TÁC GIẢ
TÁC PHẨM





VÕ THỊ XUÂN HÀ

. Sinh tại Hà Nội
. Quê gốc : Vĩ Dạ - Huế
. Hiện làm việc ở Ban Sáng tác- Hội Nhà văn Việt Nam
. Tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm ( khoa Toán Lý )
. Tốt nghiệp thủ khoa khoá 4 Trường viết văn Nguyễn Du
. Hội viên Hội Nhà văn VN , Hội Nhà văn Hà Nội , Hội Nhà báo VN , Hội Điện ảnh VN.
. Phó giám đốc Công Ty Truyền Thông Hà Thế (Hà Nội).

. TÁC PHẨM ĐÃ XUẤT BẢN :

. Tập truyện ngắn Vĩnh biệt giấc mơ ngọt ngào ( NXB Văn học - 1992 )
. Tập truyện ngắn Bầy hươu nhảy múa ( NXB Văn học - 1994 )
. Tập truyện ngắn Cổ tích cho tuổi học trò ( NXB Kim Đồng - 1994 )
. Tập truyện dài Chiếc hộp gia bảo ( NXB Kim Đồng - 1997 )
. Tập truyện ngắn Kẻ đối đầu ( NXB Hội Nhà văn - 1998 )
. Tập truyện dài Chuyện ở rừng Sồi ( NXB Trẻ - 1998 , NXB Kim Đồng - 1999 )
. Tập truyện ngắn Giá nhang đèn và những truyện khác ( NXB Hà Nội - 1999 )
. Tập truyện ngắn Màu vàng thần tiên ( NXB Kim Đồng - 2001)
. Tập Truyện ngắn Võ Thị Xuân Hà ( NXB Phụ nữ.- 2002)
. Tập truyện ngắn Chuyện của con gái người hát rong (NXB Hà Nội - 2004)
. Tiểu thuyết Tường thành ( NXB Hội nhà văn - 2004)
. Tiểu thuyết Trong nước giá lạnh ( NXB Phụ nữ - 2004)

. GIẢI THƯỞNG :

- Tặng thưởng Cuộc thi truyện viết cho thiếu nhi, tập Chiếc hộp gia bảo - NXB Kim Đồng 1996
- Giải thưởng sách hay, tập Kẻ đối đầu - NXB Hội Nhà văn 1998.
- Giải B Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam, năm 2003 cho tập Truyện ngắn Võ Thị Xuân Hà.
- Giải nhất truyện ngắn Bạn rừng, báo Thiếu niên tiền phong, năm 2001
- Giải C kịch bản điện ảnh Chiếc hộp gia bảo ( Hãng phim truyện Việt Nam, 1997 )
- Giải khuyến khích kịch bản Chuyện ở rừng Sồi ( Cục Điện ảnh, 1998 )
- Giải C kịch bản Đất lặng lẽ ( Điện ảnh Quân đội, 2000 ).
- Giải khuyến khích kịch bản Trăng nơi đáy giếng ( Cục Điện ảnh, 2003)












Tranh của họa sĩ Hồ Hữu Thủ








GIẤC MƠ


M ẹ tôi nói gia đình đang sa sút, mẹ cần phải đi làm thêm.
Đi làm thêm?
Mẹ đi làm thế này: Bay đến một thị trấn nhỏ. Tìm người quen mà tôi nhớ hình như đã gặp đâu đó trong giấc mơ của mình. Quen lắm. Thường làm nghề ăn hoa hồng thuê mướn. Cả nhà mấy chị em đều đi theo mẹ đến chỗ làm thêm.

Đó là một khoảnh ruộng to bằng cái nong trên bầu trời.
Chân mẹ màu hồng đào. Bùn ngấm dần từ gót chân đến cổ chân. Tay mẹ như búp sen trắng quấn trong cái bao tay màu lá sen xanh ngắt mùa hè, thò xuống bùn, vọc bùn như lũ trẻ nghịch ngợm. Mẹ nếm đất bùn như người đầu bếp nếm thức ăn, nhoẻn cười với chúng tôi:

- Bùn ngon quá. Mạ sẽ được lứa xanh.
Chúng tôi ngồi chầu hẫu trên bờ ruộng, chờ mẹ bảo phải làm gì. Nhưng mẹ chẳng bảo chúng tôi làm gì. Mẹ thò cái bàn cào có cái cán dài như cái cuốc, cào những nhát phẳng lừ trên mặt bùn non. Bàn cào đi đến đâu, bùn sục lên đến đó. Nước bùn kêu lục xục như niềm hoan hỉ được chăm bẵm. Em trai nhỏ xíu như quả khế chưa mở mắt trên cành cây xanh vút là mẹ, nó ngồi đo bờ ruộng bằng cái gang tay nhỏ xíu. Nó bảo bờ ruộng này bằng đúng cái bờ cặp đi học lớp một của em.

Chị gái môi đỏ như quả cà chua chín sót, bé xíu hồn nhiên giữa ruộng cà chua người ta mới thu hoạch xong.

Chị gái gọi mẹ:
- Mẹ ơi, cho con xuống với.
Mẹ tôi bảo, để mẹ sục xong cả mặt ruộng đã kẻo có mảnh chai hay cái cọng dây thép nào đâm nát chân chúng tôi. Mẹ bảo khắp đất nước này ở đâu cũng có thép gai, cũng có mảnh vỡ. Chị gái khiêm tốn ngồi cong cong bên mép ruộng, cứ như sợ cái bờ ruộng bị đau nếu chị đặt cái mông thon thon xuống đó. Cỏ nhoai ra khắp mặt bờ ruộng, xanh xanh.
Tôi thoải người nằm xuống bờ cỏ. Cỏ mơn man lên tóc lên mặt. Cỏ bảo với tôi, kiếp trước cô là con Ngọc nữ vương trên thiên đình. Tôi cười kiêu hãnh, soi bàn tay lên phía mặt trời. Kiếp này Ngọc nữ vương được xuống trần làm người đàn bà đang sục bùn dưới ruộng kia. Đâu cần trâm cài ngọc giắt, đi đứng bay bổng, quyền cao lực cùng.
Thế rồi chúng tôi cũng được xuống ruộng để sục bùn. Mẹ bảo cái giống ruộng cấy lạ lắm, cứ phải có hơi người mạ mới lên xanh. Ngày mai sẽ mang mạ ra cấy. Cấy xong thửa ruộng này lại đi sang làm ở thửa khác. Bây giờ mọi người hay sợ bùn, nên mẹ con mình mới có việc mà làm. Tám bàn chân của bốn mẹ con sục qua sục lại. Cười nói ríu ran. Vui như đi trẩy hội. Em trai đung đưa giữa những cái võng tay, cười sặc lên, rung cả mặt bùn.

                      ***

Tôi không còn nhớ giấc mơ ấy nữa.
Đó là lúc chị gái đi lấy chồng. Tay mẹ không còn thấm đẫm màu bùn non. Cả đêm hôm trước, mẹ truyền cho chị gái sinh lực đàn bà. Sinh lực mang màu đỏ sậm, chảy từ tim xuống cặp nhũ hoa ngơ ngác hồng, xuống nơi cuống rốn máu thịt của mẹ, xuống cái hông cong cong sẵn sàng bỏ cửa bỏ nhà đi theo mây theo gió. Vậy mà mẹ vẫn hết lòng truyền sinh lực đàn bà cho chị, để chị bỏ chúng tôi mà đi.

Tôi và em trai nhìn chị, lạ lẫm. Chị như đóa hoa nở bừng sau cơn giông. Sau nở là lụi tàn mà vẫn cứ nở. Cơn giông sẽ tới cuốn theo nó cả sự lụi tàn.

Cái thời khắc ấy đã quyến rũ chị gái, chị không có cách gì chống đỡ. Cái thời khắc hay có sấm chớp, mưa bất chợt lại nắng bất chợt. Cái thời khắc mang cơn giông tới. Cơn giông đó mang dáng dấp một chàng trai cao gầy, xương xương như cành khế đầu hè. Cơn giông nghiêng cành khế xuống hỏi chị gái có ưng bay theo không? Chị ham bay. Chị thích được bay bay như giọt nước trên bầu trời, một ngày rơi xuống chum nhà người, và ở đó mãi mãi.

                       ***

Mẹ tôi bảo gia đình ta đã sắp hết thời sa sút rồi.
Đó là lúc cha quay về.
Ngày đi làm thêm, mẹ nhận được tin cha.
Cha bỏ mặc mấy mẹ con thiếu đói. Cha đi lênh phênh đâu đó khắp nơi để kiếm tìm những đồng tiền. Cha nhìn ngang nhìn dọc. Tán tỉnh các cô gái mới lớn hoặc các bà nạ dòng còn xinh xinh. Trúng ai thì trúng. Đàn ông bạn hỏi cha bộ sưu tập đã đủ bao nhiêu gái ở bao nhiêu tỉnh rồi? Cha lừ mặt, không thèm trả lời. Cha uống bia, mặt lịm đi chứ không đỏ phừng như những người đàn ông khác. Bia chảy tới đâu, mấy cô tiếp viên ngả nghiêng tới đó. Tiền cha làm ra cũng chảy đi như bia, vào tay mấy cô, vào những cuộc đen đỏ. Bàn tay cha chai sạn, sờ nắm mọi vật chẳng đâu thấy mềm mại như tay mẹ.
Thế nên cha phải quay về. Vì cha không quên nổi mẹ và mấy chị em. Chẳng phải vì nỗi lòng trắc ẩn đàn ông. Chỉ vì đàn ông trong cha không quên nổi cái màu bùn non nơi mẹ. Cha yếu đuối và mộng tưởng. Cha là đàn ông nông dân Việt chính cống. Cha có niềm kiêu hãnh mình là đàn ông nông dân Việt.

Tôi nhìn cha, nghĩ: tại sao Ngọc nữ vương kiếp trước là mẹ tôi lại say mê cái người đàn ông nông dân Việt này nhỉ? Để tôi suốt đời này làm cô gái Việt. Đi ra ngoài, người ta hỏi: Japanese? Tôi bảo: No. Lại hỏi: Chinese? Tôi bảo: No. Hỏi tiếp: Korean? Tôi thét lên lanh lảnh: Vietnam... mit...sit... Tiếng thét của tôi bay lên chín tầng không trung thiên đường, rồi lặn sâu xuống bảy tầng đất cát địa ngục. Tiếng thét như cánh chim đại bàng. Bay đi tìm cái kiếp trước ngang tàng và càn rỡ. Mơ mộng và chìm lút. Muốn chinh phạt mà thành kẻ tội đày. Muốn thành đàn ông mà lại ra một cô gái. Chẳng được đi chơi lênh phênh khắp nơi, chẳng được đỏ đen mê muội, chẳng được vênh váo không cần biết ngày mai.

                      ***

Mẹ tôi bảo tu mấy kiếp mới được làm đàn ông Việt.
Sư thầy bên chùa Sủi bảo, làm đàn ông mà không tu tỉnh, không sống có đường đạo thì nhân loại sẽ sa sút vào thời kỳ hạ lai.

Tôi hỏi sư thầy: Khắp nơi đâu đâu cũng có chuyện chơi bời của đàn ông, nào nhà hàng khách sạn, nào gái đứng đường, nào thuốc lắc, nào đỏ đen... Có phải đó là màu nhung huyền của cái thời hạ lai?
Sư thầy buồn rầu gật đầu.
Tôi hỏi: Rồi sau dân tộc ta sẽ ra sao?
Sư thầy bảo, chúng tôi không thể rao giảng. Nhà chùa là nơi thanh tịnh. Hãy đến để chiêm nghiệm.

Tôi lại hỏi: Có bao nhiêu người "hãy đến để chiêm nghiệm"?
Sư thầy bảo: Một giọt nước cũng như biển nước.
Rồi sư thầy đi vào trong. Như không cần thuyết phục tôi bằng những lời nói. Phía trong, lát sau vẳng ra tiếng gõ mõ tụng kinh đều đều như nước trời rỏ xuống mái hiên. Một giọt nước thôi cũng làm nên biển nước. Đó là lời tặng của sư thầy cho đứa con gái của Ngọc nữ vương nơi trần thế mang tên Việt.

Tôi biết chị gái là một giọt nước. Chị đã rơi vào chum nhà người rồi. Đó là biển nước của chị. Chị được người ta rước đi bằng xe hơi. Bạn bè cha. Bạn bè mẹ. Bạn muôn phương tưng bừng náo nhiệt. Tấm voan trắng che gương mặt đẹp tuyệt trần dưới sắc nắng tháng mười hai. Nhúm máu thịt của mẹ trong hình hài con gái, như nhánh mạ xanh được người ta nhổ lên khỏi ruộng này, đem cấy sang ruộng khác. Rồi nhánh mạ ấy sẽ sinh sôi nảy nở ra những bông lúa vàng.

Một ngày có vài ba chục người vào chùa Sủi khấn bà Tấm:
"Lạy Bà cho chúng con buôn một bán mười. Đi tươi về tốt. Tháng này trúng quả đậm".
"Lạy Bà cho vợ chồng con sinh được con trai".
"Lạy Bà thằng hàng xóm nhà con nó giàu sụ mà sao con đánh quả đề nào cũng bị xui xẻo. Bà linh thiêng cho con một con số đẹp, chỉ cần một số thôi, con sẽ phúng nhiều thứ cho Bà".
Bà Tấm mỉm cười mơ màng.

Tích kể, xưa Nhiếp chính Ỷ Lan đi cầu tự mà sinh được hoàng tử.
Đêm hôm trước, thần thánh báo mộng cho một viên quan cấp huyện, rằng ông sẽ được đầu thai sang kiếp huy hoàng. Sáng mai, hãy đến nơi ấy nơi ấy... Tỉnh dậy trong giấc mộng vàng uyên ương, ông chạy bổ đến nơi đèn đuốc sáng bừng dưới ánh bình minh sắp rạng. Cung tần mỹ nữ trong triều đang che rèm cho Nhiếp chính tắm sương. Ông mê mê tỉnh tỉnh bước vào chốn cấm. Chẳng biết sự thể ở trong rèm ra sao. Nhưng sau đó ông bị quân lính chém đầu ngay tại cổng đền.

Sau này, khi Nhiếp chính sinh hạ được hoàng tử, thần thánh báo mộng cho vua: đó chính là viên quan đã đầu thai nơi cửa rồng. Triều đình đã phục hồi danh dự cho viên quan, phong cho ông tước to và lập áng thờ phụng.

Hoàng tử được sinh ra làm vua nước Việt. Vương phi Ỷ Lan được dân thờ phụng gọi kính cẩn là bà Tấm. Bà Tấm cũng là giọt nước mùa xuân đi trẩy hội vườn dâu. Bà Tấm được lọt vào cái chum nhà rồng. Bà tu bao nhiêu kiếp? Cha tôi tu bao nhiêu kiếp? Đàn ông Việt tu bao nhiêu kiếp?

Tôi ngồi xoài trên nền đất chùa, bấm đốt tay tự đếm. Nếu đàn ông sinh ra được làm đàn ông rồi, thì phải tu tiếp để kiếp sau được làm đàn ông tiếp. Kiếp sau nữa làm đàn ông tiếp. Rồi đàn bà cũng tu bao nhiêu kiếp để sau đó được làm đàn ông. Sau đó, hạ giới sẽ hết đàn bà. Đàn bà khi nhiều cũng là món hàng cho đàn ông tung hứng. Khi ít càng là món hàng đắt giá. Một ngày nào đó, đàn bà sẽ bay đi làm giọt mưa tung hứng cho những cái chum nhà người nơi xứ lạ.
Ôi đàn bà!
Ôi Vương phi Ỷ Lan!
Ôi mẹ tôi! Chị tôi!
Tôi nữa!

Ngày mai tôi sẽ lại làm giọt nước mưa. Tôi sẽ rơi vào chum nhà người. Ở lại đó mãi mãi.
Cái chum nhà người của tôi mang hình giấc mơ. Hồi còn nhỏ, giấc mơ ấy cũng có hình hài nhỏ xíu như quả khế chưa mở mắt trên cành cây xanh vút, giống như em trai. 
Một ngày, giấc mơ ấy đã ghé môi tôi ngọt ngào:

- Nàng đừng tin vào những giấc mơ. Hãy nhìn vào cuộc sống thực trên cái cõi này!



Seoul 2/10/2005




VÕ THỊ XUÂN HÀ

© Tác giả giữ bản quyền.




TRANG CHÍNH TRANG THƠ ĐOẢN THIÊN BIÊN DỊCH HỘI HỌA ÂM NHẠC