Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





NHỚ MÃI MỘT CHUYẾN HẢI HÀNH





Xa lắm rồi …chiều 15/7/1984 của thế kỷ trước, chiếc tàu sắt Cửu Long 102 cũ kỹ rời bến Ninh Kiều Cần Thơ mang theo đoàn giáo viên hai thành phố Hồ Chí Minh,Cần Thơ tham quan du lịch Côn Đảo. Lần đầu tận mục sở thị sông Hậu tôi choáng ngợp vì mắt quen nhìn Kinh Thanh Đa (P.27 Q.Bình Thạnh TP.HCM) như cái mương nước sau hè – con sông dài ngút mắt trải rộng đôi bờ xa diệu vợi – chả trách ai có tâm sự đưa “con sáo sang sông” xuống xề vọng cổ chắc buồn đứt ruột ! Tiếng ghe máy lạch xạch,tiếng người nói xé rời trong gió chiều thổi bạt - Tôi cùng thầy Lê Trùng Khánh (dạy Marie Curie) đứng trên boong ngắm trời mây nước,mỗi người theo đuổi một ý nghĩ mông lung - tàu đi trong hoàng hôn,phía hữu ngạn là huyện Kế Sách,thôn làng khuất sau rặng xanh,khói lam chiều từ mái bếp nhà ai thoát nhẹ lên không trung như dệt vào lòng người muôn nỗi nhớ nhà. - Tàu lướt đi,bờ bãi dần lui,phố xá thị thành,những người thân yêu, câm bặt trong tôi…“bốn phương mây nước một màu /trông vời cố quốc biết đâu là nhà”…

Cửu Long khi vào địa phận Tây Nam Bộ tách thành hai nhánh :

Sông Hậu chảy qua Châu Đốc,Long Xuyên(An Giang),TpCần Thơ,Châu Thành (Hậu giang),Tp Sóc Trăng (tỉnh Sóc Trăng)- đổ ra biển bằng ba cửa: Định An, Ba Thắc (Bassac), Tranh Đề - riêng cửa Ba Thắc bị bồi lấp khoảng thập niên 1970.

Sông Tiền : lòng sông rộng với nhiều cù lao giữa dòng, chảy qua Tân Châu (An Giang), Hồng Ngự và Cao Lãnh(Đồng Tháp) đến Cai Lậy (Tiền Giang) thì chia làm bốn sông đổ ra biển bằng sáu cửa:

-Sông Mỹ Tho, chảy qua Tp Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang) và phía nam Gò Công, ra biển bằng cửa Đạicửa Tiểu .

-Sông Hàm Luông, chảy qua phía nam tỉnh Bến Tre, ra cửa Hàm Luông

-Sông Cổ Chiên, làm thành ranh giới tỉnh Bến Tre-Trà Vinh (tên cũVĩnh Bình), đổ ra biển bằng cửa Cổ Chiêncửa Cung Hầu.

-Sông Ba Lai chảy qua phía bắc tỉnh Bến Tre(tên cũ Kiến Hòa), ra cửa Ba Lai. Hiện nay cửa Ba Lai đã bị hệ thống cống đập ngăn lại - nằm trong dự án ngọt hóa vùng ven biển tỉnh Bến Tre.

Trước mắt tôi,Định An mở ra một vùng trời nước mênh mang, gió ơi là gió tha hồ nô đùa rượt đuổi băng qua Cù Lao Dung – đất đai mầu mỡ dậy lên những mùa màng bội thu !

Tàu rẽ sóng ra khơi, bầu trời cong hình cánh cung như cái chảo khổng lồ úp xuống – mặt nước phập phồng cuộn lên những múi thịt săn chắc. Trước thiên nhiên,con người nhỏ bé,mong manh yếu ớt,đơn độc vô cùng .

Bức tranh biển hoành tráng rực rỡ đầy sức sống nhưng cũng đầy thử thách gieo vào lòng người sự thích thú pha lẫn nỗi kinh sợ.

Gặp hôm thời tiết đẹp sóng lặng, tàu lướt êm, xa xa xuất hiện từng bầy cá chuồn bay bốc lên khỏi mặt nước đáp xuống thật ngoạn mục. Đại dương bao la là một xã hội với biết bao thành viên tranh nhau tồn tại:cá voi,cá mập, cá xà, đuối, đao, cưa,thu,mực, chẻm,hườngvan,rôbể,bè,vồ,út,ngát,mòi,nục,đỏ dạ,chan chat,thù đù,chình,lạt,mòi,gà,cơm, chìa vôi,mú,nóc,nùi,mặt quỉ,đầu rồng …- tôi thầm nghĩ: qui luật sinh tồn - mạnh được yếu thua – cá lớn nuốt cá bé,cuộc sống ở đây không kém phần ác liệt nhưng cũng chẳng thấy loài thủy sản,giáp xác nào băn khoăn triết luận“sinh-lão-bệnh-tử”nên dường như mọi sự tự thân “hư vô” !

Giữa trùng khơi xanh biếc tôi thoáng thấy bóng dáng lão Xăngchiagô bước ra từ tác phẩm Ông già và biển cả (*) - “tay chèo thuyền,lão nghe thấy tiếng những con cá chuồn vút lên khỏi mặt nước làm rung động không khí,tiếng những đôi cánh rắn chắc của chúng rít lên khi chúng lao mình vào đêm tối.Lão rất yêu giống cá chuồn ấy,và có thể nói đó là những người bạn duy nhất của lão trên biển cả”. Tôi khâm phục nghị lực của Xăngchiagô chiến đấu với lũ cá mập đến kiệt sức nhưng không hề bỏ cuộc đầu hàng - “Lão nghĩ bụng : tuyệt vọng là một điều ngu ngốc.Chẳng những thế,mình còn cho đó là một tội lỗi” - “Lão lẩm bẩm: Thế nhưng đã làm người thì không bao giờ được bó tay chịu thua.Con người có thể bị tiêu diệt nhưng không thể bị khuất phục”.

Hình tượng Xăngchiagô gần với câu nói của N.Ô-xtơ-rốp-xki : “Chính trong sự đương đầu thường xuyên và kiên quyết với những khó khăn mà người ta rèn luyện lòng dũng cảm để vượt tất cả mọi trở ngại”.

Tàu xé nước lao tới, cụm núi Côn Đảo mờ mờ xa .

Côn Đảo (Poulo Condor) còn gọi Côn Sơn, Côn Lôn hay Phú Hải – gồm các đảo(Côn Sơn,Hòn Bà, Bảy Cạnh,Bông Lan,Cau,Tài Lớn,Tài Nhỏ,Trác Lớn,Trác Nhỏ,Tre Lớn Tre Nhỏ,Trọc,Trứng,Vung,Trứng Lớn,Trứng Nhỏ) - nằm cách cửa khẩu Hậu giang -đồn Bãi Giá 45 hải lý (84 km),cách mũi Vũng Tàu 97 hải lý(180 km)- vĩ độ Bắc 8o45’57”, kinh độ Đông 106o36’26” - diện tích toàn đảo 76 km2 -

Thị trấn Côn Đảo nằm trên một thung lũng hình bán nguyệt chiều dài từ 8 đến 10 km, chiều rộng từ 2 đến 3 km và cao độ trung bình khoảng 3 m so với mặt nước biển. Một mặt trông ra vịnh Đông Nam,ba mặt còn lại vây quanh là núi chạy từ mũi Chim Ưng(Bec d’aigle) hay còn gọi mũi Cá mập đến mũi Cỏ Ống – chia ra 3 đoạn cách bởi 2 đèo – đèo Ông Đụng ở phía Tây Nam khu trung tâm Côn Đảo và đèo Đất Dốc ở phía Tây Bắc .Ngọn cao nhất là núi Thánh Giá 577m ,từ đây nhìn thẳng trước mặt là hòn Bảy Cạnh – bên phải là rặng núi cao 500m hình răng cưa lên xuống uốn khúc như con rồng khổng lồ đang quì hướng ra biển - hai nhánh kia nằm về phía trái chạy song song nhau đến bờ biển Tây Bắc của đảo.Tàu vào vũng Đông Nam phải theo luồng lạch chạy dài từ mũi Cỏ Ống qua hòn Bảy Cạnh đến mũi Chim Ưng. Thị trấn Côn Đảo nằm ở khoảng giữa của sân bay Cỏ Ống và cảng Bến Đầm (khoảng cách ước chừng 12 km). Thị trấn là nơi tập trung toàn bộ đời sống kinh tế, chính trị và xã hội của quần đảo.

Theo tư liệu lịch sử,Pháp đánh chiếm đảo ngày 28/11/1861 và năm sau (1862) xây dựng ở đây hệ thống nhà tù– chuồng bò,chuồng cọp,xà lim cấm cố,hầm đá,hầm xay lúa… - giam cầm đày ải ,giết chết rất nhiều chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước .

Các khám đường,công thự được xây bằng đá hoa cương tường dày sáu tấc,mái lợp ngói lớn miếng,to dày,thật nặng theo kiểu ngói Marseille (Pháp)- (**).

Chúng tôi đến tham quan các trại tù khét tiếng một thời : Phú Hải,Phú Tường,Phú Bình,Phú An …– viếng nghĩa trang Hàng Dương nơi chôn vùi 20.000 người - nhiều ngôi mộ chỉ vẻn vẹn thanh gỗ ghi số tù,lác đác vài tấm bia đề rõ danh tính : - Liệt sĩ chi mộ Nguyễn An Ninh sanh năm 1900,làng Long Thượng,tỉnh Chợ Lớn - hoạt động chính trị từ 1924-1943 - Mạng chung ngày 14/8/1943 - Liệt nữ Võ Thị Sáu sanh năm 1933 tại Bà Rịa – hy sinh ngày 23/12/1952 – Nhà cách mạng Lê Hồng Phong,ủy viên dự khuyết Quốc tế Cộng Sản,Trưởng ban Đối ngoại Đảng CS Đông Dương – hy sinh năm 1942…

Đến thăm nhà bảo tàng Côn Đảo,tôi gặp lại bài thơ Đập đá ở Côn Lôn - PHAN CHU TRINH (1872 -1926) , thuộc lòng từ thời trung học – bài thơ giờ đây là hồn thiêng - khí phách dân tộc hun đúc bao thế hệ trẻ !

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,

Lừng lẫy làm cho lỡ núi non.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,

Mưa nắng chi sờn dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ bước,

Gian nan nào sá sự con con .

(tháng 4.1908)

Đêm cuối chia tay,tan buổi văn nghệ giao lưu “cây nhà lá vườn”,theo con đường men bãi biển dưới tán lá bàng xào xạc,tôi trở về nhà khách,ngoài kia cây hải đăng Bảy Cạnh quét loang loáng,tiếng sóng ầm ào bất tận .

Đêm Côn Đảo hoang vu rờn rợn,tôi nghe dường như có tiếng thì thầm của nhiều vong linh tụ tập,lởn vởn đâu đây – gió thổi rần rần,gió bốc lên cuồng nộ, kéo nhau đâm sầm vào vách núi xoáy gào thảm thiết - đất đá dưới chân như động cựa, máu ứa bầm đen.

Vâng,tôi hiểu ra cái giá phải trả cho Độc lập - Tự do !

Và giờ đây không riêng Côn Đảo,bất luận hải đảo nào – dù chìm,nổi hay chỉ là bãi cạn,dù chỉ để Hải âu đến đó làm tổ đẻ trứng…thuộc chủ quyền lãnh thổ Việt Nam là bất khả xâm phạm !

Xin chào Côn Đảo thân thương

Lô xô mây núi,trùng dương thét gào

Triều lên con nước dạt dào

Trong tôi biển cũng dâng trào niềm vui

Bên đường nghiêng lá bàng rơi

Thu về đỏ nắng,xanh trời yêu thương

Xin chào Côn Đảo anh hùng

Phong ba bão táp,kiên trung vững vàng ! (PVT)

Côn Đảo ngày nay là một trong 21 khu du lịch quốc gia của Việt Nam, được xem là nơi dừng chân của du khách với những bãi tắm hoang sơ tuyệt đẹp, làn nước trong xanh mát lạnh, bãi cát dài phẳng mịn,không khí trong lành. Sở hữu hệ sinh thái rừng và biển suốt từ thuở khai thiên lập địa đến nay,được bảo tồn đa dạng,Côn Đảo còn là điểm đến hấp dẫn các nhà du khảo nghiên cứu khoa học.


Nguồn internet và tư liệu tham khảo :

- “Côn Lôn quần đảo”của GS Trần Văn Quế - Thanh Hương Tùng Thư xuất bản 1961- Saigon - “Thành Ngữ Điển Tích Danh Nhân Từ Điển”- Quyển 2,GS Trịnh Vân Thanh -Ban Tu Thư Siêng Học,1966,Saigon.
-(*) “Ông già và biển cả” (The Old man and the Sea) của Ernest Hemingway(1898-1961) - NXB Văn Học,1986 – Huy Phương dịch và giới thiệu.
-(**) ngói Marseille 18 viên/m2 (kích cỡ 220x370x12mm); đây là sản phẩm được các nước châu Âu, châu Mỹ sử dụng phổ biến.

___________________

(Saigon –18/9/2013 những ngày áp thấp)

. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 20.9.2013.