Nhớ Lê Phương Chi !





Từ sau cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc, Hàm Tân- La Gi thuộc tỉnh mới thành lập Bình Tuy (1957). Tuy nằm trong vùng tạm chiếm của chế độ VNCH nhưng với những cây bút sinh ra ở địa phương, nặng lòng yêu nước, đã từng trải những tháng ngày phiêu lạc biết chợp lấy cơ hội để xuất hiện trên các diễn đàn báo chí, xuất bản bằng tác phẩm văn học, báo chí qua các đề tài gắn liền với cuộc sống trong thời kỳ mới phải đương đầu. Lê Phương Chi thuộc lớp người cùng thời, cùng viết lách với Ngu Í- Nguyễn Hữu Ngư, Châu Anh- Đỗ Đơn Chiếu…Nhà văn, nhà báo Lê Phương Chi, sinh năm 1926 tại làng Phong Điền (Tân Thuận), nay thuộc huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận, tên thật là Lê Thanh Cảnh và còn có các bút hiệu khác Lê Thanh Thái, Thái Tâm Canh, có lúc cùng với Ngu Í ký dưới tên Tân Fong Hiệb (tức ba làng Tam Tân, Phong Điền, Hiệp Nghĩa). Sự nghiệp sáng tác, biên khảo của ông đã để lại một số tác phẩm có giá trị văn học và thể hiện tình cảm sâu đậm với quê hương trải qua bao thăng trầm.

Trước năm 1975, dưới bút hiệu Thái Tâm Canh, ông đã có 2 tiểu thuyết lịch sử Đào Mã Tần Thủy Hoàng, Con Gái Bùi Thị Xuân và nhiều phóng sự xã hội, bút ký văn học trên các báo, tạp chí xuất bản tại Sài Gòn. Trên cái nền tiểu thuyết dã sử, Lê Phương Chi đã tài tình vận dụng văn phong để chuyển tải những tư tưởng, khát vọng của lòng yêu nước cho sự thay đổi mạnh mẽ quyết liệt. Năm 2006, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh đã xuất bản tập truyện ngắn Chiếc Đồng Hồ Con Ngựa dưới bút danh Lê Thanh Thái, tập hợp 7 truyện đã đăng rải rác trên các báo, có truyện viết từ năm 1958, viết về gia đình, làng quê của ông ngày xửa ngày xưa một cách sống động. Vậy mà, qua những câu chữ đậm đặc chất quê, bình dị đã cho người đọc hình dung được cái đẹp tinh tế, có giá trị truyền thống rất đáng tự hào.

Trước đó, năm 2000, Lê Phương Chi xuất bản tập Đức Năng Thắng Số (NXB Thanh Niên), theo tác giả là truyện dựa theo chính sử lấy bối cảnh giai đoạn cuối thế kỷ XIII đời Trần, một thời đại lẫy lừng võ học, rực rỡ thiền học mà cũng xảy ra lắm điều tiếng trong chốn thâm cung, điện ngọc đền vàng…. Theo tâm tình của GSTS Trần Văn Khê khi đọc tác phẩm này: “Cốt truyện tuy dựa vào chính sử nhưng nhờ cách hành văn sinh động đã cho người đọc có cảm giác là chuyện không phải xảy ra trong thời xa xưa mà rất gần đây. Lời văn nhẹ nhàng, các câu đối thoại đúng phong cách của các bậc vương giả thời Trần”. Với tập Tâm Tình Văn Nghệ Sĩ (Tập I- NXB Thanh Niên 2001), Lê Phương Chi dày công sưu tầm, thẩm định bằng sự cảm nhận rất khách quan của một nhà báo, một nghệ sĩ đã khắc họa 20 chân dung văn nghệ sĩ trên các lĩnh vực văn học, sân khấu, điện ảnh, âm nhạc… như Năm Châu, Phùng Há, Huy Cận, Vương Hồng Sển, Sơn Nam cho đến Út Trà Ôn, Bạch Tuyết, Thúy An…Nhận xét của Huỳnh Văn Tiểng (2001): “Với một nghệ thuật phong phú về phương diện mỹ cảm làm cho người đọc cảm thông với nhân vật trong các câu chuyện, đánh giá cao về khi tiết, nhân phẩm, đạo đức người Việt chân chính qua các văn nghệ sĩ sống trong lòng địch mà vẫn giữ được tiết tháo…”. Rất tiếc là tập II, tập III Tâm Tình Văn Nghệ Sĩ với nhiều tên tuổi lớn trong văn hóa nghệ thuật của ông chưa đến với người đọc.

Ngoài niềm đam mê sáng tác văn học, Lê Phương Chi còn khá thành công trong hoạt động báo chí nhưng có lẽ với tâm hồn nghệ sĩ, một con người tài hoa như ông dễ bị cuốn hút vào vòng xoáy cuộc đời để rồi có những lúc lao đao và lẽ đời sẽ phải nhận chịu không ít điều cay nghiệt. Người viết những dòng này, đã may mắn đọc qua những bức thư riêng mà Lê Phương Chi nhận được của bạn bè, thân hữu từ nhà ngoại giao Mai Văn Bộ, nhà thơ Huy Cận, giáo sư Ngô Gia Hy, nhà báo Đinh Phong, nhà văn Vũ Hạnh…biểu lộ những chân tình và quý trọng. Lê Phương Chi mất ngày 27/9/2012, thọ 86 tuổi tại nhà riêng ở cư xá Lữ Gia, TP.Hồ Chí Minh. Theo lời dặn của ông, gia đình đã hỏa táng và một phần tro hài cốt được đem rải xuống Cửa Cạn, La Gi …là nơi ông được sinh ra. Đến lúc này Lê Phương Chi mới thật sự trở về sau chặng dài đường đời lang bạt với niềm say mê chuyện văn chương .

© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng tải theo nguyên bản của tác giả từ LaGi Phan Thiết ngày 02.05.2013.
Trích đăng lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com