MÙA MƯA THÁNG BẨY

PHẠM THANH KHƯƠNG

Bao giờ cũng thế. Cứ tháng bẩy là tối đến tôi lại thường rất khó ngủ. Cái lý do mất ngủ cũng đơn giản. Thế là tôi đã qua được một năm quân ngũ nữa. Một năm phấn đấu liên tục để sống đúng với bản ngã của mình.

Ngày tôi bước chân vào quân ngũ. Khi ấy, nhà tôi đã có mấy anh trải qua đời binh nghiệp. Các anh bấy giờ đã hoàn thành nghĩa vụ với Tổ quốc, với nhân dân, các anh đã trải qua chiến tranh nay về với cây lúa củ khoai, mảnh vườn xưa cùng bờ tre, gốc chuối. Có anh ở lại với rừng, với cỏ cây miệt vườn phía Nam. Anh đã thành đất, thành nước, thành một phần của miền quê đấy. Trong hương thơm hoa trái miệt vườn có hương đời của anh tôi để lại. Anh có tên cha mẹ khai sinh nhưng rồi thành vô danh trong ngôn ngữ của người. Anh ở đâu? Câu hỏi cứ đau đáu mỗi khi mẹ già hỏi chúng tôi về anh.

Cũng có anh, may mắn chỉ để lại một phần rất nhỏ của cơ thể để có được ngày về núp dưới bóng mẹ hôm nay. Các anh trở thành những cựu binh, thành những người công dân bình thường, thành những vị đại tá …điền, lão nông tri điền của bờ xôi ruộng mật, thành vị chỉ huy của con trâu lầm lũi cùng người cày nắng, cày mưa mong chờ mùa trĩu hạt. Tiếng vắt diệt giục trâu trên rãnh cày, lối bừa, thành giai điệu của đồng quê trong chấp chới cánh cò bay lả, ủ vào trong lời ru à ơi của người mẹ trẻ sau lũy tre làng. Tiếng trâu đánh ngà lục cục hằng đêm đã trở thành âm thanh không thể thiếu trong đời sống thường nhật, thành âm thanh vọng về trong mỗi giấc mơ.

Còn tôi. Khi các anh đã trở về làm bạn với cánh áo nâu thì tôi lại khoác mầu áo của các anh đã mặc. Mẹ lo cho tôi. Mẹ thương tôi nhỏ bé nhất nhà. Những năm tháng các anh đi xa, nhà nghèo, bát dong riềng độn vài ba hạt cơm để cho tôi đến trường. Tan học về lại đòn gánh trên vai còng cõng gánh phân, gánh lúa. Mẹ sợ tôi nhỏ bé rồi ra không theo kịp chúng bạn. Mẹ khóc mà không thành lời. Tiếng khóc nén lại chạy vào trong vồng ngực lép kẹp đã vắt kiệt nuôi anh em tôi khôn lớn. Mẹ sợ nước mắt sẽ làm tôi chùn bước chân xa. Cha không nói gì. Cha chỉ đưa bàn tay lên vẩy vẩy ra ý giục tôi cất bước cho nhanh đừng cố kéo dài khoảng thời gian chia ly mà không hẹn trước ngày trở về bên cha, bên mẹ.

Và thế rồi. Từng ngày một, từng ngày một, tôi cứ hòa cùng bạn bè, đồng đội đi qua từng nhịp thời gian của đời. Tôi cũng đã đi qua, đi đến những nơi mà các anh đã đến. Tôi cũng đã đi qua những nơi các anh tôi chưa đến, những nơi mà dấu chân người ít hơn dấu chân bầy thú. Cứ theo đường viền đứt đoạn, vàng đậm, ký hiệu đường phân định lãnh thổ quốc gia trên bản đồ địa lý ngày nào trên ghế nhà trường tôi đi. Trên con đường ấy, tôi được hưởng trọn mọi niềm vui, hưởng trọn mọi nỗi buồn. Đói khổ, vất vả, sung sướng, vui vẻ, vinh nhục, khóc cười. Trên con đường tôi đi ấy, tôi cũng nhận ra được đâu là ngay đâu là gian, đâu là duyên đâu là nợ, đâu là người đâu là ngượm, đâu là trung đâu là nghịch. Vượt lên tất cả là tình con người, bạn bè trao gửi. Và tôi cũng lớn lên từ đó, thành điểm tựa cho tôi mỗi khi gặp điều chẳng vui trên quãng đường người. Mọi thứ của người tôi có được gói gọn trong lòng bàn tay. Tất cả mọi cái đến, đi, ở lại, dù là vui hay buồn, dù là vinh hay nhục, tôi vẫn đinh ninh một điều. Kiếp người không thoát được sắc sắc không không như lời sư cụ trụ trì chùa làng trước khi tôi đi sang chào thủ thỉ dặn dò.

Năm tháng qua đi, đời người từ tóc xanh nay đã mang mầu của nắng, của gió, của mưa, của thời gian với hỉ nộ ái ố. Những cơn mưa kiếp người tôi trải không còn là những cơn mưa ngâu nối nhịp cầu Ô Thước. Những cơn mưa đã có hạt. Những hạt mưa cứ nhằm vào tôi mà quất. Lúc ngược, khi xuôi, tôi lần theo những con đường mà tôi đã qua trong mưa để trở về nơi chôn nhau cắt rốn. Nơi góc vườn nhà, khi xưa, cha đã chôn cái nhúm rau quắt queo với lời cầu mong tổ tiên độ trì cho tôi suốt cả quãng thời gian làm người.

Rồi tôi lại trở về với nguyên vẹn làng quê, nguyên vẹn ký ức tuổi thơ, nguyên vẹn những tháng năm lam lũ làm người. Đất quê, người quê, rặng tre, gốc chuối, cây đa, giếng nước, sân đình lại giang tay đón tôi ngày trở lại. Tất cả đón tôi với cả những cơn mưa mà tôi đã qua, đang qua và sẽ qua. Những cơn mưa rào của mùa ngâu tháng bẩy đã trở thành những cơn mưa rào gột rửa cho tôi hết bụi đường đời, cho tôi tươi trong, trong vòng tay ấm áp mà những năm tháng qua khi tôi xa nhà bì bõm với cuộc mưu sinh của kiếp con người. Những cơn mưa cũng làm trôi đi những trăn trở phiền muộn của đời, những ưu phiền của các anh tôi về những gì đã mất mát trong những năm tháng chiến tranh cùng những thiệt thòi của người lính trận trong thời bình. Những cơn mưa của nỗi nhớ đêm đêm mẹ tôi khóc nhớ về người anh mà sau hơn bốn mươi năm vẫn chưa biết yên nghỉ nơi nào. Những cơn mưa gói gọn mọi buồn vui của nhân tình thế thái mà cha tôi, ngày người còn sống muốn căn dặn anh em tôi mà không thể nói thành lời bởi những sợi ngang sợi dọc của sự trói buộc.

Tháng bẩy năm nay, tối đến, cứ sau mỗi tiệc trà bên chiếc chõng tre, cứ ngả mình là tôi ngủ. Tiếng khóm tre bên bờ ao đưa võng kẽo kẹt, tiếng ru con ầu ơ của người mẹ trẻ bên rào, tiếng trâu đánh ngà lộc cộc trong chuồng, tiếng chú gà tồ giật mình gáy le te. Tất cả, tất cả mọi âm thanh, những giai điệu làng quê ùa vào trong giấc ngủ.

Và bây giờ thì tôi biết. Những đêm tôi mất ngủ của tháng bẩy trước đây là nỗi nhớ về âm thanh của làng quê. Những giai điệu mà ngày tôi ra đi đã in đậm vào trong mỗi giấc mơ khi nhớ về quê vạn thuở.

23/7/2008

© tác giả giữ bản quyền.
. đăng tải trên net ở nước ngoài duy nhất với Newvietart.com theo bản tác giả gởi ngày 19.03.2009.