Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới

Đền Cặp Tiên QuảngNinh



VỀ BÀI BÁO

“ĐỀN CẶP TIÊN -

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA ĐẶC BIỆT”








B áo Quân khu Ba , số 1518 ( Bộ Mới) ra kì IV tháng 4 năm 2018, tại trang 9 có đăng bài “ Đền Cặp Tiên – Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt” của tác giả Đỗ Phương, trong đó có đoạn: “ Cũng theo ông Tuấn ( Hồ Anh Tuấn, Phó trưởng phòng VH&TT huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh), đền Cặp Tiên được xây dựng từ thời nhà Trần, thần chủ thờ tiểu thư con gái Trần Quốc Tảng đã theo cha ra chấn ải ( đúng ngữ pháp phải viết là trấn ải ) vùng Cửa Đông, An Bang”. Tôi chỉ xin bàn lại về điều này.

Tôi rất muốn ông Tuấn và tác giả Đỗ Phương cho biết từ căn cứ lịch sử nào mà nói và viết như vậy. Điều đó hoàn toàn là bịa tạc. Đền Cặp Tiên là tên gọi dân gian, còn tên chính thức của đền là “ Đền quan Chánh” thờ một ông chánh nào đó có công với dân ở địa phương.

Theo tôi được biết, thì Cửa Ông hiện nay trước gọi là Cửa Suốt. Cửa Suốt là tên gọi chệch Cửa Xuất, mà trong sử nhà Nguyễn gọi là Suất ti tuần. Đây là trạm hải quan của triều nhà Nguyễn xây dựng khoảng sau năm 1884, để thu thuế của Pháp khi chủ mỏ Pháp xuất những tấn than đầu tiên của vùng mỏ Cẩm Phả xuống tàu vận tải chở than về nước Pháp. Nên nhớ ngày 24/4/1884, triều đình nhà Nguyễn mới bán vùng than Cẩm Phả cho người Pháp, để lấy 10 vạn đồng tiền Đông Dương.

Cũng theo các bia đá hiện còn tại Đền Cửa Ông và bộ sách địa chí thời Nguyễn là Đại Nam thực lục, bộ sách khoa học nghiêm túc này biên soạn từ năm 1875, hoàn thành năm 1883, thống kê tất cả mọi chi tiết về đất đai, làng xã, chợ búa, tôm cá, đền chùa…, thì tỉnh Quảng Yên ( Quảng Ninh ngày nay) duy nhất ( đến năm 1883) chỉ có một đền là đền Cửa Suốt – không có chữ Cửa Ông - thờ duy nhất một người là Hoàng Cần, người châu Tiên Yên. Đến khoảng năm 1910, đền ở dưới thấp được vợ quan chủ mỏ Pháp đưa lên vị trí hiện nay xây lại ( trong một triển lãm ngành than nhân 40 năm ngày truyền thống công nhân mỏ 1936 – 1976, tôi nhớ có trưng bày ảnh ông chủ mỏ bỏ tiền cho vợ xây đền Cửa Ông và ghi ông này là quan ba mật thám Pháp). Năm 1916, đền Cửa Ông mới đưa Trần Quốc Tảng vào thờ vọng và ngày 18/3 năm Khải Định thứ 2 ( 1917) đền Xã Tắc ở Móng Cái mới đưa Trần Quốc Tảng vào phối thờ vọng. Lí do theo tôi nghiên cứu, thì tháng 10 âm lịch năm 1913, ông chủ hội thuyền người Bắc Ninh tu sửa cái miếu thờ Đông Hải Đại vương ( tước vua Gia Long phong cho cá Voi) ở Bến Đoan Hòn Gai, nay ở trung tâm TP Hạ Long, sau năm 1802, theo sắc chỉ của vua Gia Long nhà Nguyễn. Vì cá Voi đã cứu Nguyễn Ánh thoát chết trong cuộc tử chiến với thủy quân Tây Sơn tại vùng biển Bà Rịa – Vũng Tầu, rồi lập nên triều Nguyễn năm 1802. Hiện trước cửa đến Trần Quốc Nghiễn vẫn còn lá cờ rất lớn có 4 chữ Đông Hải Đại vương đó thôi. Chính ông chủ hội thuyền người Bắc Ninh đã đưa Trần Quốc Nghiễn con trưởng của Trần Quốc Tuần, người đóng quân ở Bắc Ninh vào đây thờ, để cầu mong Ngài che chở giông bão trong các chuyến thuyền buôn qua vùng ven biển này. Lúc đó, cái miếu này còn ở giữa biển trời nước hoang vu ( bốn chữ này do ông chủ hội thuyền khắc vào bia đá, hiện vẫn còn trước cửa đền Trần Quốc Nghiễn). Lại nên nhớ, tước được phong của Trần Quốc Nghiễn không có tên Đông Hải Đại vương). Vì Hòn Gai thờ anh, nên Cẩm Phả mới đưa em là Trần Quốc Tảng vào thờ 3 năm sau ( 1916), rồi 27 năm sau, năm 1943, ông Quản Mai xây đền và chùa Long Tiên ở Hòn Gai mới đưa Trần Quốc Tuấn, cha của hai anh em vào thờ. Tất cả đều rõ ràng hiển nhiên như vậy, tại sao ta cứ bịa tạc ra là các ông ấy sống chết ở đây đóng quân ở đây và đền thờ lập ra từ thời Trần để thờ các vị anh hùng này. Xin thưa, theo Đại Việt sử kí toàn thư của thời Lê ( 1497), Trần Quốc Nghiễn, Trần Quốc Tảng không hề có bất cứ một liên can gì, chưa từng đến vùng đất từ Đông Triều - Uông Bí ra đến vùng Hòn Gai Cẩm Phả hiện nay. Không có một nhà khoa học nào có khả năng tìm thấy, dù chỉ 1 chữ thôi, trong các thư tịch khoa học lịch sử có liên can đến các vấn đề nêu trên. Vậy ta cứ bịa ra mà làm gì. Làm thế vô hình chung, chúng ta đã xúc phạm đến nhân cách và danh dự của các danh thần mà chúng ta không tự biết hay sao?

Trở lại Đền Cặp Tiên. Do đó hoàn toàn không có chuyện Trần Quốc Tảng ra “trấn ải Cửa Đông, An Bang”, càng không có chuyện tiểu thư con gái Ngài ra đây. Nên nhớ Ngài đã được phong Đại vương, tước cao nhất của triều đình, vì Ngài là anh ruột vợ Thái Thượng hoàng Trần Nhân Tông, bố vợ vua đương triều Trần Anh Tông. Một năm nào đó trước đây, trong bài đọc oang oang qua loa phóng thanh trong Lễ diễu hành, còn nói con gái Trần Quốc Tảng thấy cha chết uất ức ở đây, đã nhảy xuống giếng này tự tử và nhân dân đã tranh nhau lấy nước giếng này về nhà thờ, bịa tạc đến thế thì không còn biết sợ trời đất quỉ thần gì nữa.

Các Ngài đã đủ sự vĩ đại và linh ứng để chúng ta thờ phụng, Xin từ nay đừng bịa tạc thêm nữa, chỉ làm mất đi sự trung thực lịch sử là cái chúng ta đang cần để dạy cho con cháu có nhân cách mà làm một CON NGƯỜI.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ QuảngNinh ngày 13.5.2018.


Quay Lên Đầu Trang

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004