Tranh của họa sĩ Vũ Hà Nam
Cửa có nhiều loại: Cửa gỗ, cửa nhôm, cửa kính, cửa sắt… Cửa dùng để che chắn nhà ngoài, nhà trong, phòng ngủ, đường luồng, bếp núc, nhà tắm… Cửa cũng có lắm những kích cỡ, kiểu dáng… Chẳng thế mà người ta đã phân chia và đặt cho những tên gọi: cửa chính, cửa phụ, cửa lớn, cửa sổ, cửa thật, cửa giả… Chị ở nhà mướn như hắn. Trụi lủi một cái phòng. Trụi lủi một cái cửa. Để vào - ra. Đóng, khi cần thay đồ, muốn ngủ và ngại tiếp khách. Mở, khi không cần phải làm các việc trên. Có nghĩa: Một ai đó tới để nói chuyện cũng đường được.
Cái cửa duy nhất của phòng chị có hai cánh và thường mở có một phía. Hắn sang. Rất bất thường. Không bước chân vào phòng. Không chào. Không lên tiếng. Chỉ đứng ỳ ra đấy. Ngay nơi bậc cửa. Chị nhận ra hắn ngay khi có cảm giác ánh sáng len lỏi vào phòng mình bỗng dưng… yếu ớt. Hắn vốn to con đó là chưa kể râu rất dài và tóc cũng rất dài. Những “món” ấy chiếm khá nhiều chỗ trên khuôn mặt hắn, cơ thể hắn mà cơ khổ con người của hắn lại chắn ngang cửa phòng chị. Bảo sao râu, tóc hắn không cùng hùa vào với nhau làm suy xuyển bớt đi chút khí trời, nắng gió…
Có khi, một ngày hắn sang đứng đó hằng mấy lần. Cách tiếng lại qua. Qua, hút hết điếu thuốc rồi về. Im im rồi đi. Qua, chọc ghẹo mấy lời. Nói - hỏi dăm ba câu rồi lủi. Có hôm đứng rất lâu và phòng chị cứ thế mà mặc nhiên tôi tối. Với chất giọng khàn đục, toàn âm thổ và thấp ơi là thấp của hắn. Biết bao nhiêu số phận người, bao thế thái nhân tình riễu ngang qua chị, dừng lại nơi bậc cửa nhà chị. Có vẻ hắn đi nhiều, biết nhiếu, trải nghiệm nhiều, cảm thông nhiều, thấu suốt nhiều. Chị im sững suốt thời gian hắn kể rồi ngẩn ngơ. Sau lưng hắn và bên ngoài cánh cửa căn phòng mướn của chị là cuộc đời lêu đêu, nhăng nhố. Những hẩm hiu, chát đắng… Giọng hắn vốn đã quá nhiều âm buồn mà những câu chuyện hắn kể lại gộp gộp cả dây dài cả chuỗi cả chặng… những buồn buồn hơn thế.
Thoảng, đôi hồi hằng mấy ngày hắn không qua. Hay là cả tuần. Chị và cái Hà, đứa em ruột đã quen. Nên trông dù chẳng nhớ. Nhớ gì một dáng đứng chẳng lấy gì là hay ho, đẹp đẽ… chận ngang ngay bậc cửa nhà chị. Nắng gió, ánh sáng vốn đã quá thiếu cho hai người và một căn phòng trọ ẩm thấp, vậy mà nghe chừng chị em nhà chị lại trông cho trời hơi hơi tôi tối, mỗi khi mở một bên cửa. Như là dấu hiệu của chào mời. Hà:
- Có khi ông ấy về quê?
- Ừ! Thế thì khéo phải cắt tóc.
- Vâng! Cắt tóc thì phải cạo râu, chị nhỉ?
- Ừ! Nhưng như thế thì trông ông ấy rất buồn cười.
- Phải đấy chị ạ! Rất buồn cười. Rất dở hơi. Nhưng em nghĩ…
Hắn thiếu tiền phòng có đến năm, sáu tháng gì đó. Hắn hẹn chừng bạn mình về sẽ trả đủ. Đấy là nghe bà chủ nói. Còn hắn: Sẽ ở đây mãi cho tới khi lấy vợ, có con mà phải có những ba đứa mới dọn đi. Đó là một tối, hắn sang khi đã rất khuya. Sang, nói chỉ chừng đấy. Nghĩa là nói rất ít mà lại đứng rất lâu. Chút ánh sáng hoe hoét, nhợt nhạt từ bóng đèn soi rõ râu tóc hắn lởm chởm, xẹo xọ. Không hẳn là cuộc đời. Mà từ hắn cũng đã có biết bao nhiêu là xẹo xọ đang hiển hiện ra đấy. Ngay trước mắt chị em nhà chị. Đó là khoảng thời gian hắn sang nhiều nhất, đứng ì nhiều nhất và im lặng nhiều nhất. Không nói chắc do buồn. Buồn chắc do không tiền. Không tiền nên không thấy những ngón tay huơ huơ điếu thuốc điệu nghệ. Mà thuốc mà tiền mà nỗi buồn. Ái dào! Mới rõ nhiêu khê. Mới rõ khổ.
Chị hình dung một hôm hắn sang. Cất lời mượn chị ít tiền. Sẽ như thế nào nhỉ? Chị đã rất sẵn lòng nhưng cứ bảo hắn đợi cho ít hôm. Suốt thời gian ấy thế nào mà hắn lại chẳng qua, mỗi ngày. Có tiền, hắn sẽ ở lại. Thật ra, chị có để dành được tí chút. Chắc là không đủ nhưng chị hỏi ai mà lại chẳng được. Chị vốn có uy tín trong đám bạn bè hồi giờ. Gom đã đủ tiền phòng cho cả… mười ba tháng vẫn không thấy bóng hắn. Cái bóng lừng lững che ngang tầm nhìn của chị. Không thấy người sao thấy tiếng? Sao có thể mở lời? Trong sự sốt ruột, chị để tâm dõi theo và biết hắn rời phòng từ rất sớm cho đến thật khuya mới rón rén trở về. Một đêm, chị mở tung cả hai cánh cửa đợi chờ. Bóng hắn lướt qua rồi lướt lại khiến một chút trăng lấp lóa bên ngoài bỗng dưng nhòa nhệch hẳn đi trong giây lát. Chỉ giây lát.
Đi công tác gần tháng. Về, nghe mọi người nói hắn đã dọn đi và từ đấy, chị hay thấy nhòe nhệch ở đâu đó một dáng người xẹo xọ, tóc râu lởm chởm. Đứng ì ngang bậc cửa phòng mình. Đứng đấy! Chỉ ở nơi ấy!
© tác giả giữ bản quyền.
.tải đăng theo nguyên bản tác giả gởi ngày 17.04.2008.