XIN LỬA



Khi còn là cậu bé ở làng quê, cách đây 50 năm về trước, nhà trường sai tôi đến hàng xóm xin lửa. Lửa mà xin ư? Vâng, đúng thế! Xin lửa đem về nhóm bếp nấu cơm… Vì hồi đó quá nghèo, hơn nữa máy lửa cũng hiếm hoi!

Bếp nhà tôi có sẵn một sọt phân bò khô. Loại phân khô còn nguyên hình dáng, không bể nát. Tôi chỉ cầm một bánh phân ấy là có thể đi xin lửa…

- Thưa Bà Sáu, bếp còn lửa không, cho cháu xin một chút lửa.

- À, cháu vào cào tro ra xem .

Thế là tôi vào ngay bếp, cào tro bếp …Ôi chao! Than lửa đỏ hồng còn quá nhiều! Lập tức, tôi khoét một lỗ trũng nhỏ nơi giữa bánh phân bò khô, gắp than lửa đỏ hồng bỏ vào đấy. Xong, vun tro bếp lại cẩn thận để trả lửa cho bà Sáu. Và, tôi cầm bánh phân bò khô ra về. Tôi đã có lửa trong tay, lửa ấy không bao giờ tắt…Phân bò khô đã gặp than hồng nóng lên, bắt đầu âm ỉ cháy…

Đang ngồi quán cà phê, nghe tôi kể xin lửa như thế, bạn tôi bảo:

- Đi xin lửa thú vị quá nhỉ? Phân bò khô có hôi hám không?

Tôi cười cười, bỗng thương anh bạn không có kiến thức làng quê! Kiến thức làng quê thời nghèo khó là cả một sự ứng dụng đầy sáng tạo. Tôi trả lời:

-Phân bò khô không hôi hám gì cả, thậm chí nếu đưa lên mũi ngửi, vẫn không nghe gì! Vì đó là phân của động vật ăn cỏ. Anh biết không? Khi ấy, khi ngày xưa ấy, lúc nắm bánh phân bò khô có chứa lửa, vừa đi vừa nhìn những sợi khói mỏng manh vươn lên để rồi rách nát theo gió, tôi thấy ấm áp lạ thường! Buổi chiều mát rượi, làng sớm thanh thản trong nghèo khó. Và cả mình cũng thế. Nhắc lại, thật là nhớ là thương…Nhưng tấc cả đều qua rồi, như nước trong dòng sông không bao giờ trở lại! Đã lâu lắm rồi ,Tôi chưa thấy lại bánh phân bò khô còn nguyên hình dáng, cho dù hôm nay ở làng quê bò trâu vẫn còn!

- Xin lửa kiểu ấy, liệu đem về nhà có khi nào tắt không?

- Không tắt bao giờ. Bánh phân bò khô âm ỉ cháy rất chậm. Để cả buổi vẫn còn giữ lửa. À, mà anh biết không? Lúc về, chỉ cần thổi mạnh vào vài ba hơi, lập tức bánh phân bò khô sẽ bốc cháy phát lửa ngọn. Và, thế là anh có lửa nhóm bếp rồi…

- Anh nấu cơm hay bố mẹ anh nấu?

- Thông thường thì bố mẹ nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn nấu, đặc biệt vào buổi chiều vì bố mẹ làm đồng chưa về. Tuy còn nhỏ thế, nhưng lúc nấu cơm vẫn nghĩ về đủ chuyện. Ví như: Làm sao nhà mình có được chiếc xe đạp nhỉ? Ồ, mà con bê con đã ba ngày nay chưa tắm! Ông Phật nhà mình khói nhang bám vào một vết nám nơi má trái. Dây xích chú cún con có siết chặt cổ quá không?…vv…và ..vv…Toàn nghĩ những chuyện lặt vặt, nhỏ nhoi bên ngoài bản thân mình cả! Tại sao lại nghĩ lung tung như thế, tại vì tôi nhìn lửa cháy trong bếp, thật đẹp và biến ảo lạ thường! Lửa quả là vị đại sư của nghệ thuật! Đến bây giờ, tôi vẫn chưa hiểu tại sao khi ngồi nhìn bếp lửa cháy lại nghĩ về nhiều chuyện. Lửa gợi người ta suy tư. Cũng có thể chính củi cháy thành tro gợi người ta suy tư, chả biết…

Đột ngột, tôi nhận ra mình đã nói nhiều. Việc tôi nói nhiều này, bạn tôi cũng nhận ra. Anh ta nói:

- Làng quê thời thơ ấu, ai mà chẳng có một làng quê ấy ở sâu thẳm trong lòng! Chỉ có tôi là không có, tôi đẻ ở nhà thương, lớn lên trong thành phố. Làng quê chỉ là thỉnh thoảng về chơi. Anh kể việc xin lửa nấu bếp ngày nhỏ của anh thật cảm động! Cái bánh phân bò khô ẩm ỉ cháy của anh đã cháy sang lòng tôi làm tôi rất ấm áp. Và, cũng có thể nói lòng tôi là bánh phân bò khô đời mới đã giữ lửa anh vừa cho! Lửa ấy tôi không dùng nấu cơm, mà chỉ để sởi lòng!

Nghe thế, tôi sửng sốt nhìn anh bạn mình! Anh ta có máy lửa ga hiệu Johson, vừa nắm vào là vọt lửa, vậy mà vẫn trân trọng mảnh phân bò khô giữ lửa ư?! Ồ! Tôi đã có thể hiểu được sơ sơ, nhưng một cách khoa học là anh ta thiếu hẳn một thơ ấu ở làng quê! Ở trong anh, trong tầng sâu thẳm, một thơ ấu ở làng quê heo hút nghèo, bao giờ cũng gây một tình cảm thân thương khó phai nhạt cho dù chỉ được nghe kể! Và anh đã trân trọng, cho dù đã không còn…










© tác giả giữ bản quyền.
. đăng tải theo nguyên bản của tác giả ngày 08.01.2009.
. Trích đăng lại xin vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com.