RA PHỐ GẶP CHỮ


(Thân mến tặng anh Chu Trầm Nguyên Minh)

Theo xu thế tất yếu,Saigon thời kinh tế thị trường - hơn10 năm trở lại đây, thay đổi nhiều quá- phố xá tấp nập, người-xe cơ man tụ về dày đặc,ùn nghẽn các ngả đường giờ tan tầm- Nhiều khối tháp cao ốc mọc lên đồ sộ làm lạ lẫm không gian thành phố,diện mạo Saigon nở nang, sung mãn- đến ‘thổ địa” còn nhận không ra nói chi đến bà con hải ngoại xa quê lâu ngày quy hồi cố hương.

Tôi đi giữa tư bề sinh sôi nẩy nở, nhà hàng khách sạn,hiệu buôn kinh doanh ,siêu thị tràn ngập hàng hóa- Các bảng quảng cáo bủa vây,chạm vào các con chữ nhấp nháy đèn LED nhảy múa sinh động đầy màu sắc về đêm, tôi lẩm nhẩm ,lan man nhớ lại chút gì đã được học trong sách vở học trò thời trung học xa lắc xa lơ!

Có một quán sân vườn treo chữ“Cát đằng”,cái tên nghe quen quen – À thì ra là hai giống dây leo(sắn,mây) tầm gửi - chỉ thân phận người đàn bà yếu đuối lúc nào cũng cần sự che chở của phái mạnh.Sách Diêu Kinh có lời khuyên:”Chúng sinh nếu lỡ sa chân vào lưới tình thì không khác gì dây đằng,dây cát vương vấn vào thân cây khô” - ý nói dây cát ,đằng mà bám vào thân cây khô thì phải lần mòn khô héo. Trong Kiều có câu : Nghìn tầm nhờ bóng tùng quân /Tuyết sương che chở cho thân cát đằng .

Tương tự cát đằng,chữ “cát lũy”-cũng là hai loại dây leo(sắn,bìm),người ta cũng thường nói “phận sắn bìm nương tựa bóng tùng quân”.Sắn bìm dùng để chỉ phận thứ thiếp lẽ mọn.Thơ Kiều cũng có câu: Tin nhà ngày một vắng tin/Mặn tình cát lũy,nhạt tình tào khang.

Một hiệu thuốc tây hay một công ty nào đó trương bảng Cát Tường - Cát (kiết) là: lành,tốt; (cát hung: lành dữ)- cát tường cũng như cát triệu nghĩa :điềm lành –Sắp có việc hay ,thường có cát triệu báo trước.

Cát :tốt,lành nhưng viết các (c) nghĩa chữ là lầu gác.Một trà thất lấy tên Nghinh phong các: lầu gác đón gió .

Trong văn chương có điển tích Đằng Vương các – ngôi lầu gác nơi tụ hội văn nhân thi sĩ bàn luận văn chương do Lý Nguyên Anh-con vua Đường Cao Tôn,quan Thứ sử Tô Châu cho xây dựng (năm Vĩnh Huy thứ 4(653) thời nhà Đường). Về sau Nguyên Anh được phong chức Đằng Vương, gác ấy được gọi là Đằng Vương Các dựng bên sông Tầm Dương.

Tương truyền khoảng 20 năm sau đó,Diêm Bá Dư ra lãnh chức Đô đốc Hàng Châu đặt yến tiệc đãi khách ở đây,có mời văn nhân thi sĩ làm bài tựa “Đằng Vương Các” để lưu niệm.Vương Bột nhân trên đường thăm cha là Thứ sử đất Giao Châu,nghe tin Diêm Đô Đốc mở tiệc lớn mời văn nhân thi sĩ khắp nơi,muốn đến dự.Thuyền đi lẽ ra mất ba ngày mới đến,may nhờ gió thuận đến nơi trong một đêm.

Bài tựa “Đằng Vương Các” của Vương Bột có câu đươc thán phục là thiên tài:

Lạc hà dữ cô vụ tề phi
Thu thủy cộng tràng thiên nhất sắc

Tạm dịch:

Ráng chiều cùng cò trắng đều bay
Màu nước với bầu trời cùng một sắc

Cổ thi có câu:”Thời lai phong tống Đằng Vương Các”- thời vận tới như gió đưa đến gác Đằng - ý nói sự may mắn tin vui đến – thơ Kiều cũng có câu :”Duyên Đằng thuận nẻo gió đưa “.

Nhiều lắm những tên chữ nhưng tôi thích những khái niệm thuần Việt gợi “nhức buốt” một thời : Phố xưa,Hương xưa,Saigon xưa,Mây chiều,Chợt nhớ…-Dẫn cái thân phàm U70 qua phố,tôi nghe đầy một nỗi xa xăm,ngùi nhớ - bỗng dưng thất thần thảng thốt như kẻ lạc loài trần gian – Ôi cái ngày xưa đâu rồi,tóc thề buông xuống miền vụng dại – tà áo vờn bay trắng lối về…-Đâu rồi ? -chỉ còn lại những cái tên Saigon&Tôi,M&Tôi…ngắn gọn nghe như một trời vu vơ mà căng tràn thương nhớ.

Thỉnh thoảng bắt gặp những câu chữ sống sót qua thời gian,tôi cứ nhìn câm lặng,một người quen chợt lạ giữa tư bề “thương hải biến vi tang điền”…

Sài Gòn đẹp lắm – thêm một cái cớ để tôi yêu !


______________________________________

(Saigon,08/11/2012)
© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng ngày 08.11.2012 theo nguyên bản của tác giả gởi từ SàiGòn.
Xin Vui Lòng Ghi Rõ Nguồn Newvietart.com Khi Trích Đăng Lại .