Sống Chung Với Khỉ



 

Bốn chục năm trước, ra trường với tấm bằng cử nhân  “Sinh học người”, tuyệt đối phục tùng sự phân công của tổ chức, tôi nhận lệnh về công tác tại Viện Khảo cổ học. Thời ấy, tốt nghiệp xong, tổ chức phân công đi đâu, làm gì là ai nấy phục tùng răm rắp. Tổ chức là cha là mẹ, không có chuyện tự đi xin việc hay chầu chực chạy việc như các sinh viện của tôi bây giờ. Nhiều cô cậu học xong mà chẳng kiếm nổi việc làm. Khối người phải xoay sang làm việc khác chẳng dính líu gì đến chuyên môn đào tạo. Thật lãng phí trong khi cơ quan nào cũng kêu thiếu người.

Cái việc tôi được phân công chính là “nghiên cứu lịch sử tiến hóa của lòai vật” và đặc biệt là quá trình từ lòai khỉ, lòai vượn tiến hóa lên thành người. Phải chứng minh cái quan điểm của chủ nghĩa Duy vật biện chứng là con người được sinh ra từ một lòai vượn người cao cấp mà “Việt Nam là một trong những cái nôi của lòai người” (1). Như một định mệnh, tôi phải sống chung với khỉ ! với vựon, với các lọai bú dù.

Nói  phải sống chung với khỉ ngót 40 chục năm, chẳng ai tin nhưng đó là sự thật. Trong công việc của mình, tôi phải sống chung với không những khỉ sống mà cả khỉ chết. Có những con khỉ đang sống nhăn răng nhưng cũng có những bộ xương khỉ đã hóa đá ngót nửa triệu năm.

   Hễ  công trường Khảo cổ nào khai quật, thấy xương động vật là người ta gọi đến tôi. Không biết bao nhiêu xương thú, xương khỉ đã qua tay tôi giám định. Chúng tôi còn lặn lội vào tận hang sâu mò ra biết bao hóa thạch hàng mấy chục vạn năm. Tìm ra nhưng chiếc răng Vượn khổng lồ, những bộ xương Đười ươi với nguyên sọ nhe răng nhọn hoắt trông thật khủng khiếp.

   Cũng vì nghiên cứu khỉ vượn mà tôi hay phải lăn lội vào tận rừng sâu, rình từ sáng đến tối trước cửa hang để quan sát, chụp ảnh các đàn khỉ, bầy vượn nhảy nhót trên cây cao, vách núi cheo leo khắp các cánh rừng già từ Bắc vào Nam .

    Nhờ  nghiên cứu khỉ vượn mà tôi có dịp đi nhiều bảo tàng, sở thú trên thế giới. Có  lần nằm lì trong Bảo tàng Tự nhiên, Vườn thú Berlin, Viện nghiên cứu khỉ học ở Inuamar  Nhật Bản, viện con người ở Pari…để nghiên cứu các mẫu xương, sọ của khỉ vượn đười ươi, tìm hiểu những lũ khỉ vượn đười ươi chúng sinh sống ra sao, yêu đương ra sao hàng năm trời. Có dịp sang tận Myanmar , Ấn Độ để quay phim chụp ảnh những đàn khỉ quấn quýt cùng các tu sỹ Phật giáo trong vườn chùa…

    Vì nghiên cứu bú dù , sống chung với bú dù mà tôi được chu du thiên hạ, viết được khối bài báo trong nước, ngòai nước và cũng kiếm được cái bằng tiến sỹ về Khảo cổ động vật học,  về khỉ học.

   Mãn nhiệm về hưu, tôi dự định từ nay sẽ từ giã khỉ để làm những gì mình thích. Tôi sẽ chu du đi thăm bè bạn, sẽ tìm hiểu về ẩm thực là một cái khóai mà bấy lâu nay tôi vẫn đeo đuổi và nghiên cứu. Bớt chút thời gian tham gia giảng dạy, viết báo về Văn hóa học và Môi trường với các bạn trẻ trong bộ môn Lịch sử văn hóa và các bạn gìa khắp nơi.

    Nghĩ  bụng từ nay sẽ thỏai mái. Vĩnh biệt lòai khỉ  ! Muốn ngủ muộn bao nhiêu thì ngủ, muốn đi đâu thì đi. Chẳng có công việc gì là quan trọng. Chẳng có con khỉ sống khỉ chết nào quấy nhiễu mình nữa.

 Thế  rồi trưa qua, trời Hà Nội đang nóng như đổ lửa, học trò lo thi cử vật vã tóat mồ hôi, bỗng trời đổ mưa tầm tã. Đúng cái ngày 4-7, ngày quốc khánh Hoa Kì, cái câu lạc bộ Hoa Kì trước cửa nhà tôi khua trống thổi kèn ùm ùm cả ngày làm cả xóm đinh tai nhức óc. Không ngủ được, từ trong phòng ngủ đi ra , mắt nhắm mắt mở tôi thấy một chú khỉ ở đang ung dung vét cơm trong cái nồi cơm điện để trên bàn ăn. Như không tin ở mắt mình, tôi định thần và tiến lại gần. Con vật nhe răng dọa rồi nhảy ra cửa sổ phóng từ trên tầng hai xuống lan can và biến sang nhà hàng xóm.

    Hồi nhỏ, tôi nghe bố kể chuyện, có bọn trồm  ở Hà Nội huấn luyện khỉ chui qua chấn song lẻn vào nhà ăn trôm đồng hồ, bút máy , ví tiền mang về cho chủ, tôi không tin. Hà Nội đông đúc như thế làm sao mà khỉ dám vào nhà. Tôi chỉ thấy có mấy con khỉ làm xiếc gánh gánh nước với đôi thùng làm bằng ống bơ sữa bò hay thoăn thoắt đỡ thanh đao từ tay ông chủ bán thuốc Tàu biểu diễn bên bờ hồ Thiền Quang mà tôi hay nán lại xem mỗi khi tan trường.

     Tháng trước đọc báo Thanh Niên thấy bạn đọc phản  ánh có ba chú khỉ đang cư trú bất hợp phát trong phường Tràng Tiền. Tôi đâm nghi ngờ. Thủ Đô ta đông đúc như thế làm thế nào mà khỉ sống được? Hay nó trên Hòa Bình, Ba Vì, Hương Tích mò vào theo những chuyến xe chạy từ ngọai thành? Khỉ sống ở trung tâm Thủ Đô ? Lạ thật! Hôm nay, mục sở thị rồi, chẳng nghi ngờ vào đâu được nữa.

  Đêm , nằm thao thức không ngủ. Không ngủ bởi tiếng loa thùm thùm qúa cỡ thót tim phát ra từ cái câu lạc bộ bên đường, bởi tiếng búa máy nện thình thình của công trường xây dựng sát vách ầm ầm hối hả suốt cả năm nay. Khuya về, lại có tiếng con tắc kè lạc lòai sống trong ngõ hẻm này mấy chục năm nay. Thật não nề như kẻ nhớ rừng. Tôi bỗng đâm lo và băn khoăn. Chẳng biết có phải đi báo Công an, Kiểm lâm không? Một lũ khỉ lạc lòai đang ẩn hiện giữa trung tâm Thủ Đô. Ai sẽ là người xử lí? Lỡ nó gây chuyện rắc rối thì sao? Lỡ ai đó đang nằm một mình mà bị khỉ đột nhập vào sờ mó cào cấu hay cắn cho một miếng thì lại phải xuống Lò Đúc làm 21 phát vào rốn thì gay.

   Tôi lo nhất là lũ khỉ xông vào phá hỏng cái Laptop với bao tài liệu qúy mà cả đời mới tổng kết dược thì biết làm sao bây giờ.

   Mệt quá, ngủ thiếp đi, tỉnh dậy mới ngẫm. Khỉ thật ! Thì ra cái số của mình sinh ra là để sống chung với bú dù, sống chung với khỉ.

     Đành lòng vậy! cầm lòng vậy!

     Có  ai cưỡng đựoc mệnh giời ! 

   

(1) trích trong “thư của cố TT Trường Chinh gửi ngành Khảo cổ học”

_______________________________________________

Hà Nội ngày 5-7-2009  

© Tác giả giữ bản quyền.
. Cập nhật ngày 09.08.2010 theo nguyên bản của tác giả gởi từ Hà Nội.
. ĐĂNG TẢI LẠI VUI LÒNG GHI RÕ NGUỒN NEWVIETART.COM .