HOA ĐỖ QUYÊN LANGBIANG



Khác với loài Đỗ Quyên Satsuki Rhododendron Indicum tuy cùng dạng cây bụi ít khi cao hơn hai mét, những loại cây này không có mùa thay lá nhưng hoa lại nở quanh năm, là giống có xuất xứ từ Nhật Bản thường được dùng làm kiểng ( bon sai ).

Đặc điểm của những loài này là hoa có nhiều màu sắc tự nhiên trên cùng một cây, một cành, thậm chí trên cùng một búp hoa, màu sắc có thể là trắng, trắng hồng, hồng hồng, tím…Hoa đơn có năm cánh thường thì có ba hoa trên một búp nụ, cánh hoa phía trên có nhiều chấm màu sẫm so với màu của cánh, trung tâm hoa có một nhuỵ cái và mười nhuỵ đực bao quanh. Người ta khó có thể thống kê chính xác số lượng của các loài này trên thế giới, nhưng con số ước tính khoảng bảy trăm là có thể chấp nhận được.

Với giá thể đơn thuần là đất phù sa hơi acid hoặc có thêm phân hoai, rơm mục..cây dễ dàng phát triển trong điều kiện bình thường có khí hậu thích hợp. Phân vi lượng và thuốc kích thích được phun định kỳ ở lá, NPK bón ở gốc, ta có thể làm cho cây sung mãn ra hoa đều quanh năm.

Ngược lại, tuy cùng họ hàng với các loài này nhưng hoa Đỗ Quyên LangBiang có cuộc sống đỏng đảnh và khó tính hơn nhiều. Sắc lửa của núi rừng tây nguyên huyền ảo, mơ màng này hình như chỉ thích đong đưa trong vùng tiểu khí hậu mát mẻ của Đà Lạt, đặc biệt hơn nữa là chúng chỉ sinh trưởng duy nhất trong rừng LangBiang và gười ta đã nhanh chóng đặt cho nó cái tên đẹp đẽ này. Hoa Đỗ Quyên LangBiang có màu hoả hoàng tươi tắn, hoa tương đối lớn đường kính có khi tới 10 cm, mỗi đoá có hơn mười bông hoa đỏ rực tạo thành quả cầu lửa tuyệt đẹp. Lá đài mỏng mảnh có nhiều lớp không bền vững thường rụng trước khi hoa hé nở, vào lúc thời tiết thuận hoà cây lớn có thể cho hàng trăm bông hoa sáng chói. Ở đây còn có hai loài Đỗ quyên LangBiang khác nữa : một trắng, một vàng. Loài trắng dễ trồng nhất bạ đâu sống đấy, người ta thu hái chúng giống như nhổ mạ rồi cấy đi cấy lại chúng vẫn sống nhăn răng, loài vàng thì ít thấy ai trồng sống cho khí thế bao giờ, có chăng thì cũng èo uột dở sống dở chết, tuy vậy hoa chúng rất đẹp, vàng mơ, hình chuông nho nhỏ xinh xinh…

Về giá thể để trồng loài Đỗ quyên LangBiang này cũng khác, ưa ẩm nhưng không chịu úng, thích hợp nhất với chúng là dớn, lá cây mục tương tự như trong thiên nhiên, cây chịu rợp độ che phủ khoảng sáu mươi phần trăm ánh sáng là đẹp. Ngoài hoa Đỗ quyên ra, Đà Lạt còn có biết bao nhiêu loài hoa đẹp khác nữa đang khoe sắc khoe hương, người ta gọi xứ sở này là thiên đường hoa cũng chẳng ngoa chút nào.

Vâng, Đà Lạt thành phố ngàn hoa, điều đó hoàn toàn thực tế, từ gia đình nhà Hồng đông đúc, đa số chúng đều mang những cái tên Tây rất điệu nghệ như Josephine ( hồng đào ), Grace Monaco ( hồng phấn ), Porcelina (màu men trắng ), Sliver Star ( tím nhạt ), B.B ( cam ), hay Amenica ( đỏ tươi)…Đến họ nhà Cúc cũng rất đông đúc hơn hai mươi loài, từ Trắng, Vàng, Ngũ sắc. Đại đoá, Đồng tiền, Nhật, Mỹ, Đài Loan …tất cả đều có hương thơm dìu dịu. Thêm cúc Dã Quỳ là loại hoa rừng có màu vàng kiêu hãnh, hoa to, rất đặc hữu của tây nguyên.

Bây giờ, hoa ngoại nhập và hoa bản địa đang chung sống rất hoà bình trên thành phố này..Những cái tên hoa vang danh một thời như Dendrobium Dalatense, LangBianesis, Oberomia Dalatensis…mà người Pháp đã cầm nhầm hơn trăm năm qua, nay lại trở về với rừng thiêng nơi chúng chôn nhau cắt rốn “ của César phải trả lại cho César “. Dẫu vậy ta nào hết đớn đau khi mà chú Hài Paphiopedilum Delenatii trắng tuyền cực ký quý hiếm, và nàng Paphiopedilum Vietnamense đỏ rực của ta đang bị công ty Cites ( Mỹ ) giả lơ kinh doanh trên khắp thế giới.

Với nàng Paphiopedilum Vietnamense kiêu sa là thế mà cũng phải làm tôi xứ người, số phận do dollar an bài trong túi của ai đó, nên chăng chúng ta đừng để cây Đỗ Quyên LangBiang yểu điệu thục nữ của ta phải làm dâu nhà bạn lần nữa. Đã thế trong nước, chúng ta vì lợi nhuận khai thác cạn kiệt làm cho các loài hoa này có nguy cơ tuyệt chủng.

Nhanh lên hỡi các nhà khoa học đầy tài năng của chúng ta, các nhà thực vật học rất đẳng cấp của nước ta…các vị hãy làm gì đó đi, để cứu lấy sắc lửa của núi rừng thiêng liêng hùng vĩ này để cho Đà Lạt mãi mãi còn tự hào.

Chúng ta yêu Đà Lạt !

Vâng, xin chớ bằng lời, hãy bằng trái tim, bằng bầu nhiệt huyết mà ta đang có..bởi ta biết rằng thành phố ngàn hoa của chúng ta không thể thiếu đi sự quyến rũ, thơ mộng – dù chỉ một ngày – do sự tuyệt tích của bất kỳ một loại hoa nào trên xứ sở sương mù huyền diệu này, huống chi đó là loài hoa nổi tiếng : hoa Đỗ quyên LangBiang.



PHAN THÀNH MINH