Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới

Bod Dylan




GIẢI NOBEL VĂN HỌC 2016







Qúy vị đang nghe Bob Dylan trong bản Blowing in the wind



V iện Hàn lâm Thụy Điển khép lại mùa giải Nobel 2016 bằng thông báo Nobel Văn học 2016 dành cho ca sỹ, nhạc sỹ người Mỹ Bob Dylan. Bob Dylan tên thật Robert Allen Zimmerman, sinh ngày 24 tháng 5 năm 1941 tại bang Minnesota trong gia đình Do Thái. Ông đạt hơn chục giải Grammy, một giải Quả cầu vàng và một Oscar, được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng rock and roll và một số Đại sảnh danh vọng âm nhạc khác. Năm 2004, ông được bầu là nghệ sỹ vĩ đại mọi thời đại, đứng thứ hai sau ban nhạc The Beatles. Năm 2012, ông được Tổng thống Obama tặng Huân chương Tự do.

Bạn đọc Việt Nam biết Bob Dylan qua sách "Trịnh Công Sơn và Bob Dylan: Như trăng và Nguyệt" sách chọn điểm nhìn so sánh giữa Trịnh Công Sơn và Bob Dylan của John C. Schafer. Là người biên tập cuốn sách  nhà văn  Nguyễn Trương Quý nhận định về giải thưởng năm 2016: "Trao cho Bob Dylan là sự thừa nhận xu hướng liên văn bản. Đó là nỗ lực Ủy ban Nobel khi tìm những đóng góp của thể loại không kinh điển của văn chương".“Trước đây, cứ nói đến Nobel văn xuôi là trao cho người viết tiểu thuyết. Nhưng giải thưởng năm nay chính là câu chuyện tái định nghĩa văn học”. Nhà nghiên cứu văn học Trần Ngọc Hiếu cho rằng, bản thân Bob Dylan được biết đến như một nhạc sĩ, ca sĩ. Nhà văn Uông Triều -  Biên tập viên mảng Văn học Nước ngoài của Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội đồng quan điểm cho rằng ca từ trong ca khúc của Bob Dylan đẹp, phức tạp, có chiều sâu, có tính phản kháng, nhưng nếu vì thế mà trao giải thì Uỷ ban Nobel "đã đi quá xa".

Nhà văn Trương Quý phân tích, vài năm gần đây, giải thưởng Nobel văn chương mở rộng ra, Năm ngoái giải trao cho Svetlana Alexievich (người viết phóng sự, phi hư cấu), hay năm 2013 trao cho Alice Munro- tác giả chuyên viết truyện ngắn Giải thưởng Nobel Văn học trao cho ca sĩ, nhạc sĩ có thể khiến nhiều người ngạc nhiên. Sara Danils - Thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển - lý giải với báo chí: "Nếu nhìn lại quá khứ, các bạn sẽ thấy Homer và Sappho. Họ đã viết những văn bản đậm chất thơ, được dành cho trình diễn. Nó tương tự cách của Bob Dylan. Ngày nay chúng ta vẫn đọc, vẫn yêu thích Homer và Sappho. Chúng ta cũng có thể và nên đọc Bob Dylan". Theo công bố của Viện Hàn lâm Thụy Điển, Bob Dylan đã được vinh dự nhận giải cho những phát kiến của ông về biểu đạt thơ ca trong các sáng tác âm nhạc truyền thống đồ sộ của Mỹ.

Bob Dylan được coi là một trong những tượng đài văn hoá đại chúng Mỹ. Nghệ sĩ 75 tuổi này được biết đến nhiều với tư cách ca sĩ, nhạc sĩ. Tuy nhiên, ông còn thử sức với lĩnh vực văn chương, thơ ca, hội hoạ và đều gây được tiếng vang.

Bob Dylan là một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hoá Mỹ suốt 5 thập kỷ qua và được coi là người đại diện xuất sắc nhất cho thế hệ mình. Ông chính là người khai phá truyền thống trong âm nhạc Mỹ ở nhiều thể loại, từ rock, blues, country đến rock and roll... dấu ấn lớn nhất của ông chính là trong âm nhạc. Ca sĩ, nhạc sĩ Bob Dylan được xem là một huyền thoại âm nhạc thế giới. Phần lớn các tác phẩm âm nhạc nổi tiếng nhất của Bob Dylan ra mắt vào những năm 1960, nói về tình trạng bất ổn của xã hội. Ca khúc "Blowin’ in the wind" được giới trẻ Mỹ thời đó tôn thờ, dẫn lối cho họ trong nhiều cuộc biểu tình phản đối chiến tranh Việt Nam vì lời lẽ giản dị và đi vào lòng người. Ông được coi là tượng đài văn hóa thế kỷ 20 và được mệnh danh là "lãng tử du ca". Bob Dylan vốn được vinh danh là một tượng đài âm nhạc Mỹ trong việc chắt lọc ngôn từ đưa vào ca khúc của mình. Ông được báo chí ca ngợi là một người phát ngôn cho thế hệ những người Mỹ ở thời đại của mình, dù Bob Dylan nhiều lần từ chối danh xưng ấy. Năm 2008 ông bất ngờ được giải Pulitzer “vì sự ảnh hưởng sâu rộng tới âm nhạc đại chúng và văn hóa Mỹ thông qua các ca từ đậm chất thơ phi thường”, vì ông học cách viết ca từ khi nghe các ca khúc dân gian”.

Sara Danils, Thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển mô tả Bob Dylan là “một hình mẫu tuyệt vời... và trong 54 năm (từ khi khởi đầu sự nghiệp), ông đã tái phát minh bản thân mình”, với phong cách âm nhạc mang những suy nghĩ rực rỡ, hiện nay Bob Dylan cũng khẳng định tên tuổi và đóng góp của mình theo cách Homer và Sappho - những nhà thơ vĩ đại của Hy Lạp, để các tác phẩm được kể theo phong cách riêng và trở nên bất tử.

                                                                 


tổng hợp


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 15.10.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004