Alexandre Soljenitsyne
Nobel văn chương 1970 qua đời



Văn hào người Nga Alexandre Soljenitsyne, 89 tuổi, khuôn mặt lớn của những người bất đồng ý kiến với đường lối của những nhà cầm quyền tại Liên bang Liên sô vào những năm trước khi Mikhaïl Gorbatchev đảm nhiệm chức vụ Tổng thống và là tác giả của những bộ tiểu thuyết thật hoành tráng viết về những trại tập trung ở Liên sô như quyển " "L'Archipel du Goulag", vừa từ trần lúc 23 giờ 45 đêm chủ nhật 03 tháng 8 .2008 tại tư gia của ông ở Mát-Cơ-Va (Mạc Tư Khoa) .

Alexandre Isaïevitch Soljenitsyne sinh ngày 11 tháng 12 năm 1918 tại Kislovodsk trong vùng Caucase. Dù rằng mồ côi cha ngay từ lúc mới được 6 tháng nhưng Soljenitsyne là một cậu bé có một đời sống thơ trẻ tương đối sung sướng tại Rostov-sur-le-Don, miền Nam nước Nga, cho dù điều kiện vật chất tại Nga thời hậu chiến này rất khó khăn .

Sau khi tốt nghiệp bằng Vậy lý và Toán học, nghiên cứu chủ nghĩa Cộng sản và qua thư tín học về văn chương, Soljenitsyne bị động viên, chiến đấu trong hàng ngũ Hồng quân Liên sô trưóc tiên với tư cách lính kỵ binh rồi sĩ quan quân hàm Đại úy pháo binh trong suốt Đê Nhị thế chiến, bị bắt giam vào tháng Giêng năm 1945 vì đã viết để chỉ trích khả năng quân sự của Staline trong một lá thư gởi một người bạn và bị kết án 8 năm khổ sai, trở thành một người thợ hồ trong trại lao động (như nhân vật anh hùng trong truyện Une journée d'Ivan Denissovitch mà ông đã viết về sau này .

Năm 1953, Soljenitsyne bị chuyển về một làng quê trong vùng Kazakhstan và bị quản thức tại đây trong suốt 3 năm .

Phục hồi quyền công dân vào năm 1957, ông hành nghề giáo sư vật lý tại Riazan và xuất bản quyển La Maison de Matriona (Ngôi Nhà của Matriona) .

Năm 1962, Thủ Tướng Nikita Khrouchtchev cho phép ông công bố trên tạp chí Novy Mir truyện Une journée d'Ivan Denissovitch (Một Ngày của Ivan Denissovitch), mô tả rõ rệt về Goulag. (trại lao cải ) . Truyện này đã làm ông trở thành nổi tiếng.

Năm 1963 rồi sau đó Le Pavillon des cancéreux (Khu những người bệnh ung thư) năm 1967. Tiểu thuyết Le Premier Cercle (Vòng tròn Thứ Nhất) bị tịch thu nhưng được ông lén lút đưa sang Pháp rồi xuất bản tại đây, Soljenitsyne đoạt được giải Prix du meilleur livre étranger (Sách nước ngoài hay nhất) năm 1968.

Soljenitsyne được trao giải Nobel văn chương năm 1970
Năm 1974 mất quyền công dân Nga sô viết và bị trục xuất khỏi Liên bang Liên sô.
Trước tiên, Alexandre Soljenitsyne sống tại Đức rồi Thụy Sĩ và Hoa Kỳ trước khi quay trở về Nga vào năm 1994 sau khi Liên sô bị sụp đổ.

"Đây là một sự thiệt hại lớn lao cho toàn thể nước Nga .Chúng ta còn nhớ đến ông rất nhiều vì ông là một người cứng cỏi, can đảm, đầy phẩm cách", trong một bản thông cáo bầy tỏ lòng cảm phục của cựu tổng thống và là đương nhiệm Thủ Tướng Nga Vladimir Poutine đã công bố ngay sau khi biết tin Alexandre Soljenitsyne từ trần, mặc dù trong qúa khứ Vladimir Poutine là một sĩ quan KGB. Ông Poutine còn nói thêm : " Sự dấn thân của ông Soljenitsyne cho văn chương và dân sự, định mệnh dài và đầy chông gai của ông sẽ tồn tại trong mỗi chúng ta như một tấm gương sáng đích thực của sự hy sinh để phục vụ con người, tổ quốc, những tư tưởng tự do, công lý, chủ nghĩa nhân đạo".

Alexandre Soljenitsyne là một người rất gắn bó với Chính thống giáo, thi thể ông sẽ được an táng vào ngày thứ tư 06.8.2008 tại nghĩa trang tu viện Donskoï tại Mát-Cơ -Va (Mạc Tư Khoa) theo lời tuyên bố của một viên chức thay mặt giáo trưởng Chính thống giáo địa phận này .

Theo nguồn tin của tổ chức Soljenitsyne, vào ngày hôm trước trong buổi lễ vĩnh biệt, thi hài của văn hào sẽ được đặt tại Viện Khoa Học ở thủ đô Nga sô .

" Hôm qua - chủ nhật 03.8.2008, cha tôi vẫn làm việc bình thường theo thói quen hàng ngày. Thình lình vào buổi tối, chúng tôi phải gọi bác sĩ cứu cấp . Nhưng khi bác sĩ đến nơi thì cũng chẳng còn có thể làm gì được nữa ", lời của Stephan Soljenitsyne trên hệ thống truyển hình Vest 24.
" Theo đúng lời căn dặn của cha tôi. Ông muốn đi vào muà Hè, ông đã qua đời vào mùa Hè. Ông muốn từ trần ngay tại nhà, ông đã qua đời ngay tại nhà " lời của Nathalia, vợ nhà văn qúa cố. " Ông đã sống thật một cuộc sống khó khăn nhưng hạnh phúc", bà nói thêm.

Tác giả của "Một ngày của Ivan Denissovitch, Le Premier Cercle, Archipel du Goulag..., người bảo vệ những giá trị đạo đực cổ truyền , sau thời gian lưu vong trở về tổ quốc, dù rằng thường xuyên chỉ trích sự tiến triển chậm chạp của nước Nga nhưng ủng hộ Vladimir Poutine trong việc "xây dựng" đất nước .

" Cuối đời tôi, tôi có thể hy vọng rằng tính chất lịch sử (...) mà tôi đã sưu tầm được sẽ hội nhập vào ý thức và ký ức của những đồng hương của tôi ", câu nói của Alexandre Soljenitsyne vào ngày 12 tháng 6 năm 2007 khi Vladimir Poutine trao tặng ông giải thưởng lừng danh của nước Nga.

Tổng thống Nga Dmitri Medvedev cũng đã gởi những lời chia buồn đến gia đình văn hào vừa qua đời. Cựu tổng thống Mikhaïl Gorbatchev đã lên tiếng suy tôn Alexandre Soljenitsyne : " Người có một định mệnh duy nhất, một trong số những người đầu tiên dám đứng lên cao tiếng đả kích tính chất vô nhân đạo của chế độ Staline ".



TỪ VŨ

Orsay - 04.8.2008 - 17 giờ 16.


Theo các nguồn viết về cái chết của Alexandre Soljenitsyne đăng tải trên các websites Anh, Pháp, Nga.