Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới



ĐẾN THÀNH ĐẠO TỰ

XEM PHỤC CHẾ TƯỢNG PHẬT





Chùa Đậu có tên chữ là Thành Đạo tự , hiện ở cuối làng Gia Phúc xã Nguyễn Trãi huyện Thường Tín . Đây là một ngôi chùa đẹp, tương truyền được xây từ thời Sĩ Nhiếp trong hệ thống Tứ Pháp. Chùa là nơi thờ Bồ tát Phap Vũ , có câu kệ mang máng như câu kệ ở chùa Tổ Man Nương ;


       Chùa Tổ Man nương Chùa Đậu

                               Anh hào như nghịch nữ                                                   Hình hài như đạo thứ
                            Tâm không cảnh diệc không                                          Tâm không cảnh cũng không
                               Nhung nhiên bất vị ngộ                                                   Lần lữa chưa giác ngộ
                            Ứng vạn vật duyên đồng                                                Ứng vạn vật duyên cùng

     Mảnh đất quý này đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử , mỗi giai đoạn đều ghi lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử dân tộc
    Cách nay 300 năm ở chùa Đậu có 2 vị thiền sư là Vũ Khắc Minh pháp danh là Tự Đạo Chân và Vũ Khắc Trường pháp danh là Tự Đạo Tâm đã tu đắc đạo.
    Các Ngài để lại “toàn thân xá lợi” lập nên một hình thức “thiền tự táng”, khác hẳn với các hình thức tang thong thường.
    Phật Giáo ở các nước trên thế thế giới như Ấn Độ, Tây Tạng, Trung Quốc , Tích Lan, Nhật Bản cũng đã có những pho tượng để lại toàn thân xá lợi như tháp thờ Xá lợi tổ sư Liên hoa sinh thương nhân tố Đạt Lai Lạt Ma (Tây Tạng), xá lợi của đức lục tổ Huệ Năng thờ tại chùa Nam Hoa huyện Khúc Giang tỉnh Quảng Đông,
Nhưng hai pho tượng thờ di hài các vị thiền sư Việt Nam là đặc biệt nhất bởi vì đây là di hài không bị rút não, rút ruột theo kiểu ướp xác thông thường
    Theo cổ sử ghi lại khoảng thế kỷ 17 thiền sư Vũ Khắc Minh sau một thời giant u hành tại chùa Đậu, có một ngày Ngài nói với đệ tử rằng “ Ta vào nhập thất 100 ngày tụng kinh niệm Phật, đến jhi jhoong còn nghe thấy tiếng cầu kinh, gõ mõ nữa thì các con đến xem. Nếu thấy chân than của ta hư nát thì lấp cửa am lại. Nếu thấy có mùi thơm thì để ta đời đời kiếp kiếp ở đấy tu hành theo Phật ”
    Sau 100 ngày các đệ tử đến Am thấy Ngài đã viên tịch mà chân thân vẫn còn nguyên vẹn thơm mùi, liền bảo nhau dùng sơn ta quét nhiều lần lên, tạo thành bức tượng trong tư thế ngồi thiền 
   Người cháu của thiền sư là Vũ Khắc Trường cũng tu tại chùa, và khi thành đạo cũng ngồi thiền mà tịch, dân làng lại dùng sơn ta bả lên tượng để thờ tại am.

   Năm 1893, trong một trận lụt, tượng thiền sư Vũ Khắc Minh không bị ảnh hưởng, nhưng am thờ và tượng thiền sư Vũ Khắc Trường bị ngập trong nước làm cho hư hại.

   Dân làng đã tu bổ bằng cách bằng cách sắp xếp lại dáng tượng và quét sơn bả mùn cưa giấy dó duy trì hình tượng cho đến nay.

   Đến những năm kháng chiến chống Pháp, tòa Phương đình bị đốt cháy, hai pho tượng đều nứt sơn, tình trạng bảo quản không tốt, nên có nguy cơ bị hư hại.

   Tuy nhiên dù biết lịch sử hai pho tượng đó đều là “thiền tang” vẫn có những suy nghĩ cho rằng toàn than xá lợi của các Ngài tồn tại đến thời gian nào là do phép Phật, nên chua có kiến giải khoa học Đến năm 1983 trong một lần về chùa Đậu công tác , sau khi quan sát pho tượng của Thiền sư Vũ Khắc Minh , ông PGS-TS Nguyễn Lân Cường đã phát hiện ra sau vết nứt trên trán tượng Vũ Khắc Minh là di cốt sọ người

   Bệnh viện Bạch Mai đã chụp 7 phim X quang trong các tư thế , khi nghiên cứu phim đã xác định rằng đó là di cốt của một người đàn ông, đặc biệt trên xương sọ không có vết rút não như xá ướp của các nước khác.

   Trước những dấu hiệu hư hại của 2 pho tượng, Viện Khảo cổ và UBND tỉnh Hà Tây đã thống nhất làm dự án bảo quản, nhưng dự án đề ra từ năm 2001 với trị giá 340 triệu đồng , thấy số tiền quá lớn nên một số cơ quan còn do dự chờ tìm phương án khác.

   Có ông ở Thái Bình đã đề xuất tu bổ tượng hai vị thiền sư bằng cách ngâm trong rượu với trị giá dự án 70 triệu đồng ! Thấy đó là một dự án không có tính khoa học nên đầu năm 2003, Chính phủ quyết định cho thi hành dự án của Viện Khảo Cổ do PGS-TS Nguyễn Lân Cường đề xuất,

   Từ ngày 18-4-2003 công việc được triển khai ngay tại chùa. Vì đây là hai pho tượng quý nên nhân dân xã Nguyễn Trãi và Hội Phật Giáo đã cho xây một khu cách biệt để các nhà khoa học làm việc

   Cẩn thận hơn, Bộ Văn hóa Thông tin còn yêu cầu các nhà khoa học làm hai pho tượng đối chứng bằng thạch cao. Để làm được tượng đối chứng mà không gây rạn vỡ , các nhà khoa học, điêu khắc đã bàn bạc thống nhất phương án :

   - Đối với pho tượng của thiền sư Vũ Khắc Minh thì đổ mẫu từng bộ phận, Đối với pho tượng của thiền sư Vũ Khắc Trường thì nặn một pho tượn bằng đất sét cho giống mẫu rồi mới đổ thạch cao tạo mẫu.

   Từ ngày 18-4-2003 công việc tu bổ được tiến hành. Bắt đầu là xông hơi, phun thuốc của Viện 69 trong 72 giờ, sau đó kiểm tra thấy hết vi khuẩn mới bắt đầu dung sơn ta tram các vết nứt và sơn lại toàn bộ pho tượng

   Mỗi lần sơn như vậy, lại nghỉ 7 ngày, để khô sơn rồi mới đánh bóng, kiểm tra kỹ trước khi sơn lần sau

   Tính ra các nhà khoa học đã sơn trên tượng thiền sư Vũ Khắc Minh 15 lớp sơn ta, sơn trên tượng thiền sư Vũ Khắc Trường là 22 lớp sơn ta Trong quá trình tu bổ các nhà khoa học đã phát hiện tại pho tượng thiền sư Vũ Khắc Trường khi các cụ sơn bả lại đã xếp một số xương chân tay sai vị trí giải phẫu học

   Khi việc này báo cáo lên thì Luật Bảo vệ Di sản Văn hóa đã được thi hành. Thời hạn mà các cụ sắp xếp lại đến nay đã 100 năm (1893-1993) nên dù có sai nhưng Bộ VHTT vẫn cho để nguyên trạng , và nhắc với tổ Kỹ thuật là :

   “ Tư tưởng chủ đạo của việc tu bổ và bảo quản là giữ gìn truyền thống dân tộc thể hiện qua chất liệu phục nguyên chủ yếu bằng sơn ta. Mọi yêu cầu là hỏng đâu sửa đấy, và cố gắng thật sát với nguyên bản đầu tiên”

   Sau khi làm xong hai pho tượng thật và hai pho tượng mẫu đối chứng, các nhà khoa học đã mời Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin và các chuyên viên bảo tàng về kiểm tra. Xác định công việc thực hiện tốt.

   Để bảo quản lâu dài, các nhà khoa học đặt Nhà máy Kính Đáp Cầu làm hai khám thờ bằng thủy tinh, có dộ dày 10mm. Người ta đưa tượng vào trong khám, dùng hai van một chiều để bơm khí nitơ vào và rút khí 0xy ra khỏi khám. Đây là một công trình khoa học bởi phải tính toán kỹ không để chênh lệch áp xuất trong tượng và khám Như vậy, quá trình bảo quản bằng sơn ta của tiền nhân là 300 năm, nay ta làm thêm công trình bảo quản mới, nay trong khám có nitơ , thời gian bảo quản sẽ kéo dài hơn.

   Ngày 19/11/2003 Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội đã về chùa Đậu, được Phó Giáo sư- Tiến sĩ Nguyễn Lân Cường trực tiếp giới thiệu công việc tu bổ hai pho tượng. Ông đã dẫn mọi người vào thăm nơi để hai pho tượng đối chứng cũng sơn bả như mẫu thật,rồi đưa mọi người lên nhà Tổ chiêm bái chân thân hai vị thiền sư để trong khám thờ thủy tinh.

   Ngày 28-11-2003 Hội Phật giáo Hà Tây tổ chức cung nghênh chư tôn đức quang lâm, hoan nghênh thiện tín phật tử các nơi về chùa làm lễ.

   Tu bổ thành công hai pho tượng cốt xương tại chùa Đậu chứng minh sự chú ý của Nhà nước đối với Phật giáo, Dù gập một số khó khăn nhưng Chính phủ và giới khoa học đã thực hiện nghiêm túc từng bước phục chế thành công hai pho tượng cho thỏa tâm nguyện mọi người.


   Chùa Đậu xứng là nơi “đất Phúc xây nên cung nguyệt điện, Trời Nam riêng hẳn cảnh thiên nhiên (
trích sách đồng lưu tai chùa)

. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 03.5.2014.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn