Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới








NỖI CÔ ĐƠN

TRONG “LỜI TÌNH BUỒN” CỦA NHÀ THƠ

CHU TRẦM NGUYÊN MINH








Quý vị đang nghe "Đêm Tạ Từ" thơ Chu Trầm Nguyên Minh nhạc Hồ Đăng Kế (1968)




T ôi hân hạnh được đón tiếp nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh (1943-2014) vào một tối mùng một tết năm 2003 tại nhà mình, trên “chòi rớ” bên dòng sông Tắc, thành phố Nha Trang, cùng những người bạn văn của anh. Nhà thơ có nụ cười hiền lành, giọng nói từ tốn; thật chân tình, đã làm tôi ngay lần sơ giao rất kính mến anh. Bài ca “Năm Mới”, (nhạc Phan Ni Tấn phổ từ thơ Chu Trầm Nguyên Minh) đã đi cùng chúng tôi qua nhiều năm tháng; mà những lúc vui cùng bạn bè chúng tôi hay quây quần bên nhau cất cao tiếng hát.

Hôm ấy, tôi rất vui vì được gặp người đã sáng tác bài thơ Năm Mới mà mình yêu thích. Chúng tôi đã hát cho anh nghe bài ca này, dù không hay; nhưng anh rất vui và xúc động đến chảy nước mắt; vì đây là lần đầu anh được nghe, được biết bài thơ của mình đã được phổ nhạc, càng làm tôi quý anh hơn. Cuộc gặp gỡ bất ngờ, thú vị và ngắn ngủi; nhưng nhà thơ đã để lại trong chúng tôi sự kính trọng, thân thiết.

Cuối năm 2012, nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh gởi tặng tôi tập thơ “Lời Tình Buồn” của anh. Sách dày 127 trang, tranh bìa của họa sĩ Thanh Hồ; trình bày trang nhã, gồm 6 phụ bản màu của các họa sĩ Đinh Cừơng, Thân Trọng Minh, Thanh Hồ, Lê Thành Thư và Nguyễn Sông Ba, Vũ Thanh Hằng - nhà xuất bản Thanh Niên.

Chu Trầm Nguyên Minh mồ côi cha mẹ sớm, sống nhờ vào người chú; việc học hành trong điều kiện rất khó khăn, nhưng nhờ bền chí, nhà thơ đã vượt qua số phận và đã trở thành một thầy giáo dạy toán tại một trường trung học ở Phan Rang. Trải qua nhiều dâu bể đớn đau, bất hạnh, nên trong thơ Chu Trầm Nguyên Minh luôn thắm đượm nỗi cô đơn, nỗi buồn xa vắng.

Lời Tình Buồn” như lời thầm thì, ấm áp; như tiếng thở dài của những người yêu nhau mà không được gần nhau; là nỗi cô đơn, trống trải; là nỗi khắc khoải của một kiếp nhân sinh nhiều hệ lụy; luôn khát khao vươn tới một ngày mai tươi sáng. Chu Trầm Nguyên Minh đã nhỏ những giọt “tình buồn” thánh thót vào thơ, như tiếng kinh cầu của “Đêm Thánh Vọng”; để rồi tác giả “dấu lần quá khứ”, tìm lại nụ hôn đầu; rồi tiếc nhớ những khoảnh khắc yêu thương đã chìm vào dĩ vãng, đã “rụng xuống hư vô”:.


Anh đi rồi còn ai tình tự

Đêm đầy trời ru tiếng nhớ bơ vơ

Phúc yêu em dấu lần quá khứ

Nụ hôn đầu rụng xuống hư vô”

(Lời Tình Buồn – trang 11)


Trong nỗi cô đơn, nhà thơ đã lắng nghe lòng xôn xao, trở giấc; nghe lời tự tình từ cõi nào xa xăm réo gọi về.


Đêm tôi trở giấc đền bù

Nghe sương khẽ động vi vu cõi nào.

Em choàng giọt lệ trôi mau

Đêm trong tay bỗng xôn xao tự tình”

(Tình Khúc 2 – trang 23)


Tác giả tự an ủi, tự ru mình ngủ yên, an phận “Ngủ đi trên bến máu về/ Tôi nhìn quanh đã tứ bề vắng xa”.

Và, ngay lúc ấy - thấy mình lạc loài giữa bốn bề hiu quạnh, không có ai để sẻ chia, để tìm chút hơi ấm tình người.

Hãy nghe nhà thơ tâm sự:


Dấu kia lệ thắm nhạt nhòa

Niềm hy vọng đó bây giờ tuyệt vong

Đời trôi dạt, nẻo cùng không,

Tôi ôm phận khóc giữa giòng lênh đênh”

(Tình Khúc 3 – trang 33)


Một buổi chiều, Nhà thơ lang thang một mình giữa đường phố đông vui; bỗng nghe nỗi sầu tràn ngập trong hồn, thấy mình lẻ loi, cô quạnh quá. Tác gỉa vẫn cứ bước âm thầm, một bóng giữa chiều rơi, lòng vọng nhớ “nửa hiên đời” đã qua; đó là những kỷ niệm, những nỗi đau, nỗi mất mác đã in đậm trong tâm thức; dù trải qua bao dâu bể vẫn không bao giờ xóa nhòa được.


Riêng ta một bóng tiêu điều

Nhìn lên, ngó xuống, bến chiều mưa rơi

Áo che quạt nửa hiên đời

Nghe âm âm vọng cuối trời viễn lưu”

(Chiều Một Mình – trang 41)


Với những bước chân rã rời trên đường đời sóng gió, chông gai - Nhà thơ vẫn miệt mài lầm lũi bước. Những lúc mệt nhoài, nhà thơ muốn thét lên, gào to lên, thấu đến trời xanh; để vơi bớt nỗi buồn, để khỏa lấp nỗi cô đơn đang gặm nhắm trong tâm hồn; nhưng buồn thay, đáp lại chỉ là tiếng thời gian vô tình trôi, một cách lặng lẽ.


Một mình ta về đó

Gào thét mãi không cùng

Đá cũng buồn chảy máu

Ta cũng buồn tả tơi”

(7 Giờ Chiều Đứng Ở Đầu Phố Nha Trang – trang 65)


Bị cuốn theo dòng sống khắc nghiệt, Tác giả vẫn “một mình” đi về trong nỗi buồn thương, để lắng nghe niềm khắc khoải rưng rức, nhớ về người em có đôi mắt xanh thẳm, cho niềm hy vọng, ước mơ nẩy mầm trên mãnh đất đã khô cằn mưa nắng thời gian:


Mây bay theo dấu chân ngày

Buồn lên đỉnh núi buồn vây kín hồn

Anh về bước mỏi hoàng hôn

Mắt em xanh thẳm biển hờn theo sau”

(Chiều Ở Đồng Đế - trang 67)


Đôi khi, như người xưa - nhà thơ mượn rượu để mong quên đi nỗi buồn, khỏa lấp nỗi cô đơn, trống trải; nhưng càng say, nhà thơ càng da diết nhớ, càng u sầu nhiều hơn.

Nhà thơ đã tâm sự:


Ngả nghiêng bước đổ chân cầu

Gọi tên em những về đâu bóng trời

Anh về ôm giấc chơi vơi

Gối trên tay nhớ đêm rời rã xa”

(Trong Cơn Say – trang 69)


Rất nhiều lúc trong nỗi đơn côi, Nhà thơ đã ngắm nhìn lại mình, tự soi vào mình và nhận ra rằng: Đời mình như là viên đá âm thầm lăn theo triền dốc; là nhánh khô trong mùa đông rã mục đợi hồi sinh; đôi khi như là giòng sông, ngàn năm chảy miết; là cỏ dại vắt ngang kè đá khô, héo rũ, vàng úa. “Ngẫm lại quá khứ mình, chưa một lần hạnh phúc”. Nhà thơ “mỉm nụ cười cay đắng”, lăn theo con dốc cuộc đời với “nỗi âm thầm khủng khiếp”. Để rồi:


Làm kẻ lạ muôn năm

Đi trong cuộc tình người”

(Ngẫm Mình – trang 74)


Trong nỗi cô đơn tận cùng, tác giả tự bạch rằng “ta chơi trò bỉ ổi”, “chơi trò cút bắt”, “chơi trò hung hãn”; nhưng dù có chơi trò gì, tác giả vẫn chỉ thấy hoài nỗi cô đơn, trống vắng; rồi khóc một mình, khóc trong âm thầm, cô độc và ước mong có một ai đó, lên tiếng; để xé tan nỗi buồn, nỗi trống vắng, đang vây bủa quanh đời mình.


Ta chơi trò cô đơn

Gọi thử tên rồi khóc

Còn ai đứng quanh đây

Xin một lần lên tiếng”

(Tự Thuật – trang 83)


Đôi lúc nhà thơ như chới với trong niềm đau giữa đường đời oan nghiệt, tác giả muốn buông xuôi; mặc cho giòng thăng trầm đưa đẩy. Tác giả như con ngựa buông cương, như viên sỏi lăn lông lốc trên con dốc cuộc đời, rời bỏ cõi trần, trở về với hư vô, cát bụi.


Huyệt tôi dọn sẵn cuối đường

Lúc nghiêng thân nặng cõi trần gian đau

Là khi vĩnh viễn tôi về

Tay đưa vốc cháo lú mê kiếp người”

(Kiếp Người – trang 14)


Nhà thơ đã nuốt lệ, dâng cả trái tim Yêu Thương để đón chào “Năm Mới” như một người hạnh phúc nhất; đã hát lên “lời ca xưa cũ” giữa “ánh nắng mai hồng”; và xin người hãy nói lời “yêu anh, yêu anh, yêu anh”, mở vòng tay nhân ái ôm hết những úa tàn sót lại.


Hãy nói giùm anh một lời trìu mến

Yêu anh, yêu anh, yêu anh…

Dù đôi mắt này giờ đây đã dại

Dù mái tóc này giờ đây hết xanh

Hỡi em, hãy mở vòng tay ngoan

Ôm hết những úa tàn sót lại”

(Năm Mới – trang 109)


Lời Tình Buồn” của nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh tuy đã để lại trong lòng người đọc một nỗi buồn vương man mác, nhưng là một sự chia sẻ chí tình, một tâm tình tha thiết ước mong cảm thông yêu thương giữa cuộc vô thường ngắn ngủi.


02/2018


Tầi Liệu Đọc Thêm : Chu Trầm Nguyên Minh Viết Về Chu Trầm Nguyên Minh




. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả ngày 24.02.2018.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004