Dường như trong bàn nhậu kế bên, có ai đó vừa nói “Văn hóa cốc chén”. Tôi nghe bốn tiếng ấy là thích ngay, cảm tình liền. Ừ, cốc dùng để uống, chén dùng để ăn…Uống ăn là ẩm thực. Có khác gì đâu, vậy mà nói “Văn hoá ẩm thực” nghe cứ như thức ăn nguội, còn “văn hoá cốc chén” nghe cứ như nóng hổi, đang bốc khói.
Anh bạn ngồi cạnh tôi, suốt ngày nhuần nhuyễn văn hoá cốc chén, ấy vậy mà lại chê bai hai tiếng “cốc chén”. Anh ta bảo:
- Cốc chén à? Văn hoá cốc chén ư ? Phải nói là văn hoá ẩm thực. Còn nói văn hóa cốc chén thì “ cốc chén” sẽ bôi xoá hai tiếng “ văn hoá”
Một anh bạn khác liền phản đối:
- “Cốc chén” nghe hay hơn “ẩm thực” nhiều. “Cốc chén” nghe có âm thanh va chạm , sống động và bắt mắt. Còn “ẩm thực” nghe nhợt nhạt, tỉnh lặng và vô hồn. Ẩm thực là chữ của nghĩa địa, còn cốc chén là chữ của đời sống.
Nghe thế, tôi gục gặc đầu, ra vẻ thích ý kiến này.
Lại một anh bạn nữa chen vào:
- Tôi được biết có cả mấy trăm định nghĩa “ văn hoá”, nhưng riêng tôi vẫn thích định nghĩa cũ rích này của ai đó mà tôi quên tên, rằng: “Văn hóa là những gì còn lại sau khi người ta đã quên hết.” Từ nhận định này, áp dụng vào ngay bàn nhậu này, thì… sau khi chúng ta đã say bí tỉ, lăn ra ngủ khì- Nghĩa là sau khi chúng ta đã quên hết - thì còn lại cái gì? Đó chính là “ cốc chén”! Vậy “cốc chén” là văn hoá, còn có chạy đằng trời?
Tôi nghe thế, lại càng thích. Ừ, tôi là người ưa “mới”, cho dù cái mới ấy được lôi ra từ trong cái “cũ”. Lại cũng là người ưa nghị luận, thậm chí còn khoái những bậc trí tuệ cao để dư sức nghị luận tầm bậy! Tôi bèn vỗ vai anh bạn vừa phát biểu mời cụng ly.
Lúc này, một anh bạn khác, đang bị hậu quả của văn hoá cốc chén, giọng dẻo như kẹo cao su, thều thào tham gia:
- Để khỏi cãi, tôi tổng hợp: Cứ gọi “ văn hoá ẩm thực cốc chén”, vừa nghĩa địa vừa cuộc đời, bỡi vì nghĩa địa nằm trong cuộc đời…
Nghe vậy, một anh bạn khác, nóng nảy cướp lời:
- Và vừa là “nhà thương” nữa chứ? Chà! “ẩm thực cốc chén” ư? Là nuốt cái cốc, nhai cái chén à? Đấy đâu phải là văn hoá, mà là “cấp cứu”! Văn hoá cấp cứu!
Lúc này chủ tiệm nhậu, một tay văn hoá cốc chén thượng thừa đến mức “văn nghệ”, sà tới chạm cốc, phát biểu:
- Tấc cả mọi văn hoá đều phải tham quan bao tử và đăng ký ở lại đấy. Việc này rất cụ thể, thậm chí ngay ở các cuộc hội thảo về văn hoá, kết thúc cũng ở bao tử, nghĩa là “ Mời quý vị dùng bữa cơm thân mật , mà hai tiếng “thân mật” như chư vị biết đấy, tra từ điển đời mới, có nghĩa là “cốc chén”. Theo tôi, dĩ nhiên rất thiển cận và chủ quan, thì… “cốc chén” hay hơn “ ẩm thực “ nhiều. Vì sao? Vì “ ẩm thực” có thể áp dụng cho bò, ngựa, chó, heo…trong khi “ cốc chén “ là dành riêng cho con người. Xã hội loài vật khó mà có “ văn hoá cốc chén”! Chỉ có “ ẩm thực”!
Một anh bạn nữa chen vào:
- Anh bênh vực “ cốc chén” vì anh là chủ quán “ cốc chén”, điều này tôi sẵn sàng thông cảm ! Nhưng , gọi “ văn hoá ẩm thực”nghe đàng hoàng hơn, còn gọi “ văn hoá cốc chén” nghe cứ như là say xỉn, sa đà nhậu nhẹt có nguy cơ làm rơi văn hoá!
Anh bạn chủ tiệm, cũng không vừa:
-Tại sao anh ưa dùng hai tiếng “ẩm thực” , tại vì hai tiếng ấy khó hiểu chứ gì? Hơn nữa, nó che đậy được sự “ cốc chén” của anh? Tại sao anh ghét hai tiếng “ cốc chén”, vì nó trần truồng làm anh ngượng chứ gì? Anh chưa đủ bản lãnh văn hoá!
Thấy tình hình có vẻ “ cốc chén” quá, tôi bèn góp ý trên nền tảng hòa bình:
- Cứ mãi cãi nhau về văn hoá, ắt sẽ hết văn hoá, đặc biệt ở phạm vi văn hoá ẩm thực - cũng có ngườii gọi là văn hoá cốc chén - vì văn hoá cũng như tiền bạc, sài vung tay quá trán sẽ khánh kiệt. Cất lại việc này để lần sau cãi tiếp, còn bây giờ tối ưu là hãy “ẩm thực” hãy “ cốc chén”, còn “văn hoá” chúng ta phải giữ trong mình, đừng để rơi mất! Nào xin mời chư vị cụng ly, chạm đũa…