CÁ RÔ ĐỒNG
NẤU CANH RAU NÚT ÁO

Mùa này hạn, bọn cá rô mề trên nguồn bắt đầu đói dữ chỉ chực mưa về là tí tửng xuôi dòng. Con nước rặc trơ đáy nơi đầu nguồn, phù sinh cũng trở nên khan hiếm, cá lớn rình rập cá bé...Oai nhất là lão cá chình rằn lúc nào cũng trực chiến ngoài cửa hang để chờ ai đó, chẳng có gì để tập nhào nặn cho cái bụng cũng lép xẹp của lão nên bọn lòng tong, rô, chép…cứ đói dài ngòng ra.

Trong lúc này hạt rau nút áo cũng đang đợi mưa, thấy cơn mưa nào là họ hàng nhà nó cứ nghênh nghênh bật nứt chồi mầm. Trên những trảng cỏ xanh ven lạch có hơi âm ẩm của nước là nút áo có thể sanh sôi, người ta dễ nhận ra chúng bởi trái của nó nho nhỏ chùm chùm, chín có màu đen óng, to bằng đầu ngón tay út giống như nút áo the thâm của các cụ đồ nho xưa...Rau nút áo mọc hoang, từ mùa xuân qua hết mùa hạ, trái nút áo ăn được có vị chua chua ngòn ngọt. Người ta chọn rau nút áo sắp ra hoa để thu hái, cắt ngắn vừa ăn rửa sạch để ráo nước trước khi đun nấu. Nhà quê ai mà chẳng biết con cá rô mề tuy là món ăn dân dã nhưng biết chế biến thì cũng hương đồng gió nội như ai, ngoài món chiên xù kho tộ, món canh cá rô nấu rau nút áo ngon ít ai ngờ.

Cá rô mề mùa nước lũ đen bóng béo ngậy mập ú thịt trắng ngần, lựa những con to nhất mua về rửa sạch nhớt bằng tro bếp, xong mổ bụng bỏ ruột bỏ bao tử chỉ để lại mỡ. Nấu nước cho sôi thả cá vào, cá còn tươi giẫy đành đạch gặp nước sôi co quắp lại mắt trắng dã, nêm tí muối, tí bột ngọt cho thêm vài trái ớt chỉ thiêng. Đợi nước sôi bùng lên trở lại để lâu lâu một chút cho cá chín bởi loại cá này già bà cố, cá chín cho rau nút áo vào lấy “môi” đè cho ngập nước, rau chín có màu xanh đậm là tắt bếp ngay.

Đến đây thì bạn biết phải làm gì rồi, nếu nhà chỉ toàn đàn bà con nít thì xúm xít bên mâm cơm thỏa thích chiến chinh, ăn với bún cũng ngon nhưng phải có thêm chén mắm ớt cay xé màng tang mới khoái. Còn nam nhi chí khí thì chẳng lẽ như kỳ vô phong cũng phải dăm ly Cát quế mới đặng...đừng chứ.

Vì là canh “tiến vua” làng mà, bởi nước canh này ngọt hết biết cứ như là bồ đào tiên tửu...nên người thưởng thức nó cũng phải có cái phong thái riêng riêng chút chứ, cái phong thái dù nho nhã cấp mấy nhưng ăn không đúng cách thì cũng chẳng tân kỳ ý vị gì. Trước hết phải gắp cá ra dĩa, bạn xem...nó cong vòng ú nĩnh thịt trắng bong, mỡ rịn váng dầu, thèm bỏ cữ. Kế đến người ta gắp đũa rau nút bỏ vào chén mình chan chút xíu nước, ăn thong thả để cho cái hương vị quê mùa thấm vào cổ họng mát rượi, chắp chắp lưỡi để nghe cái vị ngọt có hậu dữ lắm đang lan tỏa khắp ruột gan, tiếp đến là đưa cay bằng hớp rượu cuốc lủi để cho âm dương trời đất giao hòa, gắp một đũa cá chấm “mắm thật” cho vào miệng nhai ngấu nghiến với miếng ớt chỉ thiêng để nghe cái hương đồng gió nội béo ngọt tới tận xương sống, thêm một gắp rau nút nữa là đủ một chu kỳ thưởng thức đúng hương vị quốc hồn quốc túy của món canh ngon mát trời ông địa này rồi. Sở dĩ phải thưởng thức tuần tự như vậy : rau-rượu-cá-rau là vì nếu làm ngược lại bạn sẽ thấy chưng hửng ngay lập tức, do cá đang nhai ngồm ngoàm mà tớp rượu vào thì tiếc thật cho cái mùi vị của nó lắm lắm, mà lại chẳng nho nhã tí nào...Cứ rỉ rả mà ăn, mà uống cho tới khi chẳng còn tí gì trên bát, trên mâm mà không ngán mới là lạ, mới đạt tới thượng thừa của sự hảo hảo.

Mùa mưa sắp về những món ăn dân dã đang chờ đợi những bữa cơm quê, đạm bạc nhưng ngon hết biết mà lại no lòng...đâu phải ở đâu và nơi nào cũng có. Hữu xạ đâu lúc nào cũng tự nhiên hương, có tiền đâu lúc nào cũng mua được tiên, giàu quá khổ nhưng chẳng biết thưởng thức hương vị độc đáo của những món ăn dân dã quê mùa...vào loại bí kíp như thế thì cũng tiếc thật.

Bạn không tin ư, hôm nào mời về quê tôi chiêu đãi, chỉ với món canh rau nút áo nấu với cá rô đồng nơi này thôi cũng đủ làm cho bạn nhức mắt ra rồi.











© tác giả giữ bản quyền.
. tải đăng ngày 30.11.2008 theo nguyên bản tác giả gởi từ Đà Lạt.

. Muốn đăng tải lại xin vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com