...HÀO HOA LÀ LÍNH KHÔNG QUÂN...



Kỳ thứ 13


Cuốn bút ký chiến tranh của Phan Nhật Nam, một đại úy Nhảy dù, ra mắt đầu tiên - nhà văn này gọi Nguyên Vũ (  tức Vũ Ngự Chiêu)   là cố vấn văn chương- và nêu tên tôi, nhà văn hiện đang phục vụ trong quân chủng Không quân, chỉ lả  một cách kiếm sống độ nhật; mà trước đó đã nhắc đến đời sống khổ cực của kiếp nhà văn, như Lê Văn Trương, hoặc nhà thơ Quách Thoại. Thời gian này, tôi thường gặp Nguyên Vũ, Phan Nhật Nam, Phan Ngọc Diên (họa sĩ trình bày) , Điền Bích ( người sửa bản mô-rát) ở  nhà in 55  đường Cao Thắng, Quận 3. Nguyên Vũ in sách tại đây, và cũng là nơi hò hẹn anh em văn chương gặp gỡ. Có khi, Nguyên Vũ mới đi uống bia, hoặc nhậu nhẹt ở quán đặc sản "Quê Hương", sát nách nhà in chỉ vài căn-, và anh bắt đầu xúc tiến tái bản" Nhà văn, Tác phẩm, Cuộc Đời " (*)của tôi., in tập thơ xuôi (**) Mai Trung Tĩnh.  Không hiểu giữa đạo diễn điện ảnh Hoàng Vĩnh Lộc có chuyện gì xích mích với Văn Quang, nhà văn này hiện mang long trung tá, thay Phạm Hậu (  thi sĩ Nhất Tuấn) , làm quản đốc Đài Phát thanh Quân đội, và cũng là tác giả có nhiều tiểu thuyết in ra,  hay đăng báo,vài ba cuốn đưa lên phim nhựa .Chẳng hạn phim" Chân trời tím" , rút từ truyện Văn Quang, có một bản nhạc cùng tên rất hay của Phạm Đình Chương nổi tiếng ,được nhiều người biết tới. Nguyên Vũ lại thân với Hoàng Vĩnh Lộc, nên anh ta đứng ra bênh vực đạo diễn-tiện dịp" Nhà văn, Tác phẩm, Cuộc đời"  tái bản sắp phát hành vào cuối 1970 - Nguyên Vũ cho đăng quảng cáo( nửa trang báo tạp chí "Thời nay", chủ nhiệm : Nguyễn văn Thái - nhiều kỳ) . Đại để, nội dung quảng cáo viết rất " sốc", như "..hãy đọc " Nhà văn, Tác phẩm, Cuộc đời" của nhà  văn Thế Phong sắp ra mắt, để biết nội dung sách, và là người đã dạy Văn Quang viết văn ra sao?" Thực ra, Nguyên Vũ không hề hỏi ý kiến tôi truớc- vơi Văn Quang,  tất nhiên anh ta  tự [phải hiểu là có tôi đồng ý  hoặc đã tán thành .  Chẳng hiểu Văn Quang giận  hờn tôi không; nhưng tôi cũng không còn lui tới Đài  Quân đội, và  chương trình phát thanh" Tác giả, Tác phẩm"- mà trước kia
 
---------------------------
(* Nhà văn, Tác phẩm, Cuộc đời, ấn bản đầu tiên in ronéo ( Đại Nam văn hiến, Saigon 1960)- Năm 1964, tái bản thành sách , ruột in corps 8 ( cho đỡ  trang, phải trả nhiều tiền),ở nhà in BùiTrọng Thúc ở Phú Nhuận.  Chủ nhà  đồng ý   không phải đặt " cọc" trước, sách in ra,  đem phát hành rồi  trả dần nhiều lần . Bìa sau quảng cáo, tác phẩm này sẽ được X.H. ( Đàm Xuân Cận ) chuyển dịch anh ngữ , và Dr. Nguyễn- Trần Huân  ở Paris chuyển ngữ pháp văn.  Cuối cùng, chỉ  có bản anh ngữ  được xuất bản :" Thephong by Thephong , The Writer, the Work & The Life , bản dịch Đàm Xuân Cận, Dai Nam Publishing House, Saigon 1968, 1970. (  Hơn 40  năm sau, một mạng nổi tiếng toàn cầu  đưa lên mạng, dạng ebook : Thephong by Thephong; : The Writer, The Work & The Life, autobiography; The Phong Books ( www.amazon.com/Thephong-writer-work-life-atobiography/dp/BOOO7 JUSLA 150 K...Cached Similar...) Đó là nhà in  từng in tạp chí giai phẩm Văn Mới của Thế Nguyên, Diễm Châu, và những bìa sách cho nxb Đại Nam văn hiến . Có lời  ghi ơn muộn ông chủ nhà in, có phương danh Mr. Hựu .
(** Những bài  thơ xuôi, Mai Trung Tĩnh, Đại Ngã, Saigon 1969. Sau Đàm Xuân Cận chuyển ngữ" Prose Poems by Mai Trung Tinh ", Dai Nam Van Hien Publishing House, Saigon 1970) .
----------------- 
 

Phạm Hậu  dành cho Mai Trung Tĩnh, Thế Phong, Mai Hồng Khương phụ trách- đến nay hình như chỉ còn Mai Trung Tĩnh đứng mũi, chịu sào mà thôi.
Khi tôi đọc quảng cáo ở báo" Thới nay" xong, đại để bảo Nguyên Vũ  " ..không nên  đăng như vậy, tôi chưa nhận  một ai làm thầy văn chương ; nếu có,  không thể chỉ một người,  và tất nhiên tôi không nhận làm thầy ai cả ".  Nhưng Nguyên Vũ không nghe,  lại đăng quảng cáo lớn hơn nhiều, kể cả nhiều lần hơn.  Thôi thì cũng đành chịu vậy, chơi với bạn, nhiều khi không chỉ chịu được cái tốt; mà còn biết chịu đựng cả cái mà  mình không thích.  Nhiều lần có gặp Văn Quang ở Đài Phát thanh Quân đội, hình như chúng tôi chỉ nháy chào nhau, và tôi  c hẳng giải thích,  nếu có chăng nữa ,vì biết chỉ là thừa.  Nghĩ tới thằng bạn khi  nó còn mang lon trung úy, làm chủ  chiếc xe Vespa cũ thuộc loại" thổ tả".  đã nuôi tôi cơm, áo một thời gian dài ở  đướng Sư Vạn Hạnh,  căn nhà   lợp tôn, gác gỗ , đối diện với Bệnh viện  Nhi Đồng.  Tôi thì, viết" Lược sử văn nghệ Việt Nam" , nó xúc tiến cho ra mắt tập truyện ngắn đầu tay" Thùy Dương Trang"- thời ấy đã lùi xa vào dĩ vãng.  Bây giờ nó nổi tiếng như cồn,  cái thằng thật xấu trai, người thì nhỏ thó,  mắt voi; thế mà lại rất nhiều" đào" , lắm vợ.  Nó đã từng là em rể Khánh Ly; nói vây thôi,  nó chung sống với  ca sĩ Ngọc Anh, không hôn thú; vậy là thằng có tài cai trị phụ nữ đẹp; giá mà nó viết một cuốn sách nói về cách xử sự với đàn bà đẹp như thế nào- chắc là thành công, bán chạy là khác!  Nó càng oai nghi lẫm liệt, có giá hơn; khi mặc quân phục đầy đủ lon, lá, tên tuổi trên nắp túi áo trái treilli, phì phèo điếu thuốc lá, ra cái" vẻ" - nhứt là khi ngậm ống vố phì phà mùi thơm thuốc 79 tỏa ra. Như Mai Trung Tĩnh nhận xét về  " sếp" :"... Văn Quang là một quản đốc Đài  quân đội, biết cách xử sự thuộc cấp hay hơn, biết điều hơn, so với Phạm Hậu-thằng này khác với  Văn Quang là"  nhớ dai , hay thù vặt ".Cả hai thằng đều giống nhau, một giuộc " lady killer", có số đào hoa, song cũng không hoàn toàn sung sướng cả đâu? Vì, nỗi khổ tâm sâu kín trong lòng thì chỉ chúng nó tự  biết mà thôi.  Phải rồi, tấm huy chương nào cũng cần có hai mặt: mặt phải ghi chiến tích hiển oai; mặt trái là nỗi niềm cay đắng một mình mình biết, một mình mình hay. Thật ý nghĩa!
Như trên kia, tôi nhắc cuốn bút ký đầu tay Phan Nhật Nam, đó là" Dấu binh lửa".  một nội dung rất sôi động viết về chiến tranh nội chiến, đã được dư luận văn chương báo chí  viết, chấp nhận  đồng loạt là hay.  Thừa thắng xông lên, Phan Nhật Nam lại cho xuất bản tiếp cuốn hai: " Dọc đường số 1"( Đại Ngã, Saigon 1969)- cuốn này cũng gây một tiếng vang giội  ra xa như tập sách đấu tay. Tôi khó quên được, khi tác giả tả trong một  cuộc hành quân của binh chủng Nhảy dù vào một thôn, ấp. Lính Nhảy dù vẫn là một hình ảnh oai hùng trận mạc; nhưng không ít bạo lực đối xử với đồng bào trong lúc hành quân.  Nên, hình ảnh một lính Nhảy dù- có lẽ là tác giả- hành quân vào một trận địa thôn làng nào đó. Khi người lính bước vào một căn nhà, bắt gặp một thiếu phụ đang cho con bú. Vì đã biết được lính Nhảy dù từng làm kinh hãi đồng bào, thiếu phụ quá sợ, giằng miệng con ra không cho bú nữa- khép vội tà áo lại che nương long-nhưng sau đó lại vén áo lên , như muốn cho người lính Nhảy dù đối diện được thưởng ngoạn đôi nương long đẹp tuyệt trần- chắc là của gái  một con-  như để hối lộ người lính để xin tha mạng.
Phan Nhật Nam ghi lại hình ảnh ấy- với tôi , người đọc- có thể giỏ giọt nước mắt ngọt ngào thương cảm lòng nhân bản của thiếu phụ muốn bảo toàn mạng sống hai mẹ con.  " Lửa' trong văn anh bốc nhân bản  tính ở đây, và tác giả không  được phạm vào việc cưỡng bức.
Tôi nhớ tới một nhà văn Nga- ông viết bút ký chiến tranh vào thời kỳ Nga chống Đức trong Thế chiến II- đó là Alexis Tolstoi ( xin  đừng nhầm với Leon Tolstoi) tác giả "Écrit sur la guerre", bản  chuyển ngữ mà tôi đọc do nxb Éditions de Minuit  in năm 1949. Hình ảnh đầy nhân bản  tính trong văn chương làm cảm động nhân tình, thế thái- cũng từa tựa như Phan Nhật Nam- nên sau PNNam cho  ấn hành cuốn" Mùa hè đỏ lửa" tôi đem ý tưởng này so sánh với bút ký Alexis Tosltoi- được in giới thiệu trên bìa 4 " Mùa hè đỏ lửa' của Phan Nhật Nam.
Một buổi sáng khác, tôi đang ngồi trrong Câu lạc bộ Không quân / Bộ Tư  lệnh , tán chuyện gẫu  với bè bạn tròn buổi sáng.  Thì một phi công vận" combinaison" đen, súng  trễ ngang hông, bước vào. 
" Võ Ý đây rồi!" anh chàng lái máy bay Cessna từ Nha Trang vào,  gặp anh  là nhận được nụ cười tươi tắn, dầu đôi khi  không hẳn anh chỉ vui thôi.  Anh rủ tôi, nếu rảnh rang, thì hãy bay lên Đà Lạt chơi với anh, trưa về Nha Trang, và mai trở lại Saigon, nếu thích. Nhẩm tính bỏ một buổi sáng thứ bảy nghe Lab ở  Trường Anh ngữ- tôi ghé vào sở-  xin phép sếp Khải- tôi cảm thấy cuộc rong chơi này cũng nhiều thú vị.  Nhớ đã có một lần, tôi và anh, đã cùng bay trên chiếc Cessna, từ Nha Trang lên Pleiku- rồi ghé Đà Lạt,  rồi về Nha Trang vào chiếu tối. Anh  dụ tôi: "... đi đi ông, ông đi với tôi, để có rung cảm mới làm thơ- ra Nha Trang thăm Tần Vy luôn thể, rồi Đào Vũ Anh Hùng nữa. " Anh chàng phi công này cũng làm thơ tài tử, và tán gái thì được liệt vào hạng  thượng thừa( tôi hay nói đùa, gái  gặp  KQ, một tay phải  ôm " cánh cung" trên,  tay kia giữ chặt" vòng cung dưới"- không  thì, mất " cả hai' cũng không  biết  đâu?! "Không biết có phải KQ, tự bản thân, nó đã là thầy dạy lính tráng" không quần"  biết cách làm đẹp lóng phụ nữ rồi!
Tần Vy, một cô gái ngoài 20, người yêu cũ  Nguyễn Quốc Văn  ( em vợ tôi), chuẩn  úy Dù mới  tử trận- sau khi Văn qua đời ít lâu- tôi nhận được một lá thư gửi từ Nha Trang, qua Hộp thư 1123  Saigon -tôi , chủ thuê bao-  trên phong bì đề tên  thật" Lương Lệ  Ý Nhi".  Cô  ta muốn biết tường tận về cái chết của Văn - và tự nhận  người yêu cũ -  cô làm thơ đăng trên các báo Saigon - qua bút danh thơ Tần Vy. Tôi đã đọc thơ Tần Vy rồi,  thuộc loại xuất sắc, và thư viết rất hay, sau  này mỗi khi ghé Nha Trang- tôi vào thăm gia đình họ Lương. 
 Đào Vũ Anh Hùng- trước khi là phi công  Phi đoàn Thần tượng 215-  anh  làm phóng viên  báo từ 1964,  có viết văn; quen, biết, thân với gia đình Tần Vy.   Võ Ý đánh trúng  nhược điểm tâm lý này, tôi dễ nhận lới mới.  Ở Nha Trang, tôi còn một tên bạn học cũ ở Hà Nội ,thời kỳ 1950 ở Ký túc xá Trường Chuyên Khoa Phan Đình Phùng, phố Hàng  Đẫy. Đó là Đoàn Hựu-  hiện chánh văn phòng  Tư lệnh không đoàn 62, và một tên nữa, Khu Đức Hùng ( một lớp khác ở  Trường Phan Đình Phùng) , hiện  Tham mưu trưởng  Tiểu khu Khánh Hòa. Ra ngoài ấy, Khu Đức Hùng thường phái một xe díp củng  tài xế đưa đến nơi tôi muốn đến-  như để củng nhau ôn lại kỷ niệm xưa, của sự sống một thới ở Hà Nội vào đầu thập niên 50.
Cất cánh từ phi trường Nha Trang, chỉ có Võ Ý lái , và tôi ngồi bên cạnh.  Lượn một vòng lấy độ cao,  nhìn xuống, dưới kia lả tượng Mẹ Bồng Con - rồi trực chỉ hướng về phía bắc _Pleiku- nơi tôi tưởng có một lần phải nhận kỷ luật tới đó.  Ấy là chuyện tôi đã kể rồi, chót dại lại ngông nghênh ,tự nhận không muốn khai thâm niên  cấp bậc trung sĩ để được thăng TSI- nên bị đại tá Võ Dinh phát Sự vụ văn thư  thuyên chuyển. lưu đày tới vùng chướng khí.

Võ Ý vừa lái vừa kể chuyện:".. hễ ông nhìn thấy núi Hàm Rồng là chúng ta đến phi trường Holloway, trưa nay ra phố, tìm anh chủ hiệu thuốc tây- còn là vị hoàng đế nối ngôi cuối cùng triều Nguyễn-  đó là Vĩnh Khuê, có bút danh thơ  Kim Tuấn."  Võ Ý và Kim Tuấn quen nhau, và tôi nghe xong cũng chỉ gật đấu lấy lệ. Võ Ý nhắc lại một kỷ niệm khác, một chuyến bay từ Nha Trang lên Đà Lạt, rồi trở về- cũng lại chỉ có tôi và Võ Ý. Tối hôm trước, Võ Ý tán gẫu với tôi, "... ông có muốn đi Đá Lạt ăn sáng với tôi, thì ông hãy theo tôi. " Tôi theo anh,  chúng tôi đi sang nhà riêng đại úy Vĩnh Quốc. Cũng là VĨNH, cùng nhánh VĨNH THỤY- vua Bảo Đại-  có thể là vị vua  chờ ngôi , chưa chừng vậy.  Họ VĨNH này đang nắm chức Liên đàon trưởng  Tác chiến Không đoàn 62- coi 3 Phi đoàn hành quân. Võ Ý cho rằng, có tôi, nhà báo quân đội Bộ Tư Lệnh; hẳn Vĩnh Quốc sẽ dễ dàng chấp thuận cho " bay" Đà Lạt- trên ấy Võ Ý còn người  vợ  nuôi con chờ chồng- trên xứ hoa đào.  Quả thực,  Sếpđồng ý cho" bay", và khi Võ Ý giới thiệu tôi, nhà báo " Lý Tưởng" muốn cùng bay theo đi công tác-  sếp liền  chửi thề:".. tao cho chú mày bay,nhưng nhà báo là cái con c... gì, quan trọng hả? " . Tôi nghe xong, thấy nực, và trả lời sếp của Võ Ý: -.. con c... mà sếp ví với nhà báo, là tôi đây chẳng  hạn;  quả là đại úy đã rất ưu ái. Thế này nhé,  trong cuộc chơi đàn ông, " vì nghề chơi cũng lắm công phu"- chẳng may khi lâm trận mạc,  chẳng may" thằng cu con"  bị đau lậu chẳng hạn ;  thế là đại úy phải lo thuốc thang ưu tiên,  có khi ưu tiên hơn lo cho" thằng bố cu con", có phải vậy không?  Do vậy, khi đại úy so sánh tôi" thằng nhà báo chẳng khác mấy thằng cu con" của đại... -  thì đại úy đã vô tình coi tôi  có một tình thân hữu rất đặc biệt rồi - ấy là chưa kể  chúng ta là Không quân-  chứ không phải" không quần" đâu , đại úy? Nghe tới đây, ông đang dương dương tự đắc quyền uy của mình, cũng bật cười, bảo Võ Ý: -Thế.. mày và ông "nhà báo con cặc" này  cùng bay thôi nhé.  Không còn thêm ai khác, nghe rõ chưa? Rồi ông đưa 200 đồng- tờ giấy bạc vẽ hình vua Quang Trung- chỉ đáng mua được 1 cái chổi- thì ông  dặn dò chàng phi công dưới quyền mua đủ thứ. Nào " poireau", xà lách, xu hào, khoai tây... nhiều nhiều thứ rau đặc sản Đà Lạt khác. Võ Ý rất vui thì phải, một khi được sếp ưu ái  việc này.  Riêng tôi, đang chuẩn bị trong đầu ván xì phé, chờ lật tẩy vị đại úy, trong một bút ký sẽ viết về Không đoàn 62 và  vị Liên đoàn trưởng tác chiến.  bề ngoài, đểu cáng ở chỗ, vẫn thơn thớt nói, cười, lòng dạ xấu xa hơn muôn vật, như Kinh Thánh đã chỉ ra ý nghĩ của tôi,  đối với ông Vĩnh Quốc khi ấy. Chúng tôi đáp xuống  phi trường quân sự Cam Ly-xe  của Trạm đưa chúng tôi về thẳng t iệm  Mékong Đà Lạt ăn sáng.  Xong,  Võ Ý về thăm vợ- nữ ca sĩ Thùy Hương, một thời nổi danh được in lên bìa báo" Văn nghệ Tiền phong" . Còn tôi, ghé  thăm ông bà ngoại. và hẹn nhau buồi chiều, đúng 13 giờ, phải có mặt tại Nhà hàng Mékong, qua cà phê Tùng làm một ly đen hữu nghị ,rồi cùng  đi chợ Đà Lạt mua rau- xong  trực chỉ bay về Nha Trang. Hai chúng tôi vào Chợ mới Đà Lạt mua rau, hoa, quả-  bỗng,  Võ Ý đưa ngón tay lên đếm những thứ rau mà đại úy sếp chỉ thị  mua- phải mua  cho đủ- " ..thôi chết cha rồi, Võ Ý thảng thốt kêu-  còn thiếu" poireau", khá mắc- anh hỏi, sao tiếng việt không có " chữ này" à?  phải mượn tiếng tây? . Trả lời, "cà phê" tiếng pháp" café "- Tây đem  giống sang trồng;  " xà bông" hay Bắc kỳ gọi " xà phòng", tây là" savon"; còn "poireau"  ta không có ,mượn chữ luôn. " Xạo, cha nội" Võ Ý nhắc" tỏi tây thì  sếp không nói, bèn ra cái  điều" poreau,  poirec" .  Tôi đáp: -Đúng vậy, sếp xài sang tiếng Phú lãng sa  , nhưng giả dụ sếp bảo" faire la poireau"  thì lại khác ạ! -..khác sao? nói nghe đi. -.. khác là ông phi công đi mua" poireau"; còn tôi phải" faire la poireau" ông phi công. - .. thế  nghĩa tiếng việt là cái" đếch" gì cha nội? - đùa chút chơi"   , " đợi " ấy mà! -.. sao ông hay chơi chữ thế? này, ông còn  tiền thì đưa đây 200 nữa mua cho đủ. Thiếu " tỏi tây" bị ' ta hành", lần sau xin " bay" khó lắm , cha?!  Đưa tiền cho anh, và tôi nói đùa,  rồi sẽ được báo" Tiền tuyến"  trả nhuận bút gấp 10 lần- khi đăng bài phóng sự này đấy!. Võ Ý chưa biết tâm đụa xấu xa hơn muôn loài vật của tôi ,  đã  dự tính  từ hai bữa rồi" một phóng sự bút ký về Không đoàn 62."   Về Saigon, hai ngày sau,  bài" bút ký" Nha Trang, dưới mắt tôi.." kéo dài 8 cột suốt trang 2 nhật báo Tiền Tuyến,- nơi đây có một sếp sai phái một phi công lái Cessna lên Đà Lạt mua rau, mà tiền lại đưa không đủ. Chỉ là một đoạn nhỏ trong bài bút ký-nhưng tâm địa sỏ lá, ba que, là tôi đấy-  không nói ra việc Võ Ý xin" bay",  viết  như kiểu ,  phi công này được đặc ân " bay công","việc tư"-  lên Đà Lạt, đi chợ , chỉ để mua rau  tươi cho phu nhân ,sếp Liên đoàn trưởng tác chiến...   Phan Lạc Phúc, tự ký giả Lô Răng, chủ bút báo,  không gạch một chữ, một dấu phẩy, chấm-  làm tít 8 cột- tất nhiên đập vào mắt đọc giả là cái chắc, và tất nhiên khi báo ra rồi-" ông hạ sĩ nhất"  Thanh Chương- có bổn phận đọc hết các báo,  rồi gạch bút xanh, xanh, đỏ, đỏ- lưu ý Tư lệnh KQ. Khi sấp báo được trả về, tờ Tiền tuyến, nơi trang 2,  bài" Nha Trang..." , có bút phê ngoài lề của Sao".. cái gì đây?" Tất nhiên, Tham mưu trưởng KQ, đại tá Võ Xuân Lành phải làm việc này cho rõ.   Kết quả,  Đào Vũ Anh Hùng cho biết," đại úy sếp" sửa soạn lên đường du học, bị hoãn lại; rồi nhận lệnh" đi làm lớn hơn nơi vùng sơn  lam chướng khí'  Pleiku: chỉ huy trưởng một Phi đoàn trực thăng. Hậu quả việc này, chỉ vì" thằng nhà báo , hệt  cu con  của sếp" , tâm địa đểu giả,  thay  đen, đổi trắng, qua  một cách giết người thượng sách, bằng chữ viết- như xưa kia thầy Tử Lộ đệ tử, chất vấn  thấy Khổng Tử' chữ và nghĩa'. Còn  cách trả thù  dung tục của tôi thật hèn mạt, vô tình  hại sự nghiệp võ biền của anh.   Tôi rất ân hận về chuyện này,  mãi sau gặp lại , trung tá  Chỉ huy trưởng Không đoàn  Tác chiến  Sư đoàn VI KQ ở Pleiku-  chính anh láii máy bay trực thăng đưa tôi từ Nha Trang về Saigon- tôi vơ vẩn nghĩ-  "tôi là anh ,ở giữa rừng, thì hãy  ném  thằng nhà báo' mất dạy" xuống rừng , âu cũng đáng đới! Võ Ý quay sang, hỏi: -Ông lại nghĩ tới chuyện xưa , phải không?  chuyện  đại úy Quốc ? Sao chàng phi công này đóan đúng thế,  anh bảo tôi ".. trời bắt đầu mưa,  Cessna không đèn, đóm- ông phải giở bản đồ xem chúng ta có bay chệch hướng, lạc sang ranh giới Campuchia, nó bắn bỏ mẹ." Đó là thời kỳ vua Shianouk trị vì, ngài rất ghét Việtnam ( miền Nam), sáng thức giấc, chưa kịp rửa mặt, d96i mắt hấp háy nhìn   thân thiện   về hướng Bắc  mà thôi . Võ Ý chỉ tôi hàng dọc màu đỏ ngoằn ngoèo , đó là ranh giới.." ta phải bay sát về bên trái là ranh giới đất nhà?.   Chúng tôi xuống phit trường Cam Ly an toàn, và anh lại về thăm' cô ca sĩ vợ"- còn tôi về thăm gia đình bố mẹ vợ.  Lại hẹn nhau 13 giờ tại nhà hàng Mékong và sau đó bay về Nha Trang. Ở Nha Trang, buổi tối thời kỳ ấy, tối tối chúng tôi đến quán" Cà phê Trang."Nơi đây, cô chủ tươi mát ,làn da trắng có thể vỗ bì bạch, nếu cô cho phép - ăn nói có duyên như mật, và nơi  đây cũng có nhiều sĩ qua, đủ quân, binh chủng đến uống cà phê nghe nhạc thí ít ,  mà tán" phó mát" cô chủ thì nhiều. Vừa bước vào quán, gặp ngay chàng Thần Hổ Trương Đăng Lượng còn sót lại -  chỉ khiêm nhường mang lon đại úy- đàn em có  vị đã là Tư lệnh Không đoàn.  Trong 13 Thần Hổ , số một  Huỳnh hữu Bạc đã ra đi" không mang va li, quần áo ướt hết, chân không đi Ba ta..", nên Câu lạc bộ KQ lớn ngay ngoài công  Phi hùng mang tên  chàng phi công t hượng thừa tài năng. Tính ngang ngược của Lượng cũng vào loại Thần Hổ  thượng thừa ,. anh oang oang kể : -...chiều nay tao đang ngồi trên'" terrasse" Cư xá  Sĩ quan- cổng vào phi trường - mày có nhớ lòng đường thấp hơn " terrasse' chứ gì?  Chiếc díp Sếp lớn, Tư lệnh Không đoàn- người  thì lùn lịt, lon lá thì xum xuê, hoa lá cành - nhìn thấy tao, ổng nói vọng lên , hẹn tối nay phải  đến  tư thất xoa mạt chược- vì có Tướng Râu Kẽm (*)ra. Tao đang nằm trên xích đu , hai tay cầm  báo đọc,  không thể rời bỏ;  bèn lấy chân ngoắc ngoắc, như  trả lời Ổng, "..tao và thằng CỬ( **)  sẽ  có mặt.  Tao thấy thương Sếp lớn lái xe  chùi chũi đi, không mấy hài lòng.  Cuối cùng, tao không đến xoa, lại hối hận ban chiều, tại sao không bỏ tờ báo xuống, mà lại đưa ' chân" lên" dua" (***) thay cho tay. " Sếp lớn giận thì bỏ mẹ đời. "
-------
(* sước danh khác gọi Tướng KQ Nguyễn cao Kỳ.
( **  Phi công  khu trục Nguyễn văn Cử (con nhà  cách mạng  Nguyễn Văn  Lực) , từng thả bom bắn phá Dinh Độc  Lập năm 1962, bay sang Phnom Penh tị nạn chính trị. bạn thân Thần Hổ Trương Đăng Lượng.
(*** từ chử "bonjour".
---------------------------------------

Quay sang tôi, anh hỏi: - Theo nhà báo, vậy thì tao có sao không? Tôi bèn " hù': -... thế là mày đi vào cửa' tử" rồi! Mày khinh  Sếp ra mặt, vậy thì Sếp dễ gì để cho mảy yên thân.  Có  ai dám  lấy" chân dua"  Sếp bao giờ đâu? Ai dám?  Nhưng Thần Hổ ạ, mày cứ lên trình diện Ổng, thưa với Ổng thật cung kính nhé.  Không được tỏ ra một cử chỉ nào xấc sược, theo như mày đã kể cho tao nghe hồi  nào- đến ngay trước mặt Tư lệnh KQ, mày thưa rằng Ổng  Sáu Nha Trang  đã đề nghi cho mày lên lon ?- Không bao giờ, thưa Tướng, không bao giờ trí nhớ tôi xóa mờ hình ảnh một thằng đại úy , người  đẫy đà, chỉ tôi lùn - bị vợ cầm chổi chà rượt đuổi xung quanh nhà  - cái nhà ở dẫy mà  Lưu Kim Cương ở bây giờ đó, thưa Tướng.  Thế rồi Tướng xài xể tao" sao dám gọi Sép lớn Không đoàn bằng thằng?  Tao thưa lại,  dầu nó có là Đại tướng đi nữa, nó vẫn  là khóa đàn em, và bị vợ rượt đuổi quanh nhà. ... Lượng  lắc đầu, trả lời: -...tao không dám đâu?  Chắc chắn Sếp lớn hận tao, mày ạ. Tôi bèn đưa ra một câu ngạn ngữ: -...thương nhau như thể tay chân, khác gì anh em ruột thịt một nhà. Xưa nay thiên hạ chào nhau bằng tay là thói thường tình. Còn tại sao mày lại không chào bằng tay, lại bằng chân? Mày phải trình bày sao cho Ổng hiểu, mày đang ngồi trên terasse cao hơn mặt đường, hai tay cầm báo đọc, rồi nói vọng xuống đường-. nên  phải  dùng" chân" thay" tay"- tuyệt nhiên không có một ẩn ý gì- ngoài sự biểu hiện  sự kính mến- có khác, chỉ  bày tỏ ,một cử chỉ hơi khác thường mà thôi. Tôi nghĩ nói đùa cho Lượng vui -  không ngờ khi lên trình diện, anh thưa thật với tư lệnh Không đoàn 62 như vậy.  -.. vậy hậu quả? tôi hỏi Lượng. - ...tao và Cử đều phải đi Pleiku, chứ sao? Lượng cật vấn tôi sao biết chuyện này- nghĩ đến Thần Hổ Lượng-  hình như có lần một đại diện KQ Pháp sang Việtnam điều đình để anh sang Do Thái, làm huấn luyện viên loại  Mirage của Pháp- nhưng anh không đi,  ở lại quê nhà, âu yếm  ": ôm" không đoàn" ghẻ"  vào lòng , sau  phải thuyên chuyển ra Không đoàn 41 ở Đà Nẵng- lên tận đỉnh núi Sơn Trà, sống với khỉ. (*). Anh đem theo cả vợ con ra ngoài ấy, và trong một chuyến hàng không Air Vietnam, từ Đà Nẵng về Saigon- vợ anh giã từ chồng lần cuối. Máy bay rớt dọc đường bay.  Anh như điên dại, tôi gặp lại anh, đạp chiếc xe đạp trên ngã tư Hai bà Trưng &Trần Cao Vân. Người đờ đẫn, mắt lờ đờ nhìn vào cõi xa xăm- và hỉnh ảnh đêm nào ở quán cà phê Trang lại sống quay cuồng trong trí nhớ tôi,  cả câu nói đùa với cô chủ quán , khi cô hỏi Lượng:" .. quà tặng của em ...đâu? / tôi trả lời thay:"..  quà tặng em ư..  CÁI của  ANH  , em GIẤU mất rồi!" Chàng phi công  tài hoa có đời sống đầy bất hạnh, biết yêu đời mình, gia đình mình, tổ quốc mình- yêu KHÔNG GIAN- TỔ QUỐC- , huy hiệu quân chủng Không quân- bây giờ  bốn chữ  RÁCH vương vãi, văng vẳng TỔ QUỐC- KHÔNG GÌ ĂN hoặc TỔ QUỐC KHÔNG (ĂN )GIAN - bây giờ anh ở phương trời đơn độc nào?  có Còn hay đã mất?!
-----------------------------------
(* Núi Sơn Trà ở Đà nẵng nằm trên một ngọn  núi cao- Mỹ  quen gọi  " Monkey Mountain", đường lên trại quanh co, và khách được đoàn khỉ vô số chừng, nhảy nhót, kêu, mừng, nhảy mú  ngay hai bên dọc đường.
---------------------------------------------------------
  Một lý do thầm kín nữa nhớ về Đà Lạt-  tôi giấu hết mọi người- kể cả vợ, con- mà Võ Ý cũng không thể hay biết. Cứ lần nào anh rủ tôi cùng bay lên Đà Lạt, tôi tìm mọi cách đến  nơi ấy. Hiển nhiên là không thể quên kỷ niệm đám cưới chúng tôi ở đây- thì đã đành rồi; nhưng không phải chỉ có thế. Đến Đà Lạt một mình, tôi tự chiều ý cá nhân mình, chẳng hạn một mình ăn cơm tây một bữa cho ngon, lại không mấy đắt- tôi một mình lang thang sang đường Hoàng Diệu, số nhà 2..., quán Ba Cao - ông này nấu cơn tây thật tuyệt vời ở xứ hoa đào này.  Không phải ông chủ nổi tiếng từng làm  đầu bếp của  Đô đốc Jean Decoux , Toàn quyền Đông Dương xưa.  Món bi-tết chiên của ông làm, tôi thưởng thức không để lại một chút nước " sốt" trên đĩa.  Sau đó, tôi lang thang đến các quán cà phê, này cũng tới quán kia ,  "Café Tùng",  là nơi quen thuộc  bậc nhất - nơi có tấm tranh Vị Ý vẽ một anh chàng nghệ sĩ đánh đàn guitar, màu vàng đất-  mầu anh thường sử dụng, toát lên cao độ nghệ sĩ tính của bức tranh sơn dầu.  Chính bức tranh ấy- tôi mang nó  từ Saigon lên Đà Lạt bằng xe đò Minh Trung, rồi giao lại chủ quán Tùng.  Hình như họa sĩ Vị Ý đã nhận tiền từ trước- lúc chàng nghệ sĩ lang thang tới đây, vẽ tranh, triển lãm vào năm 1962 ở Hội trường ( lầu 3) chợ mới Đà Lạt, cùng một họa sĩ trẻ khác, gốc người Hoa- họa sĩ Lâm Kim. Trong" băng" này có cả họa sĩ T. Quang, anh chàng  thuê một phòng làm nơi vẽ tranh, kẻ biển quảng cáo ở  quanh  Khu hòa Bình. Nguyên lính Hải quân, đeo kính cận dày cộm,  nói thì gi3i hơn là có tài vẽ tranh.  Chẳng biết có phải vì mê tranh quên vợ, - cũng hay lui tới nơi đây, vả được lòng vợ họa sĩ T.Q.- tơ vương giăng mắc, nếu màu vàng còn tượng trưng cho' bội phản"; thì T. Quang bắt đầu ghét đóa hoa quỳ dại màu vàng tuyệt vời, trải khắp các lối đi bên bờ đường Đà Lạt.
Thời kỳ này, Vị Ývẽ chân dung " ca sĩ mới ra lò" Khánh Ly-  mỗi sáng" cô ca sĩ tập sự" đến quán Nam Sơn ( có anh Cảnh  sát dã chiến" chồng"  làm cận vệ), gọi" bồi" mang 2 mẩu bánh mì nướng, miếng bơ" frais"  một ly cà phê đen. và một hũ đường.  Và hình như chỉ tốn đâu có" sáu đồng" thì phải! Bức tranh của Vị Ý vẽ Khánh Ly, mặc chiếc váy màu thiên thanh, đang ngồi ngoẹo đâu ôm  đâu gối, một chân ghếch ra, xõa mái tóc dài, chân trái - họa sĩ để cụt, không vẽ bàn chân ( tôi dùng bức này làm bìa   tập truyện  ngắn " Thủy và T6" . nxb Thanh niên  sẽ  tái bản ). Cô nàng không có sắc đẹp" nghiêng nước" , tuy nhiên da bánh mật hoặc" da Bồ quân, như Nguyễn Tuân   viết tục  "  cởi qu...  không kịp", cộng   vẻ" man rợ ' núi rừng Đà Lạt" , mắt sắc như dao cau, miệng líu lo, giọng hát khàn khàn không giống ai, đêm đêm văng vẳng ở Night Club ở Dalat Hôtel; hoặc  Tulipe ,với chàng cận vệ  tên Minh- nếu tôi không nhớ lầm.  
Thời kỳ nàng chưa nổi tiêng, tiếng ca chưa man dại, hòa lẫn âm thanh ma quái, lạnh lùng mà quyến dụ của mụ phù thủy giỏ vào đêm sương mù lạnh giá Đà Lạt, đã tuyệt vời rồi!
Tôi còn nhớ, đại để, khi Khánh Ly xem bức tranh Vị Ý vẽ,  nàng  nàng xuýt xoa khen- nhưng cả nàng và họa sĩ đều không  thể giữ được bức tranh kia- mà  chủ mua nó, một giáo sư người Pháp ở đường Hoàng Diệu đã treo ở phòng khách trong một biệt thự  hai tầng năm trên triền đồi, mang số nhà 3.... Tôi tiếc rẻ,  đề nghị- hay  chúng ta chụp một tấm ảnh có ba người: Vị Ý, khánh Ly( qua tranh)  và tôi- để gọi là một kỷ niệm ở một góc chân trời đáng nhớ!
Hai bên đường lên chợ, từ rạp Ngọc Lan tới Công trường Hòa Bình, hoa anh đào nở rộ một mầu hồng phơn phớt, vá dưới kia- một dãy ki- ốt nối liền nhau. Nào hiệu kem, hiệu ảnh Harvest của nhiếp ảnh gia nối danh Nguyễn Hoàng Khôi- anh chàng này chụp cho tôi một chân dung- phóng ra , nhìn mặt tác giả lớn hơn ngoài đời-  anh chàng rất mê văn Duyên Anh, và được nhà văn coi là bạn.  Nguyễn Hòang Khôi cho đó là một  niềm tự hào, một điều sung sướng hiếm có!Sau  sang Pháp, không biết  Khôi có gặp Duyên Anh không? và tôi không quên Khôi tặng tấm hình  phóng ra , cỡ 40 x5- hiện tôi còn giữ, và kèm 20 đô la Mỹ để  tôi uống cà phê dần dần.
 
 Cạnh tiệm" Người- Ảnh", Khôi  đặt tên việt như vậy, là  quán cà phê M.P.- nơi đây đã mở đầu cho tôi một đêm dài tình ái, kỷ niệm chung chăn, gối nhục cảm với bà  chủ  quán.
Lần đầu, tôi vào quán như  một khách bộ hành phiêu lãng- ngoài trời lạnh- tôi chỉ khoác ngoài một" jacket" Không quân - vừa ấm lòng, vừa đỡ bị cảnh sát hỏi giấy tờ phiền hà, - nhìn vào áo  mặc ngoài của KQ-  biết  là lính chiến thời đại rồi. Tôi để ý, khi cô con gái, dộ khoảng 15 tuổi,  bưng cà phê ra-  đem theo gói thuốc Lucky- ngay hàng chữ Lucky Strike , có nghĩa" tìm may mắn"- phải-  tôi đã chịu nhiều bất hạnh, nên đi tìm may mắn đây. Mẹ cô bé, một thiếu phụ - trên dưới bốn mươi, không gọi  là đẹp, ăn nói mặn mà; đã  bắt mắt khách đa tình. Bà rất tự nhiên ,ra ngồi bên cạnh tôi, ở một bàn rất gần kề, khi tôi đang nhấm nháp cà phê,  và khách  lại rất vắng vẻ, chẳng có ai ngoài tôi. Như vậy, quán này không thuộc  loại đông khách, tình trạng buôn bán như thế này chưa chắc đủ sở hụi- nào tiền thuê quán, ăn, uống, sinh hoạt bắt buộc phải có hàng ngày. Bà hỏi chuyện về tôi, nào tôi làm nghề gì, lên Đà lạt chơi hay có chuyện gì? Chúng tôi trao đổi với nhau ngay từ buổi đầu rất tâm đầu ý hợp.  Tôi không khai  nhà văn, điều này đối với người bình thường như bà,  hẳn không là điều quan tâm.
Tôi bèn " phịa" , là chủ một  nhà in,- tôi lấy ngay địa chỉ nhà in Bùi Trọng Thúc (chủ là Mr. Hựu) ở 150 Võ Tánh, Phú Nhuận- một nhà in quen thuộc- chủ là ông Hựu- như tôi đã nói ở trên-  một người rất có lòng với văn chương. đã từng cho tôi in sách trước,  phát hành xong, trả tiền sau một cách nhỏ giọt.  Cũng là nơi  mà nhà văn Thế Nguyên  in  tạp chí" Văn Mới"- ban biên tập có  Diễm Châu( Phạm văn Rao), họa sĩ Phạm kim Khải,  và Cao Mỵ Nhân- Tạp chí " Văn Mới" ,một loại" giai phẩm" không có giấy phép chính thức đăng trong Công báo,  ra từng số ,  đưa kiểm duyệt trước. Và Mr. Hựu cũng cho in trước, trả tiền sau vậy.
Bả chủ quán M.P. nghe đến việc tôi có nhà in. lại bị vợ bỏ, không ai trông nom ; lcòn  bận việc quân ngũ- bà thương hại tôi ra mặt, và muốn đưa bàn tay nội trợ vào cuộc đời tôi ngay từ phút này.  Ba than van  tình trạng gia đình- bà là vợ nhỏ" thứ mấy"  một ông  Tướng, nay ông chẳng còn  mấy đoái hoài đến bông hoa đã nở  cánh cuối cùng.  Người ta, phải hiểu nói ông Tướng,  còn vợ cái, con cột- chỉ thích thưởng thức đóa hoa mới nở, nên bây giờ bà cảm thấy thương hại người chồng trước đã qua đời ( bà chỉ tay lên bàn thờ nhỏ, trên bát hương, tấm ảnh người ấy được lồng trong khung kính treo ).
Bây giờ, bà đã chuyển vị trí chỗ ngồi,  sang bàn tôi; ngồi đối diện tay đôi tâm sự.   Qua câu chuyện kể, bà  cũng thuộc loại sừng sỏ trong trường đời cũng như trường tình. Và bà coi tôi như người bạn mới rất đáng tin cậy- có thể là cái "phao" mới đi vào cuộc đời bà, nơi nương tựa lẫn nhau trong cơn sóng gió trước mắt.  Cảnh buôn bán ế ẩm thế này, bà sẽ phải bán miếng đất. theo như bà kể, ở  trên Du Sinh, rồi tìm cơ ngơi khác sống; như về Saigon với" ai" chẳng hạn.  Tôi nhìn thấy mồi câu của tôi đã đước' con-cá-đàn-bà-chủ-quán" bắt mồi, nên tôi hỏi- xưa bà từng là vợ Tướng; nay có người là lính thường yêu thương bà; liệu bà có bị mặc cảm tự ty không?  Bà cười rất tình tứ, lắc đầu quầy quậy- rằng- một anh lính Không quân trong bộ đồ bay ,( thực ra tôi có mặc combinaison  đâu, chỉ khoác một jacket mà thôi) , không cần mai vàng, mai bạc- bà cũng đã thương mến hết mình rồi !
Vừa lúc này, một khách, mặc quân phục, đồ bay Không quân- không mang lon lá,  bước vào quán. Anh này ,  một phi công từ Nha Trang mới bay lên Cam Ly- bạn  phi công trực thăng  Đào Vũ Anh Hùng, thuộc Phi đoàn Thần tượng 215 ,quen tôi, tay bắt mặt mừng thăm hỏi.  Anh ta được hỏi uống gì, "lại cà phê giống như chiến hữu của tôi đang ngồi đây thôi"- anh kéo thắt lưng  có khẩu súng lục P. 38 lêch sang một bên, ngồi cạnh tôi trò chuyện.  Qua câu chuyện nói với nhau,  hoa tiêu hỏi tôi có bay về Nha Trang không; chỉ 20 phút nữa, anh bay về Nha Trang. và từ câu chuyện này, bà nhìn tôi qua đôi mắt khâm phục thấy rõ.
Trả lới chiến hữu: " ..hãy hỏi bà chủ là bạn quen rất lâu đời của tôi - rằng- bà có cho phép tôi không đã. Anh bạn  chiến hữu rất tế nhị, và cũng là một cái nghề của KQ, rất lịch lãm với phụ nữ ,và còn  giúp bạn chinh phục phụ nữ cách hoàn hảo.  Anh lịch sự hỏi bà chủ:
-.. thế chị có cho phép anh không ? tôi mới dám rủ anh cùng bay về Nha trang chứ.
Bà chủ quán nở nụ cười rất tươi, và tôi không ngờ rằng bà lại xử sự thật tế nhị - bà mới anh hoa tiêu trực thăng hãy ở lại "dùng cơm  với chúng tôi", sáng mai bay về Nha Trang chưa muộn.  Bà còn bảo  bạn tôi, mấy cháu đã mổ gà thết khách quý- "... anh là bạn  củ a bạn thân  tôi, xin anh đừng chối từ!".  Anh phi công trực thăng  luống cuống, rồi cũng đành phải chối từ:- ".. .thưa chị, máy bay không thể để qua đêm ở Cam Ly, nhất là tình trạng chiến trận dấu sôi lửa bỏng như bây giờ?  Xin được gặp  lại anh chị vào một dịp khác."
Bóng chàng hoa tiêu xa dần quán, bà nhìn theo,  nói với tôi: ".. chết đến đít còn cay..".  Bà nhớ lại chuyện một phi công F5 ở Biên Hòa, có người yêu ở Ấp Ánh Sáng- chỉ cách đây vài trăm mét-  thì một buổi sáng, vào khoảng 8, 9 giờ- nghe động cơ máy bay phản lực rú rầm trời  Đà Lạt. Một chiếc F5 từ hướng Cam Ly, bay sát mặt đất, ném phong thư xuống ấp Ánh Sáng- thư chưa kịp rơi xuống đất, đã nghe một  tiếng" ầm ấm " - chiếc phi cơ F5 đã tiện ngang ngọn cây trên bờ hồ, lao thẳng  xuống hồ Xuân Hương.  Dân chúng túm lại đông, bàn tán xôn xao- sau được biết rằng-  chàng phi công tử nạn có người yêu, cô X... ,ở Ấp Ánh Sáng- chàng đã hẹn nàng, giờ, ngày mà chính chàng sẽ là người đưa thư tận nhà . Máy bay bay thấp quá. không còn thời gian kéo J. Power cho máy bay bốc lên, nên đã lao thẳng xuống hồ- ca khúc tình yêu dang dở.
Bà quay sang tôi:
-.. tối nay anh ngủ lại đây ...
bà chỉ tay lên gác xép".. em ngủ trên này.. cháu ngủ dưới nhà- chúng ta có một đêm hàn huyên tâm sự- như là em có một người chồng đi hành quân lâu ngày, xa nhà-  bao nhớ nhung da diết của vợ chờ đêm chồng  trở về..".
 
Tôi gật đầu, thay lời cảm ơn, rồi tự nhủ lòng:
".. trước khi lên gác xép, tôi sẽ đốt nén nhang - cảm ơn người chồng cũ của bà -  như để nói với ông" .. chúng ta rất thông cảm, hiểu nhau, phải vậy không?  Vì ông ơi, chúng ta đều là đàn ông, ông ạ".


 

__________________________________________________________________________________________


(trích trọn chương 7 HỒI KÝ NGOÀI VĂN CHƯƠNG
Đồng Văn xb & Nhà Văn Nghệ Cali -USA- phát hành, 1995)

... Còn Tiếp ...












© Tác giả giữ bản quyền.
.Cập nhật theo nguyên bản tác giả gởi ngày 13.04.2010.
. TÁC PHẨM CỦA NHÀ VĂN THẾ PHONG CHỈ ĐĂNG TẢI DUY NHẤT TRÊN NEWVIETART.COM.

. Trích đăng lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com