Vài ý kiến về
ĐỀ ÁN BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN
LÂM NGHIỆP TỈNH LÂM ĐỒNG ĐƯỢC THỰC HIỆN ĐẾN NĂM 2002





( Tiếp theo bài viết TIN KINH HOÀNG TỪ ĐÀ LẠT )

ĐÀO THỨC




Đính chính : Ngày 15/10/2008, trong bài TIN KINH HOÀNG TỪ ĐÀ LẠT, nội dung hoàn toàn chính xác, nhưng có vài thông tin nhận từ internet và điện thoại nên số hiệu công văn và họ ( tên ) người ký chưa đúng!
Hiện tại, Người viết đã có những số báo liên quan ( từ Hà Nội ) và bản Photocopy tài liệu, chính xác là : Báo cáo số 6931/UBND, “ V/v Báo cáo đề án bảo vệ và phát triển Lâm Nghiệp tỉnh Lâm Đồng cho đến năm 2020”, ngày 01 tháng 10 năm 2008, của UBND tỉnh Lâm Đồng, do ông HOÀNG SĨ SƠN, Phó Chủ Tịch UBND Tỉnh ký. Báo cáo này kèm theo BẢN TÓM TẮT ĐỀ ÁN BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN LÂM NGHIỆPTỈNH LÂM ĐỒNG ĐẾN NĂM 2020, “UBND Tỉnh kính trình Tỉnh Ủy cho ý kiến để UBND tỉnh làm cơ sở đề nghị Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định”. Người viết thành thật xin lỗi ông HOÀNG SĨ SƠN và bạn đọc về sơ xuất này.


I.-CÓ NÊN CHẶT TRẮNG RỪNG LÁ RỘNG, RỪNG HỖN GIAO… :

Rừng hỗn giao, rừng lá rộng, rừng lồ ô tre nứa… chủ yếu tập trung các huyện nam Lâm Đồng. Hệ thống sinh thái, khí hậu, thổ nhưỡng… từng vùng thích hợp với từng loại cây từ bao nhiêu ngàn năm nay, như rừng lá rộng ở khu vực đèo Bảo Lộc, rừng lồ ô tre nứa như rừng khu vực đèo Chuối, vùng Đạ Uoai, Đạ Tẻ, Cát Tiên…Lấy ví dụ, ở khu vực đèo Bảo Lộc, cả một diện tích rừng lá rộng đã hình thành, nhiều tầng nhiều lớp, cộng sinh từ ngàn năm trước, phát triển an toàn trong một địa thế hiểm trở (đến lâm tặc cũng phải chừa !), chưa kể đó còn là ngôi nhà của các loài động vật đặc thù, quí hiếm (Trước năm 1975, giới xe khách còn bắt gặp cả gấu trên đường đèo !). Rừng Hỗn giao, rừng tre nứa…cũng phát triển tự nhiên trong môi trường của nó. Nếu chặt trắng 10.000ha rừng lá rộng, 10.000ha rừng hỗn giao, 13.000ha rừng tre nứa để trồng lại như “ Mục tiêu cụ thể đến năm 2020 “ của đề án, thì sẽ trồng loại cây gì thích hợp, để có “rừng kinh tế chất lượng cao” ? Có phải khi nói “rừng chất lượng cao” là chúng ta mơ đến các đối tượng rừng gỗ quí như cẩm lai, gõ, giáng hương, hoàng đàn…? trong khi trồng được các loại cây nhóm 4 như thông, dầu, xoan, dỗi…đã là chuyện nan giải ở một địa bàn khó khăn về gieo ươm, vận chuyển, trồng mới, chăm sóc và cả khai thác…Như vậy, mục tiêu làm giàu có khi không thành mà lại làm mất đi một hệ sinh thái quí giá !

II.-VỀ GIẢI PHÁP CHẶT TRẮNG 52.000 HA RỪNG THÔNG :

Diện tích rừng thông Lâm Đồng là 148.038ha/tổng diện tích 644.000ha rừng, chặt trắng 52.000ha là xóa sổ hơn 1/3 rừng thông của cả tỉnh !

Trong đề án còn ghi rõ : 52.000ha rừng thông được “ điều chế “ là rừng thông tự nhiên !

Từ những khu rừng thông trưởng thành, cây thông đơm hoa kết trái, đến khi trái thông già chín trên cây, khô vỏ, tự tách hạt rồi bay theo gió vào không gian. Những đám hạt thông ấy sẽ rơi xuống một vùng đất rừng nào đó, nẩy mầm, vươn lên thành rừng…Đó là hiện tượng “ tái sinh tự nhiên “, tạo nên những khu rừng thông tự nhiên. Lâu nay, chúng ta vẫn trồng rừng, nhưng diện tích rừng trồng chẳng là bao nếu so với rừng tự nhiên. Rừng thông tự nhiên là một loại rừng trời cho, bây giờ chặt đi 1/3, thử hỏi còn gì là rừng ? 1/3 rừng thông tự nhiên bị chặt, những hệ quả về sinh thái, môi trường, khí hậu…sẽ như thế nào?

Đề án còn có phương hướng chặt trắng 14.966ha rừng thông thành thục trong diện tích 51.662ha rừng được quy hoạch là rừng sản xuất ( không áp dụng cho rừng đặc dụng và rừng phòng hộ ). “Chặt và trồng lại bằng chính loài cây phù hợp là thông, nhưng có tuyển chọn giống tốt để tạo ra những khu rừng trồng kinh tế chất lượng cao”, mục tiêu này nổi lên mấy vấn đề :

-Rừng thông thành thục là loại rừng thông có tỷ lệ khép tán cao nhất, bộ rễ sâu và rộng nhất ( tác dụng về môi trường, phòng hộ cao nhất). Khi đề cập đến rừng phòng hộ, trong mục B, phần Định hướng phát triển của đề án đưa ra giải pháp : “ Chặt hạ cây già cỗi trong phạm vi lâm phần cách sông, suối lớn từ 30m-50m, tuyệt đối không được khai thác ngoài phạm vi nêu trên; trồng bổ sung : 2.000ha”. Nhưng nếu có một cái nhìn rộng hơn, rừng phòng hộ không chỉ là những cây cách sông suối trong lâm phần nêu trên, mà rừng phòng hộ là toàn bộ hệ thống thảm thực vật ở cao nguyên Lâm Viên !

-Rừng thông trưởng thành là nguồn cung cấp hạt giống tốt, lý tưởng cho rừng tái sinh tự nhiên và cho cả công việc gieo ươm, trồng cây gây rừng.

-Rừng thông thành thục cho sản phẩm gỗ và nhựa nhiều nhất, nhưng chặt một cây thông trưởng thành thì nhanh, còn trồng một cây thông con cho trưởng thành tương xứng thì quá lâu !

-Cây thông tập trung ở Đà Lạt và những vùng phụ cận (TP. Đà Lạt hiện còn 12.676ha/34.000ha là số liệu trước 1975; H.Đức Trọng : 23.543ha; H.Lạc Dương : 69.227ha; H.Đơn Dương : 13.163ha ) đã tạo nên một hệ thống sinh thái, khí hậu, thời tiết, cảnh quan đặc thù cho Đà Lạt. Thiếu rừng , thời tiết không còn lạnh và độ ẩm lý tưởng nữa, các loài rau, hoa… đặc sản sẽ mất dần. Thiếu rừng sẽ đưa đến thiếu nước, nền nông nghiệp của vùng hạ lưu sẽ ra sao ? Thủy điện Đại Ninh-Đức Trọng ( vừa hoàn thành ), mùa nắng đầu tiên đã có dấu hiệu thiếu nước ! Còn du lịch ? Du khách nào lên Đà Lạt mà không vì cảnh quan, môi trường ? Tháng 10/2008 đã có một số khách sạn và ngân hàng lớn trang bị máy lạnh để chống nóng rồi !

* Một số ý kiến về khai thác…:

a.-Công tác tỉa thưa hay khai thác “chọn” rừng thông non vào các thời điểm trước khi cây thông đến tuổi 20 ( đường kính cỡ 20cm ) để bảo đãm mật độ phát triển. Đó là một công đoạn trong qui trình trồng , chăm sóc, tu bổ rừng…sản phẩm thu được hầu hết chỉ đạt tiêu chuẩn cây giấy, sao đã vội dự kiến thu hoạch 20.000m3gỗ/năm ?

b.-Về khai thác gỗ, những năm 80 của thế kỷ trước, là thời điểm “đại phá” rừng Lâm Đồng ! Người viết đã từng chứng kiến : Năm 1981, hằng mấy đồi thông tươi vùng Đa Cháy-H.Lạc Dương bị cắt ra, phơi khô để làm cây giấy; Năm 1983, 1984…Vùng Tân Hội, Láng Tranh-Đức Trọng ( trong đó có dốc cẩm lai ) là rừng hỗn giao dầu, thông, cà chích… đã bị khai thác đến nửa triệu ste củi; Vùng Phi Tô, Đại Đờn-Lâm Hà; vùng chân đèo Prenn-Đà Lạt, người ta khai thác gỗ bằng xe T4 (một loại cơ giới bánh xích, khai thác gỗ không mất công làm đường vận chuyển, đứng một chỗ, kéo trơi cực dài gom gỗ thông hầu hết đường kính bình quân trên 40cm, như gom mía! ), đâu có ai để ý đến qui trình khai thác ( Chỉ chặt cây đã bài, phạt gốc đúng kỹ thuật đảm bảo cho rừng tái sinh, hạn chế tàn phá cho những cây còn sống ). Bây giờ nghĩ lại thấy đau, thấy tiếc, phải “rút kinh nghiệm” thôi !

III.- KẾT LUẬN :

Xin hãy nhớ : Rừng Lâm Đồng là rau, là hoa trái ở Đà Lạt; là sản phẩm nông nghiệp khác ở các huyện; là cảnh quan tuyệt vời, môi trường lý tưởng du lịch nghỉ dưỡng…Rừng là nguồn kinh tế mạnh có tác động đến những hoạt động kinh tế khác tại địa phương, nên chặt trắng 52.000ha rừng thông tự nhiên có phải nguồn lợi duy nhất từ rừng không ? Có phải là giải pháp kinh tế thượng sách không ?

Rừng tràm U Minh, có một thời suýt bị xóa sổ để trồng thay vào bằng những loại cây kinh tế ( giai đoạn Ô. Nguyễn Công Tạn làm bộ trưởng Lâm nghiệp ), may nhờ cố Thủ Tướng Võ Văn Kiệt nhắc nhở về giá trị đa dạng sinh học quý giá của rừng tràm tự nhiên mà rừng trồng không thể có được… cho nên loài keo nguyên liệu giấy chưa thay chỗ cho tràm. Nhắc lại chuyện cũ, người viết muốn chúng ta cùng nhau suy gẫm.





ĐÀO THỨC




© Tác giả giữ bản quyền.
.Tải đăng ngày 23.10.2008 theo nguyên bản của đặc phái viên NVA gởi từ Đà Lạt .