Thủa Ấy, Học Trò…

TRẠCH AN
TRẦN HỮU HỘI

* Cho tuổi học trò của tôi và những ai từng
lớn lên nơi chốn ấy, với những kỷ niệm ngọt ngào…

Hoạt đứng như trời trồng trước sân nhà đứa cháu ngoại . Hình ảnh Miên nổi bật lên trong đám người xôn xao ra vào cổng chợ , sang trọng và đẹp hẳn lên nơi vùng quê chân lấm tay bùn! Bao nhiêu năm xa cách , vẫn không khác xưa là bao. Tần ngần nửa muốn chào hỏi, nửa lại thôi!

Nhưng Miên đã thấy, nhận ra anh một cách không ngờ:

-Anh Hoạt ! Anh về khi mô ?

-Hôm qua, Miên về lâu chưa ?

-Em về hơn nửa tháng ni rồi, Lâu ni anh ở mô ?

Hoạt suýt phì cười vì Miên cố gắng phát âm theo tiếng mẹ đẻ . Ừ, dù gì cũng về quê mà! Mấy mươi năm sống bên ấy , chừ nói lại chắc Miên phải "vận dụng" trí nhớ lắm !

- Anh ở trong Ninh Thuận, về quê hoài .Mỗi lần về nghe nói Miên cũng vừa về nhưng qua lại rồi! Như mặt trời mặt trăng vậy !

Mắt Miên chớp chớp , nhìn bâng quơ ra con kênh phía trước chợ ! Hoạt cũng nghèn nghẹn trong cổ , anh tằng hắng mấy lần !

Chiếc gắn máy nhẹ nhàng đến sau lưng Miên, một cậu trai trạc 18 , chào anh rồi hỏi Miên:

- Về chưa o ?

- Anh về có việc gì không, khi mô vô lại trong nớ ?

- Anh đưa cốt mạ về nhân tiện sữa lại lăng gia đình luôn !

- Mai em đi tỉnh mua ít đồ , anh có việc gì trên nớ không ?

- Có lẻ phải lên hỏi mua vật liệu, vừa ra chưa tính toán gì cả !

Miên lục trong áo khoác , lấy chiếc điện thoại đưa cho đứa cháu:

- Con lưu số máy bác ấy cho O , anh đọc đi .

Hoạt đọc số máy , Miên chào anh rồi lên xe, nhìn cử chỉ chậm chạp của Miên , Hoạt chợt đưa năm ngón tay lên vuốt mái tóc đã muối tiêu của mình," Miên thua mình một lớp, cũng không còn trẻ nửa để mà nhanh nhẹn !"

Thủa ấy hai đứa thân nhau , mặc dù không cùng làng, Hai làng cách nhau một con khe nhỏ và một đám đất gọi là nương làng . Ngôi trường nằm gần chợ và thuộc đất của làng Hoạt, Hai nhà thân nhau vì hai ông bố cùng làm việc ở xã . Miên có một người anh hơn Hoạt một tuổi , nhưng Hoạt lại gắn bó với Miên hơn ! Đi học, Hái hoa khoai, chơi trốn tìm ở nương làng, đi dọc theo khe hái quả giành giành về làm mực màu...hai đứa luôn đi chung !

Tiếng đứa cháu gọi từ trong nhà làm cắt dòng hồi tưởng của Hoạt:

- Ừ, ăn cơm rồi à , cậu vào đây !

- Cậu có quen bà Miên à , Bà hay về lắm .

- Ừ, hồi ông ngoại và ba của cô ấy cùng làm việc ở xã . Mấy đứa đi học về chưa?

Hai đứa cháu nhỏ dưới bếp bưng lên hai dĩa thức ăn đặt xuống bàn"Con chào ông khi hồi mà ông không nghe !"

- À , rứa à , Ông lớn rồi nên hơi nặng tai ! Ngồi xuống đi mấy con . Anh mỉm cười vì hai chử “ nặng tai” ! Anh không nghe vì lúc đó anh không còn nghe gì ngoài giọng nói thân quen đến ngọt ngào của Miên , cũng không còn ai tồn tại quanh anh ngoài người phụ nữ có đôi mắt đen và hàng mi cong từ thơ ấu ấy ! Ăn xong, anh nghỉ trưa trong muôn vàn hình ảnh của ký ức xôn xao !!!

Quán không đông vì ở gần chợ, một vài người có vẻ chờ đón "phu nhân", nôn nóng với điếu thuốc lá . Nơi đây ngày xưa như trong bàn tay anh ,vậy mà giờ lạ lẩm quá !

Năm 63 lên tỉnh, ở quê gọi là mất an ninh, Anh cùng gia đình ở nơi đây, căn nhà mang số 3. đường Gia long, bên cạnh Ty Xã Hội , đối diện là : Bến đò, bến giặt và cầu nhảy . Cây Ngô đồng cao to đầy chim ban đêm về ngủ, hai quán chè đá bào nằm gọn trong bóng mát của tàn lá . Anh là một trong những chú nhóc cừ khôi vì có thể bơi qua lại ba vòng vào mùa nước không lớn. Chỉ cần thấy chiếc máy bay L 19 chao cánh sắp hạ xuống đám đất bằng bên sông là anh và lũ bạn nhảy ào bơi qua xem, Đã có lần anh được cho bay một vòng lên cầu Ga , về Sải, vòng qua An Đôn...vừa thích thú vừa sợ hải .!

Hàng Phượng ven sông cũng cho anh nhiều kỷ niệm. những ngày biểu tình và bưng bàn thờ ra đường, bọn anh hái hoa phượng cột thành từng chùm bán , rồi cùng nhau ăn chè đá bào... Năm đầu lên tỉnh. anh học trường tranh (Chi nhánh trường nam). Hàng cây nhãn nhiều bọ xít vẩn còn cái mùi khó chịu tận bây giờ! được cái là kẹo sóc phía sau trường rẻ và ngon, mùi gừng ấm áp chi lạ !Năm sau qua Trường nam , nằm giữa 2 con đường Trần hưng Đạo và Gia long . Qua đây anh thường gặp Miên hơn, cô ấy học Trường Nữ, ngang ngang với hội Cổ học. Nhưng "gặp" là "thấy nhau" chứ chẳng gì hơn !Lúc này không hiểu vì sao nhà Miên lại ở trong Trại Gà Cổ Thành? ! Năm ấy nhà anh chuyển xuống đường Duy Tân, Gần Nghĩa Địa. Cầm phiếu báo Thí sinh chuẫn bị thi vào Trường Nguyễn Hoàng thì cùng lúc ,Trường Thánh Tâm gởi giấy báo tập trung . Bố anh muốn anh đi Tu làm Sư Huynh ..

Đang miên man thì đứa cháu hôm qua cũng vừa chở Miên đến, nhìn quanh , Miên đề nghị bưng hai cái ghế ra gần mé sông hơn một chút, Thì ra Miên đã là khách quen của quán từ hồi nào rồi ! Đứa cháu của Miên cũng vòng xe đi mất, bên nhau , Miên nhìn trân vào mặt anh :

- Không già , tóc anh ít bạc ,có nhuộm không ?

- Không !

- Tóc em bạc nhiều lắm , nhuộm lâu rồi ! Anh sống trong đó có ổn không ?

-Tạm được, còn Miên ?

- Từ ngày anh ấy mất, em làm cầm chừng , may mà mấy cháu đã học xong ,đi làm nên em cũng đỡ ! Em có cháu nội rồi đó !

Miên thôi nhìn anh, đưa mắt qua bên kia sông , anh nhìn theo, Miên buột miệng hỏi :

- Có nhớ gì bên đó không ?

- Có !

- Nhớ gì ?

- Chùa Sư Nữ, hái hoa bị bắt !

- Hái cho ai ?

Hoạt cười, nụ cười chứa cả niềm vui của kỷ niệm lẫn cái xót xa mất mát của tuổi thơ ! Ngày đó anh đã học lớp 9. cùng mấy đứa bạn rủ nhau qua lăng Toma Thiện chơi, gặp Miên cùng các bạn học mặc nguyên áo dài trắng qua chơi chùa . Đò của Miên qua trước, anh qua chuyến sau và không biết có Miên, Đám áo dài cuốn cả đám bạn anh theo như nam châm ! Anh gặp Miên tần ngần nơi bến sông của chùa . Lúc này Miên Học lớp 8 Trường Nguyễn Hoàng .

- Miên đi chơi chùa à ?

- Nghĩ hai giờ đầu Anh văn, bọn em "cúp cua" luôn hai giờ Sử-Địa ! Hoa trong chùa đẹp quá !

- Ừ, Mấy ni cô khó lắm, không xin được mô !- Ngần ngừ một lúc , anh nói- Miên chờ chút nghe .

Hoạt quay vào chùa, tim anh đập thình thịch, mấy chậu Thược Dược đủ màu làm anh lòa mắt . Một đám học trò cả nam lẫn nữ vây quanh một ni cô trẻ, anh quay lưng che rồi ngắt một đóa !

- Ấy, ấy, không được mô, ai lại ngắt hoa của chùa !

Ni cô nói nhẹ lắm, chỉ trách thôi mà anh như bủn rủn vì gượng ! Đã lỡ rồi, muốn dấu cũng chẵng được, anh lí nhí xin lỗi và đưa trả cánh hoa cho ni cô !

- Thôi lở rồi, cầm về đi, lần sau đừng nữa nghe !

Hoạt nhẹ người lí nhí cảm ơn , không hiểu vì mừng hay vì gượng, anh chạy biến ra nơi Miên đứng , đưa cho Miên cành Thược Dược mà không nói gì !!! 72 với ly tán chia xa, kẻ đi người ở !

- Hôm qua anh có nhận ra Miên không ?

- Ban đầu anh còn ngờ ngợ ! Nhưng sau đó, khi Miên quay hẳn lại thì anh chắc chắn mình không nhầm !

Tay Miên đặt nhẹ lên tay anh trên thành ghế , anh xúc động , mỉm cười nhìn vu vơ ra sông.

- Anh cười gì vậy ?

- Nhiều lúc kể chuyện thời thơ ấu ở quê cho vợ anh nghe, anh kể về Miên với những cái hoa khoai lang tím, khi nói Miên hay chìa má cho anh chà lên...Vợ anh hỏi " Chị ấy có đẹp không ?"

- Anh nói sao ?

Miên quay hẳn người qua nhìn vào mắt anh, chờ trả lời, Hoạt chỉ mỉm cười bâng quơ không nói , Miên hỏi lại “Anh nói sao ?"

- Anh nói "Cũng thường thôi !"

- Vậy em "thường thôi" hay là "đẹp"

- Thì anh cũng "thường thôi" mà , có đẹp đâu !

- Anh có hay nhớ Miên không?

- Lần nào về làng cũng nhớ !

Bất ngờ Miên hỏi như từ đâu đó xa xăm lắm :

- Nếu ngày đó mình lớn hơn chừng vài tuổi thì sao nhỉ ?

Hoạt lắc đầu :

- Anh không biết, Miên biết không ?

- Miên cũng không biết !

- Khi nào Miên qua lại ?

- Vài ngày nữa, em vô Sài gòn sắp xếp vài chuyện. Anh vô đưa em lên máy bay được không ?

Mắt Miên như rươm rướm, Hoạt cũng đượm buồn . anh lắc đầu nhè nhẹ: - Anh cố làm cho xong để còn vào đưa cháu thứ hai đi thi Đại học !

Bên sông nắng chuyển màu, Miên nói với anh :

- Hồi xưa tụi em hay viết lưu bút, đứa nào cũng thích và ghi cho nhau mấy câu của một bài hát, em không nhớ tên và của ai ! em đọc xem anh có biết không ha:

"....Ấu thơ đi về đâu,
“ Đễ mưa bay mùa ngâu...
“Lòng mình thì muốn níu ân tình mãi anh ơi,
“Mà đời là suối nước vô tình vẫn êm trôi
“Tiếc gì cũng xa rồi !...

Hoạt lắc đầu, anh biết nó nằm đâu đó trong những bản nhạc thường gọi là Bolero, với hoa phượng, sân trường, áo trắng...Anh ít biết vì con người anh vốn hơi khô ! nhưng nghe Miên đọc, anh thấy lồng ngực mình như có cái gì cồm cộm, nằng nặng và ...anh lần tìm tay Miên , bóp nhè nhẹ, anh không buông ra , như cố níu giữ chút ấu thơ mà ai cũng có trong đời !Miên khép đôi mi cong trời cho , một giọt nước mắt lăn trên má !

Tháng III-2012
_______________________________________