Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới








VÀI CHI TIẾT VỀ

MỘT QUÝ THƯ 130 NĂM TUỔI

– CUỐN DƯ ĐỒ THUYẾT LƯỢC (PRÉCIS DE GÉOGRAPHIE)

CỦA CỤ P. J-B. TRƯƠNG VĨNH KÝ









Đ ây là một cuốn sách chỉ vẻn vẹn có 115 trang, nhưng lại chứa đựng hng hà sa số những thông tin rất hấp dẫn với những người biết Pháp văn như tôi. Cuốn sách được nhà in Tân Định (Imprimerie de la Mission) in vào năm 1887 và mang tựa đề là Dư Đồ Thuyết Lược (Précis de Géographie). Tuy chỉ mua được bản photocopy, nhưng sau khi cưỡi ngựa xem hoa, tôi thấy cuốn sách hấp dẫn quá nên đã đọc một lèo trong 3 giờ liền. Đọc xong tôi cảm thấy nên viết vài dòng để giới thiệu quý thư này với các bạn đọc xa gần, vì nó rất đáng được những nhà nghiên cứu và những người có tiếng Pháp biết đến.


Cuốn sách được chia ra làm 5 phần:


1/ Phần thứ nhất gồm 9 chương như dưới đây:


Chương một nói về Phép Địa-dư

Chương hai nói về Trái Đất

Chương ba nói về Chân (cụ viết là Chơn) Trời và 4 Phương Trời

Chương bốn nói về Trái-Cầu và Bản đồ

Chương năm nói về Những đường gạch (đường ranh) bày ra mà phân Trái đất

Chương sáu nói về Tên kêu các phần đất

Chương bảy nói về Tên kêu các phần Biển (cụ viết là Nước Biển)

Chương tám nói về Đất chia ra thế nào

Chương chín nói v Nước Sông Biển


2/ Phần thứ hai “Nói lược qua về 5 phương Thiên hạ” và gồm 5 chương:


Chương một nói về Phương Tây

Chương hai nói về Phương Nam

Chương ba nói về Phương Thế Giới mới (cụ viết là Thế Giái)

Chương bốn nói về Phương Océanie

Chương năm nói về Phương Đông


3/ Phần thứ ba gồm duy nhất một bài viết nói lược qua về nước Annam


4/ Phần thứ bốn gồm 3 đề tài Nam Kỳ Lục Tỉnh - Nam Kỳ buổi cựu trào - Annam - và Phép Trị dân đời cựu trào, và đề tài cuối cùng là Nam Kỳ đời Phang Sa (Français) gồm có 17 chương:


Chương một nói về Địa thế đất Nam Kỳ

Chương hai nói về Phép trị dân

Chương ba nói về Kể ra từ tỉnh cho dễ nhớ

Chương bốn nói về Những Sở hiệp lại cùng soái phủ Lại bộ Thượng Thư

Chương năm nói về Tam Tòa đường

Chương sáu nói về Tàu thơ; Trạm; Đường; Giây thép

Chương bảy nói về Đường xe lửa

Chương tám nói về Chợ búa

Chương chín nói về Sông Cái

Chương mười nói về Bốn Sông cái ấy

nó thông với nhau làm sao?

Chương mười một nói về Cửa biển

Chương mười hai nói về Cù lao

Chương mười ba nói về Các Sở thủy lợi

Chương mười bốn nói về Kênh

Chương mười lăm nói về Núi

Chương mười sáu nói về Thổ sản và

Chương mười bảy nói về Hộ Khẩu Đất Nam Kỳ


5/ Phần thứ năm nói về Nước Annam


- Chia theo phần trị thì là 25 tỉnh


Chung (Hết)


Cuốn sách nhỏ này là cả một kho tài liệu cho những nhà nghiên cứu về đủ mọi mặt như Lịch sử, Xã hội, Dân tình, Hành chánh v.v… Người viết rất thích cuốn sách nhỏ này, vì cụ Trương Vĩnh Ký có đưa vào vài phần dịch ra Pháp đọc rất thích, xin trân trọng chia sẻ với các bạn độc giả xa gần.


Trích Hồi Ký 60 năm chơi sách, chương VI




. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 14.03.2017.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004