Việt Văn Mới
Việt Văn Mới








ĐỌC DẪN LUẬN TRUYỆN








D ẪN LUẬN TRUYỆN (minh họa bằng truyện ngắn phân tích) là tựa đề một cuốn sách chuyển ngữ từ tiếng Anh của nhà dịch thuật trẻ Trần Ngọc Hồ Trường – Hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Khánh Hòa. Sách dày 388 trang, khổ giấy 14,5 x 20,5 cm do Nhà xuất bản Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2015.

Sách dung chứa 22 truyện ngắn nổi tiếng của 22 tác giả tiêu biểu trên toàn cầu được Hồ Trường tuyển chọn, dịch thuật công phu và bố cục hết sức khoa học. Từ đó, anh sắp xếp phù hợp trình tự theo nội dung từng tiểu đề: cốt truyện, ngôn ngữ, nhân vật, biểu tượng, không gian và thời gian, kể chuyện và điểm nhìn, giọng điệu, chủ đề. Sau mỗi định nghĩa rõ ràng, chi tiết, mở rộng nội hàm của mỗi đơn vị hàm tố tiểu đề ấy, Trần Ngọc Hồ Trường dẫn luận truyện phù hợp với từng tác phẩm/ tác giả - Kẻ phá hoại của Ha Jin (Trung Quốc), Sợi dây chuyền (Guy de Maupassant Pháp), Quà của Magi (O’ HenRy – Mỹ), Con cái (Jamica Kincail – Anh), Phiên chợ Giát (Nguyễn Minh Châu – Việt Nam), Shadrach Cohen trở thành người Mỹ ( Bruno Lessing – Mỹ), Đứa con hiếu thảo (Anita Desai – Ấn Độ), Mưa đến (Grace A. Oget – Kenya), Khoai tây (Julio Ortega – Péru), Người vác ghế (Yusuf Idris – Ai Cập), Tả lót (Mishima Yukio – Nhận Bản), Những kẻ ăn cỏ ( Krhisnan Varma - Ấn Độ), Rip Van Wincle (Washington Irving – Mỹ), Lối đi của người đã khuất (Chinua Achebe – Nigéria), Trứng (Sherwood Anderson – Mỹ), Nỗi bất hạnh nhỏ (James Joyce (Ireland), Lát dưa hấu (Monohar Malgonkar - Ấn Độ, Người phụ nữ như tôi (Xi Xi – Trung Quốc), Thăm lại Babylon (F. Scott FitzgeraldMỹ), Một buổi tối với Bhookh Kumari (Krishna Baldev Vaid – Ấn Độ), Chiến tranh (Luigi Pirandello – Ý), Sáu bước miền quê (Nadine Gordimer – Nam Phi).

Hồ Trường mở rộng định nghĩa của mỗi tiểu đề, giúp cho người đọc dễ dàng nắm bắt nội dung cốt truyện. Về ngôn ngữ của mỗi tác giả/tác phẩm, được người dịch thuật khéo léo cho chúng ta tiếp cận với cách sử dụng/giải trình của họ, như là một phương tiện đẫn nhập riêng. Không gian và thời gian, kể chuyện và điểm nhìn trong truyện, với Hồ Trường là sự trình hiện trong quan hệ giữa nội dung với tác phẩm. Cách phân tích giọng điệu của dịch giả tạo cho người đọc tự phán đoán, phân chia các loại hình giọng điệu. Từ chỗ đứng này, làm hiển thị hiện tượng nghệ thuật, và nâng tính đọc trong sách dẫn luận truyện.

Sau mỗi truyện ngắn, người dẫn truyện đặt ra câu hỏi phân tích để người đọc tự kiểm tra lại tình tiết, những uẩn khúc, xúc cảm thẫm mỹ, nhạc điệu u sầu, tỉnh lược, hoặc suy nghĩ về tựa đề, thành tố cấu trúc, hay phân tích hành vi, thái độ nhân vật, kể cả nhân vật giấu mặt…Những trắc nghiệm thú vị mang tính sư phạm khoa học này, làm cho người đọc sách tự quay lại chính mình với những đoạn liên quan để hoàn thành tính đọc một cách thực tiễn, một phong thái nghiệm luận sách, mở rộng biên độ tư duy, thẩm thấu qua mỗi tác giả/tác phẩm khác biệt, trong mỗi thời đại khác biệt, và nhu cầu bộc lộ cá tính không giống nhau. Ví dụ như sau truyện kẻ phá hoại, dịch giả nêu – Cốt truyện của truyện có đầy đủ 5 thành phần không? Thử phân tích các thành phần. Truyện dài nhất trong toàn tập có đề tựa Phiên chợ Giát của Nguyễn Minh Châu được bố trí trong phạm trù ngôn ngữ, và sau đó là 4 câu hỏi phân tích để ta suy luận, ý thức về nhiều câu dài, câu mở rộng, nhất là khi miêu tả, trình bày nội tâm, dòng ý thức của nhân vật lão Khùng…Các từ ngữ chỉ tên người, đia danh…Thủ pháp ngôn ngữ...hoặc truyện hầu như chỉ có độc thoại? Sau truyện ngắn đứa con hiếu thảo, câu hỏi gợi ý “ hãy phân tích hành vi, thái độ, lời nói, nội tâm của nhân vật chính là bác sĩ. Từ đó, hãy cho biết anh ta quan niệm hiếu thảo, chủ đề chính của truyện…Rồi cứ thế, sau mỗi truyện dịch, anh nêu ra 3, hoặc 4 câu hỏi phân tích.

Cách đặt câu trắc nghiệm một cách sư phạm khoa học trong dẫn luận truyện đã tạo hình kiểu mẫu kết nối người đọc gắn bó tác phẩm với các hình thức sinh hoạt xã hội, làm cho ta xoay quanh, tái hiện chủ đề, nhìn thấy sự ra đời đứa con của hoàn cảnh, sản phẩm của lịch sử…Những khai mở, gợi ý của Trần Ngọc Hồ Trường đẫn dắt chúng ta tiếp cận phong phú trên mỗi truyện ngắn, đọc trúng và sát sao trọng tâm tác phẩm.

Đây là quyển thứ ba sau Truyện ngắn MỹTruyện ngắn Arab, được Nxb Hội Nhà văn ấn hành trong năm 2014)

Tham khảo 26 đầu sách tiếng Việt, 16 sách tiếng Anh của các nhà triết học tên tuổi, nhà văn ưu tú nước ngoài, các nhà lý luận phê bình… được Trần Ngọc Hồ Trường chuyển dịch sang tiếng Việt, gom thành dẫn luận truyện - minh họa bằng truyện ngắn phân tích là một công phu đam mê, tận tụy và tràn đầy sức sống nghệ thuật.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ VạnNinh NhaTrang ngày 12.11.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004