Trong vườn có một cây cam cao to, sum sê lá. Cây cam có một quả trái vụ nhỏ và còn xanh. Một cậu bé khoảng mười tuổi chắp tay sau lưng đứng ngắm vẻ không hài lòng:
- Cam gì mà bé tí tẹo, lại chẳng chịu chín cho.
Quả cam lắc lư, giọng rầu rầu:
- Có con sâu hằng ngày gặm cành, nhấm lá, tôi lớn làm sao được.
Chú bé hỏi, vẻ hoài nghi:
- Sâu đâu?
Con sâu thò đầu xuống nhìn cậu bé thách thức:
- Sâu đây!
Con sâu dài chừng gang tay và to hơn quản bút. Nó rùng mình mấy cái, lông xù dựng đứng cả lên, cái đầu ngọ nguậy vươn dài. Cái mõm há to đầy răng. Cậu bé tức khí:
- À! Mày định dọa tao. Dọa này!
Cậu vớ một cái gậy dài vung lên định đánh. Con sâu phồng mồm phun ra những tia nước vào cậu bé. Cậu bé la lên:
- Kinh quá! Thối hoăng.
Cậu nhắm mắt lùi lại. Cậu chợt nhớ ra, rút túi quần ra cái súng cao su, giương bắn. Con sâu chế nhạo:
- Ấy! Đừng làm rụng lông chân của tôi đấy nhá!
“Cạch!” Viên đạn chạm cành cây sát đầu con sâu. Sâu la lên:
- A, ghê nhỉ! Đồ gà trống nhép hung hăng!
Nó hoảng hốt bò lên cao lẩn trốn sau đám cành lá rậm. Cậu bé bắn tới tấp. Lá cam lả tả rơi xuống. Quả cam lúc lắc mạnh.
- Ôi, cậu phá nát các nhà máy chế biến thức ăn của tôi mất! Cậu chưa học à! Lá xanh là nơi luyện nhựa nuôi cây đấy.
Cậu bé gãi đầu lúng túng chữa ngượng:
- Biết làm thế nào được? Nhưng mà nó cũng sợ hết hồn rồi. Nó còn phá phách thì cứ gọi tớ. Tớ đi kiếm cái gì chén đây.
Cậu bé bỏ đi. Con sâu từ trong vòm lá ló ra cười, nhại:
- Cứ gọi tớ! Hí! Hi! Rõ anh hùng rơm chưa!
Một cô bé dưới mười tuổi đi vào. Cô nhìn quả cam, dịu dàng:
- Cam ơi! Cam chóng lớn, chín ngon, chín ngọt nhanh lên nhé! Bà tôi mấy hôm nay không được khoẻ.
Quả cam khẽ lay, giọng buồn buồn:
- Có con sâu nó phá tôi, cô bé ạ.
Cô đưa mắt tìm:
- Sâu đâu?
Tiếng con sâu ồm ồm từ trong vòm lá:
- Sâu đây!
Nó bò tụt xuống cành thấp thưa lá giở trò dọa như khi nãy.
Cô bé thu người lại:
- Eo ơi! Khiếp quá!
Cô bé sợ muốn bỏ chạy. Con sâu cười phá lên:
- Hô! Hố! Cô bé biết điều đấy!- Nó hướng về quả cam quát - Quả cam khốn kiếp kia! Mày là hay mách lẻo lắm. Tao thì cắn đứt cuống mày cho đáng đời.
Cô bé nghe thấy thế hết cả sợ, thét lên:
- Không được!
Con sâu trơ tráo:
- Cô bé cỏn còn con ơi! Cô làm gì được ta nào?
Cô bé tức giận chạy đi. Con sâu cười đắc chí:
- Kha! Kha! Kha! Tao xử tội quả cam đây!
Nó bươn nhanh đến chỗ quả cam. Nhưng cô bé đã khệ nệ bê ra một bình phun thuốc trừ sâu, giương vòi, hối hả phun vào con sâu. Con sâu lao vội lên cao vẫn không thoát, bèn đùn ra một lớp bọt trắng trùm lấy mình. Cô bé càng kéo cần phun khỏe. Con sâu giọng run rẩy:
- Cô bé xỉnh xình xinh ơi! Tôi đùa tí thôi mà. Cô hãy dừng tay nghỉ đã. Chúng ta hãy ca hát với nhau có vui không nào!
Cô bé nói trong tiếng thở gấp:
- Không ca hát với quân phá hoại.
Cô phun thuốc liên hồi. Con sâu co rúm lại, rơi phịch xuống đất giãy đành đạch, rồi nằm chết cong queo.
Quả cam lúng liếng:
- Cảm ơn cô bé. Cô trông đây!
Quả cam lớn phình lên trông thấy, rồi từ từ chín vàng, một màu vàng ươm. Cô bé vỗ tay:
- Hoan hô cam! Lát nữa tôi mang cái túi ra, cam rụng vào túi để tôi mang biếu bà tôi nhé!
Quả cam đung đưa, giật giật như người ta gật đầu. Cô bé nhảy chân sáo đi ra, vừa đi vừa hát:
La là la lá
Quả cam xinh xinh
Sởn sơ trên cành
Em lo chăm sóc
Cho cam chín nhanh.
Cậu bé lại vào vườn, nhìn lơ láo, chợt reo lên:
- A ha! Quả cam chín rồi. Vàng mọng thế kia thì ngon phải biết. Lại to nữa. Mình chưa thấy quả cam to như thế bao giờ. Hà! Phải hái xuống chén ngay thôi.
Cậu chạy tới. Quả cam bỗng thu nhỏ lại ngay trước mắt cậu bé. Cậu dụi mắt:
- Ơ! Sao mới đó mà đã lại hoá ra bé tẹo thế này? Bé cũng chén.
Cậu ngửa mặt, vươn tay, định nhảy lên hái. Cành cam nhanh nhẹn thõng xuống đập quả cam vào mũi cậu bé rồi bật lên ngay đưa quả cam lên cao hơn. Cậu bé kêu “ối” một tiếng, đưa tay xoa mũi. Nhưng cậu vẫn cố hái quả cam. Cứ mỗi lần cậu nhảy với lên, quả cam lại dịch cao một tí. Cáu tiết, cậu rút súng cao su ra:
- Tao sẽ tóm được mày cam ạ. Chim sẻ đậu trên nóc nhà cao tít, tao còn bắn hạ như chơi nữa là.
Song mỗi phát cậu bắn lên, quả cam đều liệng tránh được.
Chợt cô bé xách túi bước vào. Cô sững người nhìn rồi chạy lại giữ tay cậu bé:
- Kìa! Anh làm gì thế? Bắn nát cam bây giờ! Em dành biếu bà ăn cho chóng khỏi bệnh đấy.
- Xì! Bà thèm vào ăn quả cam bé tí ấy. Đó! Em có giỏi thì hái đi.
Cô bé giơ tay vẫy:
Cam ngon, cam ngọt
Hiến mật cho đời
Mau xuống với tôi
Bà tôi đang ốm.
Quả cam nhớn phổng lên như cũ rồi từ từ hạ xuống, nhưng khi cậu bé cũng chìa tay ra thì nó lại vọt lên. Cô bé ẩy anh ra:
- Anh làm cho cam sợ. Anh tránh ra đi!
Cậu bé lùi ra, quả cam lại hạ xuống. Cậu bé nhảy vội tới, quả cam lại vọt lên, mấy lần như thế. Cô bé dậm chân giọng như có pha nước mắt:
- Tại anh đấy! Anh có thương bà không? Anh đi vào đi!
Cậu bé miễn cưỡng ra khuất. Cô bé giơ cái túi, phanh miệng túi, quả cam rơi tọt vào trong. Cậu bé ở đâu đã chạy lại:
- Để anh mang biếu bà cho.
- Ứ! Dọc đường anh lại chẳng ăn hết ấy.
- Anh xin thề là đi đường anh không đụng đến vỏ quả cam. Em phải rửa ấm chén cho bố nên anh giúp em thôi mà.
- Được, anh giúp em nhé! Em xong việc, em cũng sẽ sang thăm bà.
Cô bé vào nhà. Cậu bé hí hửng xách túi đựng cam đi. Được một quãng, cậu thò tay vào túi lấy quả cam ra ngắm nghía: “Cam ngon, cam ngọt! Thế là chú mày vào tay ta rồi nhé! Còn đỏng đảnh làm bộ nữa thôi? - Cậu nuốt nước bọt - Thế nào bà cũng cho mình một nửa. Bà ăn gì mà chẳng chia cho các cháu. Con bé còn bận rửa ấm chén ở nhà chẳng biết gì đâu. Hi! Hi!- Cậu chẹp chẹp miệng - ngon ơi là ngon!”.
Cậu bé bỗng kêu lên một tiếng kinh ngạc: Quả cam đã trở lại y nguyên là một quả xanh. Cậu bé chán ngán:
- Cam xanh thế này thì ăn uống gì! Có mà chua rụt lưỡi lại ấy- Chú bực lên - Đồ đểu! - Rồi tần ngần - Mang đến biếu bà, bà lại mắng cho là phá quả xanh.
Cậu giận giữ ném quả cam ra xa. Quả cam tung lên, lượn vòng phía trên đầu cậu bé, rồi bay vụt đi. Cậu bé vội đuổi theo vì tiếc và vì tò mò. Bỗng cậu bị sa vào một cái hố chỉ còn nhô lên cái đầu.
Cô bé tung tăng đi tới, thấy anh đang loay hoay trong hố:
- Ơ! Anh làm gì dưới ấy thế.
Cậu bé cuống quít:
- Cứu anh với!
Cô bé chạy đi rồi trở lại ngay, vai vác một cái thang nhỏ thả xuống hố cho cậu bé leo lên. Cô bé xuýt xoa phủi đất cát trên quần áo anh. Xong, cô sực nhớ đến quả cam:
- Anh đã biếu cam bà chưa ?
Cậu bé nói buông thõng:
- Rồi!- Nhưng cậu không đành nói dối, nên cáu kỉnh đáp- Cam thế mà cũng đòi biếu bà! Tao quăng đi rồi.
Cô bé ngạc nhiên:
- Cam làm sao cơ ?
- Xanh lòm lòm.
Cô bé ấm ức:
- Anh nói dối! Anh không thương bà. Anh chén rồi.
Cậu bé bứt đầu, bứt tai:
- Khổ quá! Ai thèm nói dối.
Cô bé càng khóc to. Cậu bé bối rối chưa biết làm thế nào thì chợt nghe một tiếng dặng hắng: “E hèm!”. Hai anh em giật mình nhìn lại thấy quả cam đang lủng lẳng trên cây cam, đúng nơi cũ.
Cậu bé thốt lên:
- Ơ kìa! - Cậu trấn tĩnh lại lên giọng bảo em- Đấy! Em xem có đúng là quả cam còn xanh không nào ?
Cả hai cùng chạy tới, cô bé chìa tay ra:
Cam ngon, cam ngọt
Sao trở lại xanh ?
Cam hãy chín nhanh
Xuống đây với tôi !
Quả cam lắc ngang, như người ta lắc đầu. Cô bé hỏi:
- Anh tôi làm cam giận phải không ?
Quả cam giật giật. Cô bé quay lại anh, vẻ trách móc:
- Anh đã làm gì thế ?
- Anh có làm gì đâu. Anh giở ra xem, nó bay vụt đi.
Quả cam lắc, cô bé lay anh:
- Anh nói dối rồi. Anh trông quả cam kìa!
Cậu bé sượng sùng:
- À, à… anh giở ra xem, thấy nó xanh, anh quẳng đi.
- Tại sao quả cam lại hoá xanh trở lại nhỉ ?
- Anh chẳng biết.
Quả cam quẫy mạnh. Cô bé nhìn vào mắt anh:
- Anh lại nói không thật rồi.
Cậu bé bối rối:
- Anh không biết thực mà.
Cô bé khẩn khoản với cam:
Cam ơi, cam hỡi
Cam hãy nói đi
Xảy ra chuyện gì
Làm cam phật ý ?
Quả cam đu đưa một lát:
Anh không thật bụng
Đưa biếu cam bà
Ý định ranh ma
Giấu em, ăn hớt.
Cô bé phụng phịu với anh:
- Ra anh là thế! Đúng là anh chẳng thật bụng thương bà. Em không chơi với anh nữa.
Cậu bé nín lặng quay mặt đi. Cô bé lại hướng về quả cam:
- Cam ơi! Cam hãy chín trở lại rồi xuống với tôi đi! (Quả cam vẫn lúc lắc) - Kìa anh nói với cam đi!
Cậu bé, sau một chút ngập ngừng, nói với quả cam:
- Cam cứ xuống đi! Anh em tôi mang biếu bà. Nếu bà có cho anh em tôi vài múi, chúng tôi mà từ chối thì lại chẳng vui lòng bà.
Quả cam trầm giọng:
- Này cậu bé ơi! Cậu thích ăn cam nhưng lại lười chăm sóc cam.
- Tôi chẳng đã cho con sâu một trận là gì ?
- Cậu chỉ hăng máu vịt một lúc thôi. Cậu phá cam thì có, chứ có đụng được chút lông nào của con sâu đâu.
- Ứ, ừ! Con sâu đã phải trốn biệt- Chú tình cờ nhìn xuống đất- mà nó nằm chết nhăn răng kia kìa!
- Ơ hơ, cậu bé lại nhận chằng rồi. Chiến công này là của cô bé đấy.
Cậu bé trố mắt nhìn em, bỗng đỏ mặt, cúi đầu nín thinh. Cô bé lên tiếng:
- Cam ơi! Anh tôi biết lỗi rồi, - ngoảnh lại anh- phải không anh ? Kìa! Anh nói đi! Anh cứ gật cũng được.
Cậu bé vẫn cúi đầu, gật nhẹ. Quả cam cứ lắc lư.
- Anh phải gật mạnh lên cơ !
Cậu bé lé mắt nhìn quả cam rồi gật mạnh đầu luôn mấy cái. Quả cam bèn giật giật, trở lại vàng ươm rồi rơi gọn vào tay cô bé. Cô bé mừng reo:
- Hoan hô cam! Cảm ơn cam! Đi anh! Chúng mình đến thăm bà đi!
Cô bé lon ton bước, hai tay trân trọng nâng quả cam. Cậu bé cũng nâng hai tay hờ một cách nghiêm trang đi cạnh em gái. Quả cam chợt nhảy sang tay cậu bé. Cậu bé thẳng người, hai tay đỡ quả cam, hoan hỉ bước đi. Thoắt cái, quả cam lại nhảy sang tay cô bé. Cứ thế… Hai anh em hớn hở vừa đi vừa hát:
Lá la là la
Quả cam chín mọng
Cái vỏ vàng ươm
Công em sớm hôm
Chăm cây tươi tốt
Cam thơm cam ngọt
Cháu dành biếu bà
La lá là la
Bà khen rằng ngọt
La lá là ngọt
Bà khen rằng thơm
La lá là thơm
La là lá la …
____________________________________