ guốc mộc , một vai chàng khoác tay nải ,tay kia cầm ô đen ,chàng bước xuống thuyền .  Trên thuyền đã có một thiếu nữ .Nàng mặc áo dài mầu cánh sen để hở cái yếm thắm , chiếc khăn mỏ quạ đội trên đầu  để vương ra  lọn tóc bỏ đuôi gà .Nàng ngồi bên gánh hàng xén .Hai má đỏ bừng e lệ  nhìn nàng mới duyên dáng làm sao .Người lái đò là một trung niên  mặt chữ điền  đầu cuốn khăn đầu rìu .Ông có nước da nâu bóng,dáng thấp đậm ,hiền lành . Ông lấy sào chống con đò khỏi   chòng chành rồi vui vẻ chào nho sinh:
  -Thưa thầy ,thầy  qua chơi bên sông ạ .
  - Anh Túy cũng sang sông à ? Cô hàng xén lên tiếng chào thầy đồ .
  - Vâng  ,chào cô Sinh,  chào bác cho tôi lên ngược sang làng Hạ với  .
 Nho sinh Hoàng Văn Túy  đáp thật vui vẻ .
 Thì ra họ đều là người cùng làng Đông .Hôm nay cô Sinh con gái ông đồ Khuếch  sang chợ Hạ bán hàng  .Cô sinh là gái xinh đẹp có tiếng của làng mà Túy có biết .Họ cùng qua sông cho kịp phiên chợ .
   Ông lái đò nhanh nhẹn  nhổ sào  cho thuyền rời bến rồi kéo dây nèo  điều khiển lá buồm  cánh dơi cho thuyền lướt sang bờ hữu .  Con thuyền lướt ngược theo triền sông .Thuyền dong nhẹ nhàng trong bức tranh thiên nhiên kỳ thú .Con sóng vỗ nhè nhẹ vào mạn thuyền như tiếng   suối róc rách  thật vui tai .Ánh nắng mặt trời ban mai dịu dàng tãi  trên mặt sông lăn tăn . Mặt nước bao la phản chiếu  lấp lánh như tấm gương lớn .Một lát sau con thuyền băng qua một rừng sậy .Thuyền chạy đến đâu bãi sậy sao động đến đấy ,vịt trời ,chim le le ,cò vạc  vỗ cánh bay rào rào .Con thuyền lướt nhanh  hết khu rừng sậy , khúc sông trở lại rộng  mênh  mông .Ông lái điều chỉnh dây lèo –Thuyền no gió  chạy lướt đi ,được chừng hai khắc  thì xuất hiện phía trước  một doi đất phù sa  nhô ra mặt sông . Đất đai mầu mỡ ,cây trái sum xuê bạt ngàn những dừa ,chuối thi nhau xanh tốt .Từ trong ngút ngàn mầu xanh  nhô lên một tháp chuông nhà thờ  mầu trắng in vào nền trời xanh lơ . Một xóm đạo ven sông .
- Xóm bãi làng Hạ đến rồi kia thưa thầy  ! Ông lái thuyền thốt lên  .
- Đã đến rồi à ? Bác cho tôi lên thôi ! Chàng nói .
- Vâng ! Ông lái hạ lèo chèo thuyền vào bến .Ông khéo léo đưa con thuyền lách vào giữa ba bốn  chiếc thuyền có mui đậu ở đấy   .Khi thuyền vào sát cầu ông lái lấy  xích quàng vào cọc  gìm  thuyền lại .
   Trên bờ một ông lão da bánh mật ,áo nâu cầm ô đã đứng chờ sẵn .Cô hàng xén nhanh nhẹn gánh hàng lên trước ,nho sinh lên sau .Chàng nghiêng đầu chào ông chủ thuyền .Ông lái đáp lại .khi nho sinh lên bờ ,ông lão bước tới ,khẽ cúi chào  :
- Chào thầy ạ ,có phải thầy là  Túy  con cụ cử bên làng Đông không ạ ?
-  Nho sinh Hoàng Văn Túy đáp lại  :
- Bẩm thưa cụ cháu là Túy  đây .
Ông lão giảng giải :
  - Thưa thầy ,cụ Bá  cử cháu đi đón thầy đấy ạ  .
   Ông giơ tay đón lấy cái tay nải  từ    tay nho sinh rồi quàng lên vai mình .Ông đi trước dẫn đường .Nho sinh bước theo sau .Hai người đã lên khuất sau cây đa buông rễ lòng thòng.Nho sinh thấy phong cảnh  xóm Bãi làng Hạ cũng trù phú như làng Đông .Một làng ven sông trên bến dưới thuyền  sầm uất.  Chốc chốc hai người  lại đi dạt về một bên để nhường đường cho mấy người  gồng  gánh đi lên trước .Họ đi về phía chợ Hạ .
    Hai người đi qua ngõ nhà thờ  rồi ngược lên phía con đê.Phía chân đê là cái chợ họp dưới ba cây gạo cổ thụ như ba mâm xôi gấc .Những lều quán chạy dài  xôn  xao trong nắng sớm .  Lều chợ lợp bằng ngói móc  xen kẽ những lều lợp bằng gianh ,nứa tạm bợ đan xen nhau .   Hôm nay là phiên chính .Người ở đâu đổ về mà đông nghìn nghịt thế .Khu chợ ồn ào kẻ bán người mua  mới tấp nập làm sao .Ông lão nói với nho sinh :
-  Thưa thầy chợ làng Hạ một tháng có sáu phiên  họp vào ngày chẵn .Chợ này  bán đủ mặt hàng .Vải lĩnh ,the lụa từ Hà Đông lên.Củ nâu ,sắn khoai ,gà chó từ mạn ngược về .Đồ gốm gạo ngô từ  Kinh Bắc sang .Chợ không thiếu thứ gì ..Mỗi phiên chợ có hàng chục phản thịt lợn hết bay .
 Ông lão giảng giải :
-  Xóm có chợ này là xóm Chùa.Thứ gì cũng sẵn thật tiện lợi ..Nhất cận thị nhị cận giang .Chẳng thế làng Hạ làm ăn phát đạt lắm .
Chàng ngỏ ý muốn vào thăm chợ .Nhưng ông lão nói :
-  Để khi nào rỗi rãi cháu sẽ đưa thầy đi thăm chợ ,xem chọ này có to bằng chợ làng Hạ không  ?Ông nói tiếp :
-  Ngoài những phiên chính còn ngày nào cũng có chợ kẻ bán người mua. Bây giờ cụ Bá đang chờ để đón thầy đấy ạ .
 Hai người lại bước đi  rẽ theo con đường cái quan  dẫn vào làng .Đi qua cái cổng to có mái tam quan cổ kính ,ông lão lại đi trước dẫn đường .Con đường làng lát gạch nghiêng  lượn vòng vèo sâu hun hút .Hai bên đường có một vài khóm tre đằng ngà  ngả xuống mặt ao dày đặc bèo tây nở hoa tim tím ..Một lát sau đã hiện ra ngôi chùa cổ  mái cong xỉn màu mưa nắng .Đầu nhà tiền tế nhô lên cây Hoàng lan trổ hoa thơm dìu dịu .     Trên sân chùa một chú tiểu  áo nâu sồng đang dẻo tay quét sân  vun lá rụng thành một đống .Từ trong chùa vang ra tiếng mõ tụng kinh nghe rõ mòn một .
Nho sinh hỏi :
-  Thưa cụ làng Hạ có mấy xóm  và bao nhiêu dòng họ ạ ?
 Ông lão đáp :
- Làng Hạ có ba xóm là xóm Bãi, xóm Chùa  và xóm Ngọc .Xóm Bãi theo đạo Thiên chúa  toàn tòng  là nơi thầy trò mình vừa ở dưới thuyền lên , xóm  Chùa ta đang đi đây  và xóm Ngọc  bà con đều theo đạo Phật cả .Làng Hạ có sáu , bảy dòng họ  cư trú đã từ lâu đời  đến nay đã ngót trăm năm .Lớn nhất là họ Nguyễn ,họ Đỗ ,họ Vũ .Các dòng họ đã ở đây  từ khi làng Hạ chỉ là một xóm Chài  nho nhỏ ở ven con sông Nhị này .
 Hai người vui vui câu chuyện chẳng mấy chốc đã về tới nơi  .
- Kìa ! cụ Bá Công đã ra  tận cổng nhà để đón thầy  !  Ông lão thốt lên Theo tay ông lão chỉ  chàng chợt thấy  một ông cụ đầu bạc  mặc áo the dài  tay cầm quạt lông  đang đứng ở cổng  nheo mắt cười .       Khi hai người gần đến nơi ,  cụ sung sướng cởi mở  :
- Xin chào thầy – Cụ Bá Công cung kính chào thầy giáo . Nho sinh lễ phép đáp lại  :
- Con xin chào cụ Bá ạ .
Gia đình cụ Bá Công   được tiếng là một gia đình nho giáo nề nếp  gia phong .  Chẳng thế  khi được ông bác họ  giới thiệu  gia đình cụ Bá cần gia sư  chàng nhận lời ngay . 

... còn tiếp ...


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 28.7.2014.