MARYLAND HÃNH DIỆN
VỚI TRẠI DAVID VÀ THÀNH PHỐ BALTIMORE



THÀNH PHỐ BALTIMORE :

Được đặt theo tên Nam tước Baltimore, người thành lập thuộc địa này, sau là Tiểu bang Maryland (MD). Là thành phố lớn nhất của MD, Baltimore là Thành phố tương đương Hạt (County-equivalent City).

Trong thành phố này có Siêu thị Hàn Quốc, ở đây chuyên bán hàng và thực phẩm mang từ chính Hàn Quốc sang. Người Việt cũng hay đi mua sắm tại ngôi chợ này, mỗi khi thèm ăn món Á châu, vì chợ Việt phải đến Philadelphia, Pennsylvania hoặc Siêu thị Eden, Virginia mới có và hai ngôi chợ Việt này nằm ở khá xa.

BALTIMORE CÓ BỆNH VIỆN JOHNS HOPKINS SỐ 1 HOA KỲ:

Theo US. News & World Report, bệnh viện này đứng đầu tại Hoa Kỳ từ năm 1991 – 2011 và mới đây vào ngày 17-7-2012 vẫn là bệnh viện số 1 về các chuyên khoa: - Tai mũi họng – Lão khoa – Thần kinh – Tâm lý và – Thấp khớp. Tên bệnh viện JohnS HopkinS khó phát âm vì có hai chữ S, nên rất nhiều người ghi lầm là John Hopkins. Tên Johns là dòng họ của đại điền chủ Richard Johns với 4.000 acre đất ở Hạt Calvert, Maryland, có con gái là Magaret Johns kết hôn với Gerald Hopkins năm 1700 sinh ra con trai là Johns Hopkins (giữ nguyên tên con gái của mẹ là Johns), sau ông thành lập trường đại học Y khoa Johns Hopkins – một trong các trường Y khoa nổi tiếng ở Bờ Đông nước Mỹ - và bệnh viện Johns Hopkins chữa bệnh cho mọi bệnh nhân, bất kể là da trắng hay da màu. Chính vì thế, mới lưu danh với tế bào HeLa đặc biệt.

BALTIMORE nổi tiếng với Tế bào HeLa – một cái chết trở thành Bất tử:

Thành phố Baltimore ngày 29-1-1951 vào một ngày trời mưa. Vợ chồng da đen David Lacks và Henrietta Lacks, trên chiếc xe Buick cũ kỹ, đang vượt 30km để đến bệnh viện Johns Hopkins thuộc Thành phố, vì chỉ có bệnh viện này mới nhận các bệnh nhân da đen vào những năm 1950 của thế kỷ 20. Từ hơn một năm nay, Henrietta than với họ hàng là hình như cô có “một cái nơ trong bụng”, thế rồi cô sinh đứa con thứ 5, dù chưa tới 30 tuổi. “Cái nơ trong bụng” vẫn làm cô đau âm ỉ.

Khi khám trong bệnh viện, bác sĩ Howard Jones cho cô biết: cổ tử cung của cô có một khối u Ung thư. Với tất cả những phương tiện y khoa hiện đại nhất lúc bấy giờ, nhưng các bác sĩ cuối cùng đành bó tay trước số phận nghiệt ngã. Henrietta qua đời ngày 4-10-1951 sau một cơn đau khủng khiếp, khi vừa kỷ niệm sinh nhật lần thứ 31 của mình.

Sau 61 năm kể từ ngày mất, Henrietta Lacks vẫn có mặt trên thế gian này, trong những ống nghiệm của hàng ngàn phòng thí nghiệm khắp thế giới.

Vài ngày sau khi phát hiện khối u trong cổ tử cung, cô phải trải qua một cuộc phẫu thuật. Cô không biết rằng các bác sĩ đã trích vài Tế bào Ung thư trong tử cung của cô để giao cho bác sĩ George Gey, chủ nhiệm phòng Phân tích Y khoa. Vào đầu những năm 1950, rất nhiều nhà khoa học đã thử cấy các Tế bào của người trong ống nghiệm (cấy ngoài cơ thể). Mấy chục năm trước đó, nhà phẫu thuật người Pháp Alexis Carrel đã thành công trong việc cấy những tế bào tim của Gà giò và nuôi sống tế bào này trong ống nghiệm. Nhưng cho đến thời gian đó, chưa có tế bào nào của con người sống trong ống nghiệm (ngoài cơ thể) quá vài ngày. Thật là ngạc nhiên, Tế bào u Ung thư của Henrietta sống được vài ngày, rồi vài tuần. Kỳ lạ hơn nữa nó có một sức sống mãnh liệt khó có thể tưởng tượng. Cứ mỗi 24 giờ, số lượng của chúng tăng gấp đôi và phòng thí nghiệm của George Gey chẳng mấy chốc đã chứa hàng triệu Tế bào của Henrietta. Bác sĩ Gey dặn cô phụ tá Mary Kubicek rằng: “các Tế bào đó có thể chết bất cứ lúc nào”, nhưng lạ thay: Tế bào của Henrietta đã thực sự bất tử. Sau đó, bác sĩ Gey chuyển giao cho vài cộng sự những phát hiện của mình. Thế là một cuộc chuyển giao dây chuyền bắt đầu. Mọi phòng thí nghiệm y khoa đều xin mẫu Tế bào của Henrietta Lacks và từ đó dòng Tế bào ung thư của Henrietta Lacks được đặt tên là Tế bào HeLa.

Bác sĩ Gey sẵn sàng cung cấp miễn phí dòng Tế bào này, nên có thể nói: những Tế bào HeLa đã đi khắp nước Mỹ, trước khi chinh phục thế giới, khi thì trong túi áo sơ mi của các phi công, khi thì trong túi vắt qua lưng con lừa xuyên qua núi non ở Chile, và đến năm 1960 còn du hành vào vũ trụ, trước khi Liên Xô và Mỹ phóng những phi thuyền có người vào không gian.

Chỉ vài tháng sau khi Henrietta mất, Tế bào của cô đã cứu được nhiều người. Trong thập niên 1940-50 của thế kỷ 20, bệnh sốt Bại liệt gây ra nhiều tổn thất cho trẻ em, hàng trăm ngàn trẻ em khắp thế giới bị liệt tứ chi và có nguy cơ tử vong. Riêng ở Mỹ, có đến 19.000 ca sốt bại liệt vào năm 1952. Tháng 2 năm đó, Jonas Salk, nhà sinh học ở Đại học Pittsburgh, PA, loan báo ông đã sáng chế vaccin chống bệnh sốt Bại liệt. Nhưng để thử nghiệm hiệu quả của nó, phải tiêm cho những người tình nguyện rồi kiểm tra xem cơ thể họ có sản sinh kháng thể chống bệnh bại liệt không. Các nhà nghiên cứu phải để vài giọt serum của họ tiếp xúc với virus và những tế bào cấy. Nếu vaccin hiệu nghiệm, serum của những người tình nguyện được miễn dịch sẽ bảo vệ các tế bào. Trong trường hợp ngược lại, serum sẽ bị nhiễm trùng bởi virus. Trước hết, phải có hàng triệu tế bào cấy và những Tế bào HeLa có sẵn thật thích hợp với cuộc thí nghiệm. Có sức đề kháng mạnh và luôn có sẵn, các Tế bào HeLa đồng thời cũng nhạy cảm với virus bệnh bại liệt. Sau này, các Tế bào HeLa cũng tỏ ra rất hữu ích trong việc thử nghiệm vaccin ngừa bệnh SARS. Hai năm sau thành công của cuộc thử nghiệm, bệnh Bại liệt đã giảm 90% ở Mỹ. Căn bệnh này được xem như hoàn toàn bị khống chế vào năm 1979, năm năm sau, Pháp cũng khống chế hẳn bệnh Bại liệt – như một minh chứng cho giá trị của Ngân hàng Tế bào HeLa.

Nhưng đó chỉ mới là bước đầu. Tế bào HeLa là tế bào ung thư nhưng vẫn giữ được rất nhiều tính chất của tế bào bình thường. Giống như tế bào bình thường, chúng sản sinh các protein, trao đổi và điều tiết protein và tỏ ra rất nhạy cảm với sự nhiễm trùng. Chúng tái sinh nhanh hơn các tế bào bình thường, nên nhanh chóng trở thành công cụ ưa chuộng của các nhà sinh học. Về sau, họ đã cấy thêm nhiều dòng tế bào khác, nhưng Tế bào HeLa vẫn là sự lựa chọn tối ưu. Đã có tới 60.000 công trình nghiên cứu y học về Tế bào HeLa.

Nhờ các Tế bào HeLa, các nhà y học đã nghiên cứu bệnh mụn giộp (herpes), bệnh sởi, bệnh quai bị và cả bệnh AIDS, và cũng nhờ Tế bào HeLa, người ta phát hiện ra rằng ung thư Cổ tử cung – căn bệnh đã giết chết Henrietta – do virus có tên papillomavirus gây ra. Từ đó, một vaccin ngừa ung thư Cổ tử cung đã được sáng chế. Với Tế bào HeLa, các nhà sinh học đã biết cách cô lập những loại tế bào khác và sản xuất được những bản sao hoàn hảo. Những bước tiến đó cho phép làm đông lạnh phôi, phát triển sự thụ tinh trong ống nghiệm hay sự sinh sản vô tính. Bằng cách đảo ngược do nhầm lẫn một chất hóa học trên những Tế bào HeLa, một nhà di truyền học ở Texas đã quan sát được Nhiễm sắc thể của người và đếm từng cái một, mở ra con đường Chẩn đoán nhiều bệnh về Nhiễm sắc thể.

Điều bí mật của tính chất Bất tử của Tế bào HeLa :

Những tế bào bình thường, dù được cấy trong ống nghiệm hay trong cơ thể con người, chỉ có thể tự phân chia một số lần nhất định. Cứ sau mỗi lần tự phân chia, đầu mút của mỗi nhiễm sắc thể, gọi là telome, lại ngắn đi một ít. Khi các telome của nhiễm sắc thể biến mất, tế bào sẽ ngưng phân chia rồi chết. Quá trình Lão hóa của tế bào là nguyên nhân Lão hóa của con người. Chúng ta càng già thì telome càng ngắn, và đó là cách mà chúng ta đi đến ngày Kết thúc sự sống. Nhưng trong những Tế bào HeLa, và trong những tế bào ung thư nói chung, một enzyme gọi là telomerase đã khôi phục lại telome. Nhờ có enzyme được phát hiện năm 1984 mà những tế bào Ung thư không chết. Trong những Tế bào HeLa, hoạt động của telomerase không thể dừng lại được.

Vào ngày 1.8.2011, Henrietta tròn 91 tuổi. Nếu làm thống kê đầy đủ, những Tế bào của Henrietta cấy từ 60 năm nay cân nặng 50 triệu tấn và nếu sắp hàng dài, chúng có thể nối được 3 vòng trái đất.

TRẠI DAVID: NƠI NGHỈ MÁT CỦA TỔNG THỐNG MỸ.

Đây là khu nhà ẩn dật, nghỉ dưỡng của các vị Tổng thống. Trại David tọa lạc ở công viên núi Catoctin, trên mũi núi Blue Ridge Mountains ở hạt Frederic, tiểu bang MD, chỉ đi một giờ xe là đến thủ đô Washington nơi sinh sống và làm việc hàng ngày của Tổng thống tại Nhà Trắng.

Đã 50 năm nay, khi Tổng thống muốn có đời sống riêng tư, nghỉ dưỡng tránh xa công việc căng thẳng tại Thủ đô, Tổng thống thường về đây nghỉ ngơi tại nơi yên tĩnh, biệt lập, với không khí núi rừng mát mẻ của vùng đồi núi của trại David.

Trại Mùa Hè của Tổng Thống:

Trại Nghỉ Hè này bắt đầu xây dựng vào năm 1935 ở Catoctin, gần Thurmont, MD. Ba năm sau đó, khu này được mở ra cho những quan chức chính phủ và gia đình nghỉ dưỡng.

Khi Hoa Kỳ tham gia Thế Chiến II, các bảo vệ của Tổng thống Roosevelt đề nghị ông về sinh sống ở một nơi thuận tiện, gần Washington, DC để đủ tránh áp lực chính trị ở Thủ đô. Đồng thời, du thuyền của Tổng thống, USS Potomac, cũng cần được bảo vệ an ninh nên ông đã chọn vùng núi Catoctin này. Ông xây dựng trại ở đây cũng như trại Nghỉ Đông ở Warm Spring, Georgia. Trại Nghỉ Hè được đặt tên là trại USS Shangri-La (tên một cảnh trong truyện Lost Horizon của James Hilton, chỉ một thiên đường ẩn dật, tưởng tượng).

- Gia đình Tổng thống Truman không đến ở đây vì cho là quá buồn tẻ.

- Tổng thống Eisenhower đã đổi tên là trại David nhằm để tưởng nhớ cháu trai ông là David Eisenhower.

- Tổng thống Kennedy và gia đình thường tới đây tận hưởng thú cưỡi ngựa và nhiều trò giải trí khác.

- Gia đình Reagan tới trại David nhiều lần hơn các Tổng thống khác.

- Tổng thống Bush (cha) năm 1992 tổ chức đám cưới cho con gái Dorothy “Doro” kết hôn Bobby Koch ở trại David, đây là đám cưới đầu tiên ở đây. Bush (con) cũng hay đến nghỉ tại trại David.

Nhiều Tổng thống Mỹ chiêu đãi các vị lãnh đạo quốc gia và thượng khách ở trại David, như: thủ tướng Churchill của Anh, cuộc nói chuyện về hòa bình Trung Đông năm 1978, và mới đây nhất là tổng thống Obama chiêu đãi thủ tướng Anh Cameron và thủ tướng Đức Merkel ở trại David, cả ba vị cùng xem trận chung kết giải UEFA champion giữa đội Anh và Đức, với kết quả đội Anh thắng Đức vào giữa năm 2012, thủ tướng Anh vui mừng, nữ thủ tướng Đức hơi buồn, trong lúc đó tổng thống Mỹ giữ yên lặng…

TÓM TẮT

Maryland tuy là một tiểu bang khá nhỏ: - đã nhường đất để xây Thủ đô Washington - là một trong 13 tiểu bang nguyên thủy - được nền y khoa thế giới ghi ơn với Tế bào HeLa bất tử - có trại David nơi nghỉ dưỡng của các Tổng thống Mỹ

Và riêng đối với người viết thì thú vị biết bao vì được tái ngộ cùng con gái vào mùa Thu với khung cảnh cuối thu ở Bờ đông Hoa Kỳ, cảnh lá vàng ngả sang màu hơi đỏ, rồi đỏ với nhiều mầu đậm, nhạt dễ thương – Mùa Thu với lá vàng, lá đỏ đẹp rực rỡ nhất; nắng vàng rót mật, những vệt màu như nét vẽ của bức tranh phong cảnh; sắc màu rực rỡ của rừng cây vàng, đỏ như là níu kéo cuối cùng của thiên nhiên trước khi mùa Đông lạnh giá đang đến.

Kỷ niệm thú vị nhất là trong thời gian đoàn tụ cùng con gái tại Maryland, là người viết đã hân hạnh được tận hưởng một ngày cuối thu - đầu đông có Tuyết Rơi, duy nhất vào ngày 29-10-2011, khi buổi sáng vừa ngủ dậy, mở mắt ra, mọi người đều thấy tuyết phủ trắng xóa trên mặt cỏ trước nhà và xa xa trắng xóa trên mọi xe hơi, đồ vật và trên các mái nhà. Tuyết thì đẹp thật, nhất là đối với du khách lần đầu chứng kiến tuyết từ Việt Nam sang thăm, nhưng ngay sau đó, con gái và con rể người viết phải mang cuốc chim ra để cào tuyết phủ đầy trên xe trước khi chở mọi người lên đường ngắm cảnh tuyết rơi trên đường phố thoai thoải lên xuống trong thị trấn Bel Air (hạt Harford, MD).

Mùa đông châu Mỹ, khi cỏ cây mang một màu trắng buồn bã của sương tuyết, con người dễ rơi vào tâm trạng trầm uất của những ngày năm cùng tháng tận. Thế nhưng, trên đất nước chúng ta cũng thế, cũng trong những ngày giá rét của miền Bắc, miền Trung, bỗng thoắt một cái, nói như Mãn Giác Thiền sư:

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một cành mai…

Những cành hoa yếu mềm đó mang một thông điệp lớn cho con người, đó là sức sống vẫn ẩn nhẫn đợi chờ. Kỳ diệu thay, sức sống của thiên nhiên. Đến phút cuối cùng, khi nó thể hiện, ta mới thầm kinh ngạc và biết kinh sợ…

Và thật may mắn được Ngắm Tuyết, vì ngay hôm sau tuyết biến mất cho tới ngày lễ Halloween 31-10, rồi tới trung tuần tháng 11 cũng không thấy tuyết cho tới ngày trở về quê hương. Đây là lần đầu người viết cùng con gái và gia đình được hưởng không khí linh thiêng của ngày Halloween trên đất Mỹ, với các cháu bé mũm mĩm, mặt trắng, má hồng với áo quần sặc sỡ, mặc hóa trang đủ loại người: hiệp sĩ, công chúa, phù thủy, dracula… trông thật là ngộ nghĩnh, các cháu rủ nhau đi từng nhà và nói lớn “Treat or Trick”, nếu nhà nào không mở cửa, ra cho các cháu bánh, kẹo chocolat… thì sẽ bị phá phách… hàng xóm sẽ coi thường; nên trước ngày lễ, con gái người viết đã treo đèn trang trí và vài vòng hoa xinh xắn ngay trước cửa nhà, nhằm báo cho các trẻ em trong cư xá biết là chủ nhà đã sẵn sàng chào đón lễ Halloween truyền thống và chờ các cháu tới…

Tiểu bang Maryland – mang tên Hoàng hậu Henrietta Maria kiêu sa và xinh đẹp biết bao!


(Tham khảo: sách báo và trên Internet)
______________________________________

Ảnh 1: - Người viết với con gái vào ngày Tuyết Rơi
Ảnh 2: - Người viết và gia đình vào ngày lễ Halloween (người viết đầu bạc, áo khoác đen đứng phía sau)




© Tác giả giữ bản quyền.
. Cập nhật ngày 18.08.2012 theo nguyên bản của tác giả từ SaìGòn .
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com