Καπετάν Μιχάλης - Kapitan Mikhalis



TỪ VŨ
phóng dịch

để kính tặng những người
còn thực sự nhớ đến những chữ :
- Tự Do - Độc Lập - Hạnh Phúc - cho dân tộc Việt Nam
Và cũng để ước mơ một ngày nào đó,
một nhà văn Việt Nam nào đó có đủ khả năng
để viết được một tác phẩm văn chương lớn như
Καπετάν Μιχάλης - Kapitan Mikhalis - Tự Do hay Chết

TỪ VŨ

LƯỢC TRUYỆN :

Nối tiếp nhau, từ đời cha cho tới đời con, người dân đảo Crète (Hy Lạp) truyền lại cho nhau nỗi căm hận về kẻ xâm lược Thổ , những kẻ đã chiếm đóng , đàn áp các sắc dân không theo Hồi giáo tại cá quốc gia trong vùng Balkan kể từ ngày thành phố Constantinople (Istanbule hiện tại) bị người Thổ đánh chiếm : gần bốn thế kỷ thù hận, nguồn gốc của những cuộc nổi dậy và bị tàn sát không ngừng lặp đi lặp lại.
Năm 1821 đánh dấu bởi sự vùng dạy dành độc lập của các nước láng giềng . Tại Hy Lạp nói chung và tại Crète nói riêng, những người dân tự hỏi : Bao giờ mới tới lượt mình?
Mỗi mùa xuân, mùa của đổi mới, câu hỏi làm tâm trí mọi người Hy Lạp ở Crète chao đao hơn bao giờ hết và chỉ cần một sự kiện thật nhỏ nhặt cũng đủ là nguyên cớ cho toàn đảo Crete bốc cháy. Tại các đô thị và tại dinh thống đốc, người thống đốc Thổ và người lãnh đạo dân Thiên chúa giáo địa phương phải có trách nhiệm ngăn ngừa trận "hỏa hoạn" này.
Đó là lý do vì sao, không bao lâu trước mùa Phục Sinh năm 1889, Nouri Bey có bổn phận triệu tập Kapitan Mikhalis và bảo ông ta phải quở trách em ông Manousakas, về việc dẫn một con lừa vào nhà thờ hồi giáo như để ngạo báng. Cũng muốn xoa dịu người khách được mời, Nouri Bey gọi người đẹp của ông ta , Emine Hanoun , đến hát mừng chào đón một cách danh dự người khách : Chính đấy là tia lửa châm ngòi cho thùng thuốc nổ và tạo nên một trong những thời kỳ bạo lực dữ dội nhất trong cuộc chiến dành độc lập chống lại quân Thổ xâm lược do các nhân vật của tiểu thuyết sử thi này cầm đầu .

Καπετάν Μιχάλης - Kapitan Mikhalis - Tự Do hay Chết - La Liberté ou La Mort - Freedom or Dead , là một trong những kiệt tác của văn học Hy Lạp và đã được chuyển dịch sang hầu hết các thứ tiếng trên thế giới.

Newvietart hân hạnh giới thiệu tiểu thuyết Καπετάν Μιχάλης lần đầu tiên được chuyển dịch sang Việt ngữ của Từ Vũ .

CHƯƠNG XIII


KỲ THỨ 8


Bộ mặt của Crète thật trầm trọng, quay quắt. Đảo Crète trong thực tế là một cái gì thật lâu đời quyến trộn lẫn lộn ! thiêng liêng, đắng cay, kiêu hãnh mà những người mẹ ở đây đã mang nặng đẻ đau tạo ra những người con anh hùng mà thần chết luôn luôn hoan hỉ đón nhận.

Lúc cả hai ra khỏi Candie đi vào vùng quê nơi trồng những cây olive và nho, Kosmas đi trước, trên lưng lừa, tiếp theo sau, Kostandis, đi bộ, chiếc gạy lùa cưù trên vai, trời đã gần sụp tối. Cảnh vật nhấp nhô, vàng, hoe đỏ như da cọp. Phía sau lưng, ngọn núi Ida đưúng sững, phủ đầy tuyết dưới ánh mặt trời còn sót lại, thư thái, mãnh liệt và quảng đại như các bậc tổ tiên. Phía trước, ngọn núi Dicté yên bình dưới bầu trời êm ả. Khắp nơi, nhữngh cánh đồng vừa mới cầy, nơi này màu nâu sẫm, mé khác một màu đen thẳm. Đó đây những cụm olive trên cành màu bạc, một cây bách đơn độc, một thân nho cong quẹo, trơ lá với vài hạt còn sót lại trên một chùm nho héo quăn...

Kosmas nhìn, không biết chán. " Đây là Crète của ta, đấy là đất đai đã sinh ra ta, đây là mẹ..." anh tự nhủ , trong lồng ngực trái tim anh đập rộn rã.

Khi còn ở ngoại quốc anh tưởng nhớ tới Crète, một tiếng nói bật lên trong anh, nghiêm nghị, tàn nhẫn. Rồi anh cuí đầu, im lặng. "Cho tới ngày hôm nay, mày đã làm được gì? Tiếng nói hỏi anh. Mày không xấu hổ hay sao? Suốt thời gian dài đăng đẵng vừa qua mày đã chống chỏi với gió bão, niềm hăng say của mày đã biến mất bằng lời nói, mày đã coi thường sự thực để nuôi dưỡng những giấc mơ . ta không cần tới mày!". Đó là tiếng của Crète đã gào thét lên trong anh để rồi anh cúi đầu thấp xuống, câm nín.

Bây giờ thì anh đang giẫm chân lên đất nơi quê hương anh. Hai lồng phổi anh phồng lên đầy hương húng tây, húng dương. Anh chẳng còn tài nào thoát khỏi tiếng nói kia, anh phải trả lời nó. Trà lời như thế nào ? Anh đã không làm được điều gì, anh cũng chẳng có giá trị gì. Hai tay anh, hai bắp đuì anh, lồng ngực của anh chỉ là đống thịt vô tích sự. Anh đã làm nhục nhã cho cái giòng giống quả cảm, bất trị của tổ tiên anh.

Rồi bây giờ anh đang đi đâu? Đi an táng một mãnh hổ của gia đình anh rồi bắt buộc một con mãnh hổ khác phải đầu hàng. Bấy giờ anh đang ở điểm đó!

Nghĩ tới đây, Kosmas quay llại nhìn Kostandis như muốn được nghe một giọng nói người.

- Kể cho tôi nghe về ông nội, Kamitan Sifakas, Kostandis. Đi lên trước này để tôi có thể nghe rõ.

Dứt lời, anh đưa cho người chăn cưù cao lớn một điều thuốc; Kostandis đưa điếu thuốc kẹp vào vành tai mình, hỏi:

- Ông chủ ơi, Anh muốn nghe tôi kể gì nào ? . Bọn mình, những người đang sống, ông cụ, kẻ sắp qua đời. Ổng đã ăn, uống, giết bọn Thổ như giết ngéo, xin Thượng đế tha thứ cho ổng! Ông cụ đã sống một cuộc sống thực xứng đáng, còn hơn cả xứng đáng nữa, cứ tin tôi đi, chẳng cò gì phải hối tiếc gì được nữa. Khi ông ấy lên núi đến chuồng cừu, chỉ cần hai miếng là ổng đã ăn xong cả một cái khuôn phô-ma trắng đang phơi. Còn nữa, ổng liệng cây gạy của ổng để giết một con thỏ rừng rồi sai tôi: Kostandis, nướng nó đi! Tôi, tôi nướng thịt thỏ, ổng ăn ngấu nghiến không bỏ sót một miếng sương. Ổng ăn khoẻ, uống cũng khoẻ, và tôi nghe người ta đồn là trong đêm hợp cẩn ổng đã làm gãy ba cái giường. Đừng có cười ông chủ ơi, tôi kể với anh tất cả đều là sự thực mà !.

Tới đây, Kostandis ngừng lại, giở chiếc băng giữ tóc quanh đầu , lau mồ hôi trên khuôn mặt đen sạm rồi cười. Một lát sau, Kostandis hỏi Kosmas :

- Anh có biết bà cụ lấy chồng như thế nào không, bà nội anh đó ?.

- Không, kể cho tôi nghe đi, Kostandis!

- Cha mẹ của bả không chịu ông nội anh.Lúc đó, ổng nghèo, hình như vậy, trong khi họ là những người thuộc thành phần trưởng giả giầu có. Không còn gì có thể nói được nữa, ông nội anh lại sử xự một cách ngớ ngẩn nữa. Chỉ cần một tiếng được hay không là ổng nhấy vào trong bưng. Còn họ, những người thận trọng, khôn khéo, biết theo chiều gío. Tóm lại, hai bên không cùng đứng chung một phiá. Ông nội anh nhờ người mai mối tới, nhờ sự can thiệp của một vị trưởng tu sĩ ở tu viện Notre-Seigneur-Jésus-Christ ấy thế mà bên gia đình kia vẫn không chịu - Nếu đã như vậy, ông nội anh tức giận nói, mấy người sẽ xem chuyện gì sẽ xảy ra, bọn khốn kiếp!".

Một đêm nọ, ông nhẩy lên mình ngựa phi một mạch đến làng gia đình người con gái. Ông mang theo một thùng dầu lửa và một bao diêm, chiếc nhẫn đính hôn buộc ở vành khăn bao tóc trên đầu ông. Vào tới làng, ông khởi sự rưới dầu lên tất cả các nhà rồi hét lớn : " Bọn nhà quê ơi, bọn nhà quê ơi! ta sẽ đốt nhà các người !" Những cư dân trong làng nhận ra giọng nói của ông, nhào nháo nhấy khỏi giường. Gia đình cô gái cũng thức giấc, nhẩy nhỏm.

- Trời đất ơi, Kapitans Sifakas, xin đừng làm chuyện như vậy chớ !

- Trao Lénio cho ta ! ông nội anh kêu lớn.

- Anh không sợ Trời Đất hay sao ?

- Đừng lôi Trời Đất vào chuyện của ta. Hãy giao Lénio cho ta! Nhẫn đính hôn đây!

Dứt lời ông cởi chiếc chiếc khăn quấn tóc , lấy chiếc nhẫn đính hôn, nói tiếp : Lựa đi, chiếc nhẫn hay ngọn lửa?

- Trời Đất sẽ trừng phạt mày, con qủy hung ác kia , người cha cô gái lên tiếng.

- Lửa hay nhẫn nói đi ?

- Hãy nên tội nghiệp cho dân làng!

- Nhẫn hay lửa ? Ông nội anh gằn giọng.

Dân làng cũng đã bắt đầu mất kiên nhẫn. Không thể như vậy được, không thể để một người ở đâu tới muốn làm gì thì làm ở làng này được. Mọi người phải đoàn kết lại đối phó với hắn!. Nhưng ngay lúc đó vị giáo trưởng can thiệp :

- Thôi hãy nhường nhịn tên ngang ngược này các anh em ạ!

Dứt lời ông quay lại nói với cha cô gái : - Hãy quyết định đi lão già Minotis ơi, kẻ cầu hôn này cũng được lắm đấy, hãy giao con gái ông cho hắn đi!

Những vị lão trượng trong làng cũng nói thêm vào.

- Hỡi tên qủy kia ơi, tao sẽ giao con gái tao cho mày nhưng bây giờ mày hãy cút đi cho khuất mắt tao. Cha cô gái thét lớn với ông nội anh.

- Tôi muốn ông giao cô ấy cho tôi ngay bây giờ, đi tìm cô ấy đến đây cho tôi!

Vừa nguyền rủa inh ỏi người cha cô gái vừa quay đi tìm con gái mình. Rồi bà mẹ cô gái cũng bắt đầu xen vào cuộc tranh chấp bằng những lời than vãn .

Khi cô gái được dẫn đến trước mặt ông nội anh thì Ông nội anh lập tức kéo cô ta vất cô nằm ngang trên yên, quất vào đít ngựa một cú, con ngựa tung vó phóng thật nhanh để lại một đám bụi mù . Đám dân làng, vị giáo trưởng đuổi theo sau muốn đứt hơi nhưng cũng không tài nào theo kịp.

Sáng hôm sau, tất cả mọi người đến Pétroképhalo, tại đây hôn lễ được cử hành nhưng ông nội anh lớn tiếng với đám nông dân :

- Tất cả hãy cút đi ! Tuần lễ tới mới nhậu nhẹt được. Lúc đó tất cả mọi người sẽ được tiếp đãi trịnh trọng, còn bây giờ ta còn có việc phải làm...

Kostandis với tay lên vành tai, lấy điếu thuốc.

- Như thế đó, những người đàn ông phải cưới vợ như thế đó. Kostandis vừa nói vừa vuốt ve điếu thuốc rồi châm lửa hút.


Hai người đi qua một thung lũng nhỏ nằm kẹp giữa hai ngọn núi. Một giòng nước chãy trên những phiến đá trắng.

- Anh có khát không ? Kostandis hỏi.

- Không, phải nhanh lên chứ, Kostandis, chúng ta bị trễ mất rồi đấy.

- Tôi, tôi khát, đợi một chút!

Dứt lời Kostandis nằm dài bụng trên sỏi, chúi đầu vào giòng nước và tợp bằng lưỡi uống hệt như một con cọp.

"Hắn sẽ làm cạn cả suối nước", Kosmas vừa ngẫm nghĩ vừa chiêm ngưỡng anh chàng dân nuí khổng lồ đó. Kosmas ngắm nghía, hai bắp chân chắc nịch, thân hình đều đặn cái đầu với mái tóc nâu và xoăn tít đầy nét kiêu hãnh.

Phắt một cái, Kostandis đứng dạy, chùi hàm râu rồi đặt lại chiếc gạy chăn cừu của anh trên lưng.

- Chính trên tảng đá mà vừa rồi tôi áp mình vào để uống nước, Kostandis nói, mà tôi đã cắt cổ Hussein, tên Albanie, kẻ thù của người Thiên Chuá - Và tôi đã thề rằng tôi sẽ uống nước ở đây mỗi khi có dịp đi ngang qua thung lũng này. Cho dù có khát hay không, tôi vẫn uống !.

- À, chính anh, anh đã cắt cổ nó à , Kostandis, một mình anh ? Kosmas hỏi lại nhân vật mà vị giám mục vừa thuật lại chuyện , chiều hôm qua, một kỳ tích ghê gớm. Đó cũng là một trong những lý do, hình như thế, đã đưa đến cuộc thảm sát tại Candie.

- Đúng vậy, chỉ một mình, Kostandis đáp . Anh tin như thế nào ? Nó chỉ có một mình, lẽ dĩ nhiên là tôi cũng thế, cũng chỉ một mình tôi. Tôi đã đoán trước là hắn sẽ đi ngang đây, thằng chó đó. Nó châm lửa đốt làng. Một lát nữa anh sẽ được trông tận mắt khi ta đi ngang qua đó. Hắn đã giết chết bao nhiêu người. Vậy thì, tôi cũng đã thề rằng phải giết hắn. Nó phải đi ngang qua thung lũng này, tôi mai phục đợi hắn.

- Nhưng anh cắt cổ nó như thế nào ?

- Ồ, tôi cắt cổ như thế nào hả ? Tôi lôi con dao của tôi ra và cứa cổ nó. Ngay sau đó tôi trốn vào bưng.

- Anh, anh cũng đã vào núi hả , Kostandis?

- Tôi là một người đàn ông, đúng hay không nào ? Tôi đi tìm ông già Sifakas rồi nói với ông ấy : "Hãy để đám cừu cho Haridimos chăm sóc, hắn đã già, không thể chiến đấu gì được, tôi, tôi sẽ cầm súng." - "Hãy cầm súng, ông cụ trả lời tôi, cầm lấy súng rồi giết bao nhiêu thằng Thổ như mày muốn. Hãy nên nhớ là đừng làm tao phải xấu hổ " - "Ông đừng lo chuyện đó, ông già Sifakas ơi", tôi đáp lại ông ấy rồi nói tiếp "nhưng tôi sẽ không gia nhập phe của con trai ông đâu nhé, ông phải biết điều này! Anh ấy dành hết mọi thứ mà không chừa cho ai cả. Khi có một việc hiểm nghèo là anh ấy dành lấy cho mình."
Tôi gia nhập hàng ngũ của Capétan Vlahos. Tôi đã thoả thích bắn giết bọn Thổ như ý tôi mong muốn... Rồi ngày chủ nhật cuối cùng đó , Capétan Vlahos gọi tôi lại bảo :"Hãy quay về nhà đi Kostandis ạ ! Chiến tranh chấm dứt, vị Giám mục vừa gởi cho ta một điệp văn. Ông ấy yêu cầu mọi người bỏ súng xuống. Hãy về đi, chúc anh an bình...Capétan Kostandis!"- "Capétan Kostandis! tôi hỏi vặn lại ông ta, từ bao giờ vậy ? " - "Ái chà, ông ấy trả lời tôi, anh đã phục vụ rất chu toàn, lại còn lập được một thành tích lớn , cắt cổ Hussein, tên Albani. Ta sẽ làm cho anh một tờ chứng nhận, chứng nhận chức Capétan, để lưu lại cho đám con cháu anh." - "Ông viết gì trên tờ giấy đó?" tôi hỏi lại. - "Trên giấy ghi là anh đã chiến đấu cực kỳ dũng cảm, anh có quyền được hưởng trợ cấp sau khi Crète được giải phóng." .Sau đó Capétan Vlahos gọi người thư ký lại đưa cho ông một tờ giấy rồi ông cắm cúi viết một lúc thật lâu và trao cho tôi sau khi đã đóng mộc của ông một cách thật cẩn thận.

- Thế tờ giấy đó anh làm gì, Capétan Kostandis. Kosmas hỏi.

- Tôi xé bỏ rồi, ông chủ ơi. Đâu có phải là vì cái tờ giấy nhem nhuốc đó mà tôi chiến đấu!. Tôi, tôi chiến đấu cho lịch sử Crète !

Dứt lời, Kostandis rảo bước nhanh hơn và bắt đầu huýt gió.


__________________________

... CÒN TIẾP ...

La Serénité - Troyes, 23 giờ ngày 18.04.2010.



© Dịch giả giữ bản quyền.
. Lần đầu tiên đăng tải trên Newvietart.com ngày 09.09.2010.
. Tất cả các bản sao chép lại không ghi rõ nguồn Newvietart.com
là những bản xử dụng bất chính, vừa thiếu văn hóa vừa bất hợp pháp.