Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới








VÀI CHI TIẾT VỀ

MỘT QUÝ THƯ 121 NĂM TUỔI









Đ ây là một cuốn sách khá đẹp, thuộc loại sách thường được dùng làm sách phần thưởng nên bìa thường là những hình vẽ chạm trổ rất đẹp, và ba cạnh thì được mạ vàng óng ánh. Cuốn sách này khổ 14x22cm, dày 192 trang, mang tựa đề là Trong Rừng Rậm - Hồi Ức về xứ Bắc Kỳ (Dans la Brousse - Souvenirs du Tonkin) của tác giả H. Méhier de Mathuisieulx, một quý tộc Pháp vừa là nhà báo, nhà du hành, và nhà thám hiểm. Cuốn sách được nhà xuất bản thời danh Alfred Mame et Fils in năm 1895. Tác giả, đồng thời là nhà thám hiểm này, đã tới Bắc Kỳ, đã ở lại Bắc Kỳ một thời gian khá dài để đi lung tung, sống chung với dân Bắc Kỳ, và sau ngày trở về đã viết lại những hồi ức, những kỷ niệm ông ta đã trải qua, đã quan sát tận mắt.

Tác giả cho biết, với cuốn sách này, ông không muốn nhắc gì tới khoa học hoặc lý thuyết chính trị thuộc địa, mà ông chỉ muốn cùng người đọc xem lại một cuốn an bum ảnh đủ mọi thứ quang cảnh Bắc Kỳ như ruộng nương, đường phố, chùa chiền, làng mạc, rừng rậm v.v… và những gì ông kể lại, nhớ lại đều là những sự thật được nhìn tận mắt, rờ tận tay…

Cuốn sách dày 192 trang gồm: một lời Tựa, một Thông báo và được chia thành 9 chương:


. Chương 1: Mang tiểu tựa là “Những bước đầu của một du khách” nói về thành phố Hải Phòng, về khí hậu vùng nhiệt đới, về một ngôi nhà của người Pháp ở thành phố này, về món ăn đồ uống, về một ổ hút á phiện, về một chuyến đi chơi đêm bằng xe kéo, về đồn binh Taco (Tà Cú?), về những chuyện khiến các du khách sợ toát vía…


. Chương 2: Mang tiểu tựa là “Tính lì lợm của một người Annam” nói về một ngôi làng trong đồng ruộng, về cuộc đời từ bé của một cậu bé Annam, có mối thù với một bọn cướp, và khi lớn lên thành một quan huyện đã kiên trì lì lợm đánh nhau với kẻ thù và lấy được đầu hắn…


. Chương 3: Mang tiểu tựa là “Đi săn hổ” nói về tác giả đi từ Hải Dương lên Hà Nội, về Quảng Yên, về đồn binh Van-Meou (Vạn miếu hay mười ngàn miếu), dự một cuộc săn hổ với lính đồn…


. Chương 4: Mang tiểu tựa là “Thầy đội Couque (Quế) trả thù” nói về thầy đội Quế, về một ca nữ Bắc Kỳ, về một lễ hội tôn giáo, về ngày lễ 14 tháng 7 (cắt chó thui dê) của Tây, về hỏa hoạn ở Hưng Yên và sự trốn chạy của cặp tình nhân, về một đám cưới của giặc cướp, về đồn binh tên Tình, về sự bắt giữ một phụ nữ nổi loạn, về đồn binh Kam-Ching, về một sĩ quan Pháp, về sự đe dọa của đội Quế, về cuộc trả thù ghê rợn…


. Chương 5: Mang tiểu tựa là “Một hạm đội nơi đồng ruộng” nói về đời sống trên những cái ghe, về chi tiết các cách nấu nướng đồ ăn, về sự hèn nhát của một anh quan nhà binh bản xứ, về việc tấn công một ngôi chùa, về một cơn bão xảy đến trong đêm, về một minh để (bài viết) trên một mộ phần, về một cuộc báo động khủng khiếp, về cuộc trốn chạy, về một buổi chiều trong một đồn binh, và về việc trở lại Hưng Yên…


. Chương 6: Mang tiểu tựa là “Điều bí mật của một viên quan bản xứ” nói về phần phía trước một chiếc xà lúp lưu thông trên sông, về máu lạnh và sự gan dạ của lũ giặc cướp, về sự đồng lõa của một viên quan bản xứ, những gian khổ của viên tham quan đó, lòng thật thà của một tên cướp, về sự nóng giận có thể đưa đến những tình huống khủng khiếp biết chừng nào…


. Chương 7: Mang tiểu tựa là “Cuộc phục kích” nói về Vịnh Hạ Long, về chiến thuyền Nagotna, về đồn lũy Akoy, về một ngôi làng của ba tàu, về một đạo binh nơi núi non hiểm trở, về cuộc phục kích, về chuyện một đôi khi con chó có giá trị hơn con người, về được giải thoát!...


. Chương 8: Mang tiểu tựa là “Truy sát Đội Quế” nói về một cuộc du hành thanh lịch của tác giả ở Hà Nội, về việc tác giả chuyện trò trong một quán cà phê bản xứ lạ lẫm, sau đó đi một mình vào rừng rậm, về lợi điểm không đoán trước được của việc chụp ảnh, về một chuyện kẻ cắp gặp bà già, về một đạo lộ hiểm nghèo, về một sự thất vọng khó giải thích, về việc bị đánh nơi đồng lầy, về một nơi trú ẩn mới, về việc mua trẻ con…


. Chương 9: Mang tiểu tựa là “Bé Nam” nói về chuyện đôi khi sự mát mẻ lại không bằng sự nóng nực miền nhiệt đới, về Bé Nam, về một giáo đường công giáo và vị giáo sĩ, về những sự tài tình trong quá khứ của một em bé người Annam - về việc em bé được Âu hóa nhanh lạ thường, về con tàu trở về nước, về niềm vui nỗi buồn, về hiệu quả của nền văn minh trên một người man di. Và cuối cùng là phần Kết luận.


Đây là một cuốn sách rất đẹp, chứa đựng cơ man nào là chi tiết, là mô tả, là những tình huống, những cảnh đời ở Bắc Kỳ trên 100 năm trước, được một tác giả nhớ lại và kể lại một cách khách quan chân thành, rất đáng được trân trọng bởi những ai nghiên cứu về lịch sử Bắc Kỳ vào thời điểm đó…


Trích Hồi Ký 60 năm chơi sách, chương VI




. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 07.12.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004