BÔNG BÍ RỢ

Ba từ này người quê tôi nhớ như khắc, chẳng phải nó cao sang quyền quí chi cam, nó là món ăn dân dã hơn nghìn lần dân dã, nó bao đời nay chưa hề thay đổi diện mạo của riêng mình, vẫn hoa màu vàng đậm sáng rực dưới nắng mặt trời, hoa đơn năm cánh không hề kiêu sa. Cuống hoa, đài hoa là màu xanh ngăn ngắt của cỏ của lá của ruộng lúa bạt ngàn quê kiểng, lá nham nhám, đọt non cũng nham nhám bởi một thứ lông măng mịn màng, như lông cánh tay con gái mười bảy bẻ gãy sừng trâu.

Thế mà ngộ, dân mình quả thiệt tinh quái hết biết, cứ đọt bí nào mà không nhiều măng tơ trinh tiết hương đồng cỏ nội như kia thì coi như hàng xả vất đi, nằm chợ đến héo quèo chỉ còn nước đổ máng. Cái sản vật nghìn năm văn hiến trên mảnh đất bạc màu kia ơi cứ xanh phơi phới, xanh đến lạ con mắt chỉ bởi chút mồ hôi của mẹ của chị nhét hạt mấm nó xuống vạt đất phù sa…Bỏ thí bà cố nó cho gió cho sương, cho cỏ nải cũng chẳng hề hấn gì đến bữa nó tự đơm hoa, kết trái. Ôi cái nụ hoa vàng vàng mơn mởn và óng ánh bởi những sợi lông măng bảnh choẹ như trêu chọc con mắt mặt trời kia ơi sao mà rực rỡ thế, dẫu nó chỉ là cái bông đực, mà ngộ thiệt ông trời sinh ra cái ngữ đực này chỉ để tự thú với đời là vô công rách việc mà thôi, sinh ra nở hoa tàn rồi..thối chẳng tích sự gì, chẳng mén ruồi nào thèm ve vãn mới đắng chứ, ôi cũng đáng thương thật cho đời một công tử tài hoa…Ấy mới là chuyện, cái ông nông dân vắt cổ chày ra nước mắt này nào có thể để lãng phí của giời như thế được bao giờ, nhặt chúng mang về khi còn tươi roi rói, nấu canh hay xào với chút mỡ…thậm chí thứ mỡ gà bé téo tẹo cũng ngon, chấm với mọi loại mắm muối đều được tất, nghe chừng cũng sướng sướng cái miệng trong những ngày bão táp phong ba.

Bông bí đực khác bông bí cái ở chỗ bông cái có bầu nõn, ừ nhỉ cũng giống chuyện chửa đẻ của đàn bà ấy mà, cũng cái bụng chang bang…Khi hoa cái chưa nở thì cái bầu nõn của nó cũng cỡ đầu ngón tay trỏ rồi, chỉ nhìn thoáng qua là biết thị, không hề trật, cái nõn ấy tự xử mới đã chứ, chả cần bọn bông đực vô tích sự kia làm chi thêm rối rắm mà quả bí cũng ngày một to kềnh.

He..he..không chồng mà chửa mới ngoan..

Hoảng chưa, ông nhà nông quả là tinh đời, chẳng có gì mà ông trời bỏ hỏng đâu, chỉ tại cái đầu của con người chưa phát kiến đến nơi đến chốn mà cái miệng thì cứ bu lu ba loa như cái tivi phát thanh truyền hình.

Bữa cơm quê đạm bạc lắm, vẫn còn ít sản vật cơ hàn nương náu bếp dân sinh, những thứ ngày trước rẻ mạt như ốc, nhái, ba khía, cua còng, rô, lóc..nay đã xúng xính nơi hàng quán. Cái con chuột đồng bé tẹo không đủ rỏ dãi má mèo cũng đã lên đời chễm chệ nơi các phố nướng, làng nướng…nó được người ta thỉnh toạ đối ẩm với rượu Tây rượu Mỹ trong những quán toàn bốc bằng tay.

Các o ngày trước mặc bà ba lãnh trắng Tân Châu, quần mặc nưa Hồng Ngự, đi xe lôi ba càng với quan ba, quan bốn..đến nhà hàng chỉ để ăn bông bí dồn cá thát lát nướng trui, chuyện nghe ra có vẻ lạ nhưng thật cứ như đùa. Bao đời nay cái chỗ của bông bí rợ chỉ là cái xó bếp, cái bát sành..thì nay đã vật dời sao đổi nên mâm nên bát khác gì chuyện yêu yêu ma ma đen như cột nhà cháy, thô ráp như vóc thợ nề, mông u thịt bắp như Lý Đức..mà vưỡn xuất ngoại với mấy ông Đài Nam Đài Bắc lông ngực xồm xoàm mới oách ra phếch..thì cái bông bí rợ cũng phải nhập thế tuỳ tục..chứ sao. Thời tôi trai tráng, ngày ba bữa, bữa ba đọi toàn rau với củ mà vẫn lớn như King Kong, cái bông bí rợ chẳng buồn nhìn vẫn cứ thân thiết với bọn tôi ngày ngày, luộc với nước lã có chút muối hột, chấm tương bần ăn với cơm gói trong lá sen..mà phải ăn ngoài đồng với tất cả sự tao nhã của tay lấm chân bùn mới vị, phải nhai bỏm bẻm với quả ớt hiểm xé mắt đến khi nào nấc cụt mới thích, cái cay nó cứ ù ù trong tai, lùng bùng lủng bủng trong tóc..vái hoảng, hớp một búng canh bông bí rợ thật to để nghe man mát bước vào cổ tích mới biết sướng chừng nào.

Cứ gì nem công chả phượng hễ gặp sản vật quê nào thì dùng sản vật quê ấy, chỉ cần lột xác băm nhỏ với tiêu hành ớt tỏi riềng sả muối đậu hằm bà lằng xí tố..rồi đem gói trong ruột bông bí rợ, lấy lá hành tăm trụng nước sôi buộc lại, lấy bột mì trộn chút bột năng và dăm quả trứng...cho ta một thứ hỗn hợp sền sệt, nhúng bông bí nguyên liệu khi nãy vào đó rồi đem chiên ngập trong dầu, dọn ăn với mắm cá linh kho quệt, đĩa rau sống tập tàng…đưa cay..bằng hớp Gò Đen cũng hết biết.

Bông bí rợ nhúng lẩu ngon tuyệt vời, nhất là lẩu mắm, có cà dái dê, có khoai môn sọ, có đủ hải vật linh thiêng như tôm hùm, cua huỳnh đế,mực ống, cá mú cá thu cá hồi, thịt ba rọi, tim gan phèo phổi heo bò gà ngan ngỗng..Ôi cái lẩu vô cùng thập cẩm với đội quân thí mạng hùng hậu vào loại nhất nhì Thái Bình Dương như thế sao mà không nổi tiếng, không ngon cho được hỡi các “nhà ẩm thực “ tài ba của đất nước ta. Thảo nào các ông lão nông tri điền khề khà chi dõng dã như bọn tôi chẳng còn gì để ăn, thảo nào cỏ rác cũng theo chân ra thị thành làm dáng.

Cái bông bí rờ rợ ngày xưa nay chẳng hề rợ tí nào, ôi cái hồn quê nghìn lần mộc mạc yêu thương của tôi ơi đã mang dáng dấp kiêu sa nơi phố xá đông người, ngoại hoá cả tên lẫn họ..chỉ nghe thoang thoáng giọng bà bán hàng nửa ta nửa Tây..” one dolla..một bó to tướng đây này…bà ơi..” mà thương cho cái cỏ nội hương đồng của tôi đã xa tầm tay với.

Có lẽ không ai là không ngửi thấy cái mùi hăng hắc của gió Lào, cái mùi nằng nặng mồ hôi muối của quê, cái mùi cá bống kho tiêu của các bếp Quảng nghèo..ôi cái bống cái bang của dòng sông Trà Khúc oai hùng kia ơi sao mà yêu thương đến thế..Nói đến cá bống sông Trà thì cũng nên nói cho hết cái ý vị trong cách nấu ở nơi này, trã đất, nước giếng Kỳ An, tiêu Lý Sơn, đốt bằng cúi rơm..kho khô hay kho với nước dừa, chấm bông bí rợ…”thương em da trắng nõn nà, cảm ơn..cá bống sông Trà kho tiêu, mai này lỡ được em yêu, cũng mê cá bống kho tiêu..sông Trà “.

Cũng may là mình đã qua hết thời U..thời X.. rồi nên chuyện thưởng thức bông bí rợ bảy món, chín món không còn là vấn đề dầu sôi lửa bỏng nữa mô, cũng chẳng phải xưa ăn nhiều nay đâm chán, mà vì chúng cũng đang đắt đỏ khôn cùng. Một khi đã quá giàu sang người ta thường tìm về với hương đồng gió nội , với những thứ như cơm niêu, chả cá kho tiêu, ấm sành sứt quai bể trán chỉ để uống trà…là mốt thời thượng bây giờ, để người ta có cớ nói với nhau là đã tìm về cội nguồn xứ sở của mình rồi chăng ?

Quê ơi hãy bình yên mà sống, bông bí rợ ơi cứ ngọt ngào mà dâng hoa đội nắng mưa trời mà khôn lớn..đừng vội kích dục, tăng trọng bởi mọi loại thuốc bảo vệ thực vật mà chi..đôi khi lợi bất cập hại, quả báo nhãn tiền. Cái mình không dám ăn đừng gắp bỏ cho người..tội lắm quê ơi, cái mình cho là độc hại chớ vấy vào ai…ác lắm quê ơi.

Xa quê đã lâu, nửa đời tần tảo nhưng quê vẫn ấm mãi trong lòng, ở phố mà lòng vẫn quê, trái tim vẫn quê, hồn vẫn quê..Giây phút nhớ quê thèm món canh bông bí rợ thuở nào..ôi cái tuổi thơ nhọc nhằn sao mà yêu thương đến thế..Miền Trung ơi, còn ai hẹn về với tôi chăng.











© tác giả giữ bản quyền.
. tải đăng ngày 13.12.2008 theo nguyên bản tác giả gởi từ Đà Lạt.

. Muốn đăng tải lại xin vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com