MÙA  XUÂN MẶC ÁO NỈ



MANG VIÊN LONG


      Những ngày gần giáp tết, yêu cầu mua sắm áo quần mới, giày mũ mới của trẻ càng gấp rút. Đối với chúng, tết đến, phải có cái gì đó mới chứ. Mùa xuân là phải đi chơi, tết đến là phải đi thăm viếng bạn bè, bà con… Áo quần hay giày mũ mới là cái bề ngoài không thể thiếu – nhất là đối với trẻ. Ngày tết, chúng có thể nhịn ăn, nhưng không thể nhịn mặc. Nhìn ăn – ăn không ngon, không ai biết, không ai nhìn thấy trong bụng mình, chứ không có quần áo mới ngày tết, mọi người đều thấy cả ! – Tôi đã có hồi suy nghĩ như thế lúc còn đi học.

Ngày tết đối với tôi thưở nhỏ, quả thật là  một ngày gì rất khổ tâm. Hình như tôi chưa bao giờ náo nức chờ đợi nó một lần nào. Nó đến thì tôi phải lo. Chỉ có thế, nỗi vui mừng thì ít, so với nỗi buồn lo đã dày vò, kéo dài trong tôi cả tháng thì quá nhiều. Hình như, nỗi vui tết của tôi chỉ là sự che giấu cái mặc cảm cô độc, thiếu thốn hơn là được hạnh phúc. Nó gần đồng nghĩa với sự chịu đựng, bất hạnh.

Tôi không như các bạn được cha mẹ hay anh chị  dẫn đi mua sắm đồ tết. Trước tết cả  tháng, các bạn cùng ở trọ học với tôi, đều lần lượt được cha mẹ, anh chị, người thân dẫn  đi mua giày mũ, hay may áo quần mới cả. Nhìn họ sung sướng, hồn nhiên nắm tay mẹ, đi theo anh chị ra phố vào các cửa hiệu lựa chọn đồ tết, tôi thèm thuồng quá ! Cùng ở vào lứa tuổi với họ, có thể còn nhỏ hơn so với một số bạn, mà tôi không có được diễm phúc như tếh đã rất lâu rồi: Tôi bị mồ côi cha từ lúc lọt lòng mẹ. Cha tôi bị bệnh chết đột ngột cách đó vài tháng. Năm tôi lên sáu tuổi, mẹ tôi lại qua đời vì quá buồn phiền. Tôi sống bên người anh cả cộc cằn, người chị lặng lẽ, và giữa bà con ngày càng trở nên xa lạ! Vài năm sau, anh tôi có vợ, rồi có con. Chị tôi trở nên âm thầm hơn, và tôi thì hoàn toàn cô độc.

Hình như cả tôi và chị tôi đều không dám nghĩ tới tết, nói tới tết. Không ai trong chúng tôi muốn nhắc tới chữ tết, bởi vì, chúng tôi  đã biết được rằng, nếu có nghĩ tới, chúng tôi chỉ nhận lấy sự đau khổ thêm mà thôi. Không được bàn bạc, nói chuyện về những ngày tết quả là một sự thiếu thốn lớn lao, một bất hạnh đối với tôi lúc bấy giờ. Ít ra, trẻ nhỏ cũng được biết rằng chúng sẽ được có gì, ăn mặc như thế nào, đi chơi những đâu trong mấy ngày đầu năm ấy chứ ? Chúng tôi không có cái không khí rộn ràng như thế, mà phải sống im lặng và chờ đợi. Thậm chí, có nhiều năm, chúng tôi không còn có sự chờ đợi âm thầm đó nữa.

Anh chị tôi- chị dâu, đồng ý cho ai thứ  gì, thì nhận thứ ấy. Khi thì chị tôi  đôi dép, tôi được chiếc áo ca rô may sẵn chật bó… Mấy năm sau, thông thường thì chúng tôi được cho một ít tiền, ai muốn sắm gì, thì tự ý lo lấy. Tết nào cũng vậy, khoảng tiền nhận rất muộn, chỉ đủ vừa may một chiếc áo vải rẻ, hay có thể ra phố mua một  đôi giày (tôi có thói quen không đội mũ từ thuở ấy, vì giữa giày và mũ, thì đội mũ thật không cần thiết chút nào!).

Có  một năm- tôi còn nhớ mãi tới bây giờ, tôi được anh tôi gửi cho một ít tiền trước khi nhà trường cho về nghỉ tết mấy hôm. Tôi suy nghĩ mãi nên sắm thứ gì cho ngày tết với số tiền quá ít ỏi như thế này ? nếu mua một đôi giày để thế đôi giày da đã há mồm thì phải mặc áo quần cũ – mà hầu hết không có cái nào “coi được” cả. May một cái quần thì không đủ tiền! Tôi đi lan man dọc phố, không dám bước chân vào một cửa hiệu nào với số tiền quá khiêm nhường nằm gọn trong tay.

Cuối cùng, tôi làm dạn bước vào một cửa hiệu bán vải của người Chà Và gần cuối đường. Ông ta đon đả mời mọc tôi, cho tôi xem nhiều loại vải –  nói tóm lại, ông không biết tôi là ai, đang có bao nhiêu tiền. Tôi hỏi giá từng mặt hàng, và đã mua xấp vải nĩ in rằn dọc màu xanh một mặt. Còn mặt kia màu trắng. Xấp vải nĩ nội hóa này vừa đúng với số tiền tôi có trong tay, cũng vừa đủ may một chiếc áo sơ mi tay dài. Sau đó tôi phải vất vả lắm mới được người thợ may trong xóm nhận may cho chiếc áo kịp ngày trở về quê ăn tết …

Thế  là tết năm ấy tôi mặc chiếc áo nĩ dày cộm, đi thăm bà con, bạn bè. Quả thật là  lúc dó tôi rất sung sướng với chiếc áo nĩ  mới này, tuy hơi bối rối khi được mọi người nhìn ngó với những đôi mắt ngạc nhiên, lạ lùng. Năm ấy, tuy là mùa xuân, nhưng tiết trời lại nóng, nắng gắt như đầu hè. Tôi phải xăng tay áo sơ mi lên tới khủy tay, bày ra phần vải bên trong màu trắng rất khó coi. Nhưng biết làm sao bây giờ ?

Cho mãi tới những năm tháng sau này, lớn dần lên, tôi mới hiểu ra rằng loại vải nĩ tôi may áo sơ mi tết năm ấy, người ta chỉ dùng may áo ấm cho trẻ con. Tôi chua xót nhận ra ý nghĩa của những tia nhìn lạ lùng, có khi chế giễu của những người bà con, của đám bạn bè thuở ấy …

Hình ảnh chiếc áo nĩ mùa xuân của tuổi thơ tôi cứ ám ảnh tôi mãi. Sau này khi đã trưởng thành, đã có vợ con, những ngày tháng Chạp nhìn thấy những đứa trẻ hân hoan nắm tay mẹ chạy ra chợ đứng trước các sạp bán áo quần, giày mũ, tôi đều dừng lại lặng người nhìn ngắm. Khi có việc ra phố những ngày giáp tết, thấy người đàn ông dắt con vào các cửa hiệu lựa chọn đồ tết, tôi cũng bàng hoàng đứng im… Tuổi thơ thật cần những săn sóc, nâng niu nhỏ nhặt như thế để lớn lên. Chúng sẽ không cần những loại hàng đắt tiền, nhưng có điều chắc chắn, là tất cả chúng đều cần một người mẹ hay một người cha dẫn chúng đi… Theo tôi, không có hình ảnh hạnh phúc nào dành cho các con hay các bậc cha mẹ, gần gũi hơn là được dắt con đi ra phố, chợ trong những ngày giáp tết. Tôi thường tự nhủ : “Hãy dắt chúng đi, để rồi, chúng ta có ngày sẽ không còn dịp dắt chúng đi nữa. Tuổi thơ của chúng sẽ đi qua, và rồi tuổi già của chúng ta sẽ tới…”.

Ngày nay, các con tôi, có đứa đã lên đại học, đang ở độ tuổi trưởng thành nhưng tôi vẫn nghĩ  rằng, chúng luôn luôn cần mẹ, hay tôi dẫn chúng ra chợ, đi phố để chọn cho chúng một cái gì đó vào ngày tết. Tuy phải làm việc vất vả mới nuôi nổi con ăn học, nhưng bao giờ tôi cũng tâm niệm “đừng để các con không có những gì mà tuổi thơ mình đã không có, nhất là tình yêu thương”. 

     



Tháng giêng- 1982
(TTCN 1995)  

______________________________________________

© Tác giả giữ bản quyền.
. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả gởi từ Bình Định ngày 08.02.2011.
Xin Vui Lòng Ghi Rõ Nguồn Newvietart.com Khi Trích Đăng Lại .