HÀ NỘI 



HÀ NỘI 1

Tôi không sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nhưng 3 năm cấp ba –lớp 8, 9, 10 phổ thông, cứ vào  ba tháng hè, bố tôi gửi bà con, bạn bè cho tôi ở nhờ, lúc thì người bà con, lúc thì bạn của bố nhường cho một chỗ ở (thực ra một chỗ để ngả lưng vào ban đêm).   Tôi từng sống  ở Hàng Bún, Phố Huế, khu tập thể Trường tuyên giáo Trung ương (khu lăng  Hoàng Cao Khải cạnh gò Đống Đa),  Khi ở CHDC Đức về, dạy học ở Đại học Ngoại ngữ Thanh Xuân Hà Nội thì cũng ở nhờ, nhưng được một phòng của khu tập thể Ủy ban kế  họach nhà nước ở Giảng Võ, khu Ngũ Xã bên  hồ Trúc Bạch, phố Mã Mây. Rồi sau này lấy vợ thì “chó nằm gầm chạn” ở 15-17 Hàng Đào.  Kiến thức về Hà Nội thì chẳng bằng ai, nhưng chắc ít người tỉnh lẻ (tôi dân thị xã Hải Dương) lại lang thang ở Hà Nội như tôi.    Ba tháng hè những năm cấp 3, tôi cứ ngồi xe đạp chạy trên những phố, ngõ mà mình chưa biết , đạp xe khi nào thấy mệt mỏi thì quay xe lại, nhằm hướng nhà ở mà đi.  Lắm khi không nhớ đường, đỗ xe lại, định hướng rồi đạp xe tiếp. Có lần phải định hướng tới lần thứ ba mới đúng hướng.  Lần ấy, thấm thía câu nói của cô ruột:”Đi cho mà biết xứ đông, đi thì lại khổ thân ông thế này”  (ngả lưng xuống nền nhà là ngủ luôn, không thao thức, mà ngáy o  o).    Nhờ kiểu lang thang ấy mà biết Cầu Giấy, Bưởi, Chèm, Nhật Tân, Quảng Bá, Khu Cao-Xà-Lá tới tận thị xã Hà Đông…

   

HÀ NỘI 2

Câu ca dao xưa:

 

Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương
Mịt mờ khói tỏa ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái mặt gương Tây Hồ.

đã vẽ cho ta một Hà Nội thơ mộng ngày ấy cách đây hàng trăm năm.

 

Ông Kato Norio, nguyên Trưởng ban tiếng Việt của Đài truyền hình Nhật  NHK nói:

- Hà Nội là một thành phố lạ: Đằng sau sự thay đổi trông thấy rõ như những khu đô thị mới xuất hiện, những khách sạn, nhà hàng mới được khai trương, những đường sá và hạ tầng cơ sở mới được xây dựng… là cuộc sống phía sâu bên trong, vẫn bền bỉ một cái gì đó không dễ gì đổi thay. Cuộc sống con người thị dân gắn liền với nơi làm ăn buôn bán, chốn ở. Một trong những phố mang nét đặc trưng nhất của 36 phố phường Hà Nội là phố Hàng Đào.    Chiếc rèm vải lụa chính là bức tường tượng trưng ngăn cách gian ngoài bày hàng bán và gian trong mang tính riêng tư của gia đình chủ nhà.  Đồng thời chủ nhà có hai phong cách sống phù hợp với gian ngoài để buôn bán và với gian trong để sinh hoạt riêng tư như uống nước, ăn vặt, ngả lưng với cái nhìn vẻ xa xăm lơ đãng như một hình thức thư giãn. Ở gian ngoài mắt luôn liếc xéo hàng và khách, thong thả nói giá tiền hàng khách hỏi.   Giọng nói từ tốn và to vừa đủ  cho khách hỏi nghe, nên tuy là chỗ buôn bán nhưng không ồn ào. Ở đây không có “thượng đế”, không có chuyện đon đả vồn vã với khách hàng. Chỉ có kẻ mua, người bán. Kẻ mua săm soi hàng, được coi như kẻ qua người lại trên phố, người bán nói lên một giá hay nói đúng giá không có chuyện giá trên trời.
Cái ông Kato Norio gọi là “vẫn bền bỉ” và “không dễ gì thay đổi”  là nơi nấu ăn, nơi tắm, nơi tiểu đại tiện, nơi phơi đồ đã giặt tuy khá hơn xưa, nhưng không có gì mang tính đột phá.  Có hàng trăm thứ vì…, nhưng chỉ có một điều là ta chưa bỏ được thói quen:”Thế cũng được! Ăn hết nhiều, chứ ở không bao nhiêu!  

  

HÀ NỘI 3

Tôi ra Hà Nội ngày 25.9.2009   và bay vào Saigon ngày 5.10.2009.  Ra kỳ này tôi đến gặp nhà Hanoi học Băng Sơn, anh nằm ở BV Việt-Xô mấy tháng, vừa mới về nhà. Hàng ngày con cho uống hàng vốc thuốc. Người anh uể oải. Biết vậy, tôi ngồi mấy phút nói chuyện nhân tình thế thái, chủ yếu là trả lời các câu hỏi của anh Băng Sơn. 
  Tôi ngồi nói chuyện với  Đoàn Tử Huyến gần hết buổi sáng, toàn chuyện dạy học, viết sách, xuất bản.    Nhân tiện sang Bảo tàng Dân tộc học.

Tôi trở lại Hàng Đào mấy lần.  Dân buôn bán cũ ờ đây phần đông đã bán nhà, vì người còn sống nay đã trên dưới chín mươi tuổi.  Dãy số chẵn giờ đây là người Nam Định lên mua nhà, buôn bán.

  

Hàng bầy bán lấn vỉa hẻ. Chủ nhà ra ngồi vỉa hè, tay phe phẩy quạt.
Chỗ khách sạn mini xưa nay là một khách sạn lớn hơn gấp đôi, giá thuê phòng lên tới hàng trăm USD / ngày. Dãy số lẻ vẫn giữ lề thói cũ: ngồi trong quầy bán hàng. Vỉa hè dành cho những người khác ở phía trong nhà treo hàng dọc lối đi ra tới vỉa hè bán hàng.  Lần này không ở nhờ chỗ người quen.

Tôi ở KS Hồ hoàn kiếm bên số lẻ Hàng Trống.   Hàng ngày  3 bữa ăn phở, tối nếu đói thì làm gói xôi  gà.  Ăn táo, chuối thay cho rau.   Sau mười ngày lên hai kg.   Trong khi những người ở phía trong phố Hàng Đào ra mặt tiền và lối đi bán hàng, thì ở Hàng Trống, những người ở phía trong bày bán bún cá, bánh cuốn, nước chè tàu.   Bán hàng ăn chỉ ở bên số lẻ, bên số chẵn bán café’. 
  Hôm tôi ra ăn kem ở Thủy Tạ có gặp hai chị khoảng gần 50, người phố Bà Triệu khi xưa, nay nhớ trung tâm HN cũng ra ăn kem, ôn lại thời khi còn ở phố Bà Triệu.


© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 06.07.2010 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com