Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





Thử Nhìn Lại Tình Hình Dạy Thêm, Học Thêm



        


1- Miền Nam trước 75


Dù công lập(như Gia Long,Pétrus Ký,Trưng Vương,Chu Văn An,Võ Trường Toản,Mạc Đỉnh Chi,Hồ Ngọc Cẩn…) hay tư thục(Hưng Đạo,Nguyễn Bá Tòng,Bồ Đề,Đạt Đức,Lê Bảo Tịnh,Saint Thomas…),các trường phổ thông đều đồng nhất dạy chương trình chuẩn của Bộ VHGD&TN .Giáo án giảng dạy thường được các thầy cô biên soạn dựa theo các bộ sách giáo khoa của Trung tâm học liệu hoặc tự chọn tài liệu sách tham khảo của cá nhân,nhóm giáo sư có uy tín như :

-Quốc Văn: Hà Như Chi,Dương Quảng Hàm,Nguyễn Quảng Tuân,Phạm Văn Diêu,Phạm Thế Ngũ,Vũ Ký,Tạ Ký,Đỗ Văn Tú,Vũ Quế Viên…

-Toán Hình học,Đại số: Hoàng Xuân Hãn,Nguyễn Xuân Vinh,Phạm Kế Viêm,Võ Thế Hào,Nguyễn Văn Phú,Bùi Hữu Sủng,Bùi Hữu Đột,Nguyễn Văn Kỷ Cương,Cù An Hưng…

-Vật Lý : Trần Thế Hiển,Nguyễn Phượng Các,Trương Đình Ngữ,Vũ Văn Chuyên…

-Hóa Học : Hà Ngọc Bích,Nguyễn Thanh Khuyến,Chu Phạm Ngọc Sơn …

-Vạn Vật(Sinh Học) : Phùng Trung Ngân,Đỗ Danh Tẫm…

-Anh Ngữ : Lê Bá Kông,Lê Bá Khanh,Trần Văn Điền …

Việc học thêm chủ yếu xuất phát từ nhu cầu của bản thân HS - không có chuyện o ép -học sinh yếu kém môn nào,nếu có điều kiện,ra ngoài các Trung tâm học thêm môn đó - nhà khá giả mời SV kèm tại gia .Nghèo quá thì cố tự học,học nhóm,học bạn.

Các Trung tâm ôn luyện thường tập trung quanh khu vực Tân Định - Đặng Tất(Q 1),Trần Quý Cáp (Võ Văn Tần),Bà Huyện Thanh Quan,Phan Thanh Giản (Điện Biên Phủ),Lê Văn Duyệt CM Tháng Tám – Q.3)như:Văn học,Âu Lạc,Trường Sơn,Hưng Đạo,Văn Lang,Văn Hiến,Việt Nam Học Đường …

Đồng lương nhà giáo khu vực công lập nhìn chung đảm bảo cuộc sống khá phong lưu.‘Chỉ số lương mới ra trường sư phạm của giáo viên tiểu học là 250, giáo học bổ túc hạng 5 là 320, giáo sư trung học đệ nhất cấp hạng 4 là 400, giáo sư trung học đệ nhị cấp hạng 5 là 430, hạng 4 là 470.Với lương căn bản cộng thêm phụ cấp sư phạm,nhà giáo ở tỉnh thời Đệ Nhất Cộng Hòa có cuộc sống khá thoải mái,có thể mướn được người giúp việc.Sang Đệ Nhị Cộng Hòa,đời sống bắt đầu mắc mỏ,vật giá leo thang,nhà giáo cảm thấy chật vật hơn, nhất là ở những thành phố lớn như Sài Gòn, Đà Nẵng.Tuy vậy lúc nào nhà giáo cũng vẫn giữ vững tinh thần và tư cách nhà mô phạm,từ cách ăn mặc thật đứng đắn,đến cách ăn nói giao tiếp với phụ huynh học sinh,và cả với giới chức chính quyền địa phương.Dù gặp hoàn cảnh khó khăn đến đâu,nhà giáo cũng hết lòng với sứ mạng,vẫn làm đúng lương tâm chức nghiệp của mình’.(Nền giáo dục ở miền Nam 1954-1975 - GSTS Nguyễn Thanh Liêm).


2- Do đâu buộc phải dạy thêm ?

Sau ngày thống nhất đất nước chủ trương của đảng tiến lên xây dựng CNXH,theo NQ ĐH IV- năm 1976) - m iền Nam có 5 thành phần kinh tế:  gồm 3 thành phần KT của miền Bắc(KT XHCN, KT sản xuất hàng hóa nhỏ và KT nông dân gia trưởng),cộng thêm 2 thành phần của miền Nam KTTBCN và KT TB nhà nước.Riêng mảng văn hóa giáo dục với đặc thù là ngành sản xuất đào tạo“con người vừa hồng,vừa chuyên”,được minh định chắc nịch trong điều 41,chương III,HP 1980: “Sự nghiệp giáo dục do nhà nước thống nhất quản lý…” – nghĩa là nhà nước độc quyền ôm tất tần tật. Toàn bộ nhà trường cũ đương nhiên bị xóa sổ, thay biển,đổi tên - cộp dấu “quốc doanh”!

Cơm áo không đùa với bất cứ ai – Dạo ấy để đứng được trên bục giảng làm nghề,rất nhiều thầy cô thật thảm hại - hoặc bất lực viển vông ngồi chờ thời tự ru câu “lạc đạo vong bần”,giữ tròn sĩ khí hoặc phải chấp nhận“đói thì đầu gối phải bò”,làm thêm đủ loại việc thượng vàng hạ cám - (trông xe,đạp xich lô,chạy honda ôm - thậm chí tội lắm có cô giáo tiểu học trải tấm nylon nhựa cạnh cổng trường muối mặt ngồi bán lèo tèo ít tập vở,dụng cụ học tâp,cho thuê sách hình,truyện tranh trẻ con - có cô đem theo cả quà vặt(kẹo,bánh,sữa chua,kem chuối),bán tại lớp giờ chơi - Chuyện cũ qua lâu lắm rồi giờ nhắc lại đầu bạc muốn rớt nước mắt !

Nhà giáo được đào tạo để dạy Người – dạy bằng nghề,bằng chính nhân cách mô phạm bản thân - do đó không còn đường nào khác phải tự cứu mình trước khi trời cứu,và cách lương thiện nhất trên đời này lúc bấy giờ,là dạy thêm.Những năm đầu thập niên 80 bắt đầu xuất hiện một vài lớp‘cua’Toán,Lý,Hóa,ôn thi lớp 10 ở các địa chỉ:128 Bùi Thị Xuân,24/2Trương Định (Q3)…; lớp chuyên Hóa (thầyNgTrTh,NgBD);môn Toán(Tr tâm ĐHSP,thầy NgHTh.); chuyên Hình không gian11(thầy ĐVĐ.)… Học sinh chen chúc đăng ký giành chỗ,đóng học phí trọn khóa - lớp học nêm chặt như cá hộp.

Tình hình dạy thêm ngày càng tràn lan,khoảng năm 1985 trở đi một vài trường phổ thông thỏa thuận với Hội CM HS,tăng tiết học có thu phí các môn chính(T,L,H,AV) với mục tiêu đảm bảo TN 100%,đậu ĐH tỉ lệ cao ! Tiết tăng cài xôi đậu trong thời khóa biểu chính khóa.

Để chấn chỉnh,chính phủ ban hành Quyết định 242-TTg,ngày 24.5.1993 (Thủ tướng Võ Văn Kiệt ký),về việc dạy thêm,học thêm ngoài giờ của giáo viên các trường phổ thông công lập với chỉ đạo :

Từ nay các trường phổ thông công lập không được tổ chức dạy thêm đồng loạt đối với học sinh ở các lớp phổ thông và không được dùng các biện pháp trực tiếp hoặc gián tiếp buộc học sinh phải học thêm ngoài giờ.

Cho phép dạy thêm mang tính chất bổ trợ đối với một số học sinh kém,học sinh giỏi và học sinh cuối cấp.

Bộ Giáo dục&Đào tạo quy định cụ thể quản lý việc dạy thêm này và công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.” (Điều 1)

Các trường dựa vào cái 242 trên đây,tiếp tục tăng tiết bồi dưỡng“ hs giỏi”,phụ đạo“hs kém”và hs cuối cấp.Tình hình DT,HT trong và ngoài nhà trường tồn tại kéo dài với nhiều quyết định hướng dẫn bổ sung : Quyết định số 03/2007/QĐ-BGDĐT ngày 31/1/2007 của Bộ Trưởng Bộ GD và ĐT ban hành Quy định về dạy thêm,học thêm(Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng ký thay) ;QĐ số 21/2008/QĐ-UBND ngày 25/3/2008 của UBND TP.HCM quy định về quản lý dạy thêm,học thêm trên địa bàn Tp Hồ Chí Minh - PCT Nguyễn Thị Thu Hà ký thay).

Học thêm,tiết tăng xếp lẫn trong TKB chính khóa phát sinh nhiều bất cập : - xé rào qui chế của Bộ về kế hoạch thời gian năm học – tạo ra hiện tượng học lệch(chỉ chăm chú các môn thi ĐH;học sinh bị ‘úp bộ’đại trà theo đơn vị lớp,đội ngũ giáo viên“chắc/lép”,chất lượng chuyên môn không đồng đều do gốc đào tạo(A,B,tại chỗ) – các em kêu ca đòi thay thầy,đổi cô.Và rồi đâu phải môn nào cũng có thể tăng tiết dạy thêm(như Sử,Địa,Công Dân,Kỹ Thuật,Thể dục…) - dẫn đến tình trạng thu nhập toàn hệ thống chênh lệch,vô tình hình thành cái mà nay người ta gọi là “nhóm lợi ích”.Điều này ngấm ngầm tác động tiêu cực tinh thần công tác tập thể sư phạm – bởi thành quả của nhà trường là công sức chung đâu của riêng ai ? Không ra mặt nhưng một số ít gv phản ứng bằng thái độ uể oải “lãn công” tinh tế trong lao động(đập dập bài dạy,câu giờ,đủng đỉnh lên lớp,né tránh hoạt động toàn trường,cáo bệnh nghỉ phép…).


* Quá tải không đủ thời gian,đề thi phân hóa là nguyên do cốt lõi dẫn đến DTHT

- Gần đây trong kỳ họp thứ 2 HĐND TP.HCM khóa IX ngày 4.8.2016,ông Lê Hồng Sơn (GĐ Sở GDĐT TPHCM),đã đưa ra lí giải : xuất phát từ mâu thuẫn học sinh phổ thông phải trải qua một kỳ thi chung vẫn do Bộ GD-ĐT ra đề,mỗi năm đề thi có mức độ phân hóa càng cao.Chính điều đó dẫn đến sự lo lắng của nhà trường,của phụ huynh,của học sinh - Trong khi tiết dạy trên lớp không đủ,tiết dạy chỉ chuyển tải được lý thuyết cho học sinh,thiếu các tiết học nâng cao,thực hành đưa ứng dụng vào để học sinh có thể phân tích,nhớ sâu bài.Còn phía nhà trường có thể phân loại học sinh để tổ chức các em học thêm. Xét về nhu cầu,em học yếu môn này thì học thêm để tiến bộ hơn,em học giỏi môn đó thì học để phát triển năng khiếu môn học đó,lĩnh vực đó là điều hoàn toàn bình thường.(nguồn dantri.com.vn)


Nhiều ý kiến đề nghị : - Cần tăng lương,tăng phụ cấp SP ! Vẫn biết biện pháp này chỉ giải quyết phần nào cái gốc của vấn đề.Nếu đối chiếu với tham nhũng,quản lý kinh tế tồi,tạo ra nợ ngân sách(thuế dân),nợ xấu hàng chục ngàn tỉ VND - có tăng nhỏ giọt cũng chẳng thấm đâu?Nhưng phải tăng vì đó là quy luật,là bài toán kinh tế xã hội,đảm bảo đủ sống – bù đắp mức hao phí và tái sản xuất mở rộng sức lao động.

- Khẩn trương cải cách chương trình theo hướng tinh giản nội dung,giảm bớt môn học ở lớp cuối cấp.Hiện nay tội nghiệp các cháu chịu áp lực học tập,thi cử khá nặng nề khi phải dàn hàng ngang đối mặt với một lượng kiến thức khổng lồ - (Văn,Sử,Địa,Ngoại ngữ,GDQP-AN,Công nghệ,Toán,Lý,Hóa,Sinh,Tin học,Thể dục…). Cung cấp kiến thức phổ thông cho học sinh là mục đích cuối cùng của giáo dục đào tạo - nhưng nhồi nhét cái gì cũng muốn rót vào đầu học sinh (từ những mớ triết học hàn lâm lỗi thời,những khái niệm kinh tế chính trị trừu tượng, luật pháp,cơ chế nhà nước, kỹ năng sống, trật tự an toàn giao thông đến giáo dục sức khỏe sinh sản, giới tính, phòng chống tham nhũng…). Giáo viên đâu phải là cuốn Đại từ điển Bách khoa toàn thư nên rất dễ dạy vẹt,đọc chép qua loa cho xong. Rốt cuộc hs cái gì cũng biết nhưng không biết cái gì cả !

- Về chuyên môn : với mức độ đề thi phân hóa ngày càng cao đòi hỏi gv phải triệt để thay đổi phương pháp giảng dạy,đoạn tuyệt lối thuyết giảng một chiều,nô lệ sgk – Chú ý đánh thức tư duy phản biện,rèn hs biết cách vận dụng kiến thức soi rọi thực tế - Bởi kiến thức sách giáo khoa mới chỉ ở dạng thông tin chưa biến thành tri thức .


Tóm lại học tập là công việc suốt đời.Mục đích của giáo dục là dạy cho học sinh ‘cách nghĩ’ chứ không phải suy nghĩ cái gì. Thế giới phẳng ngày nay - một cái click chuột sẽ mang đến cho ta vô số thông tin kiến thức khoa học tự nhiên,xã hội.Nhiệm vụ của nhà trường phổ thông là giáo dục đào tạo học sinh biết cách xử lý - biến thông tin thành tri thức phục vụ cuộc sống.

Nhìn các em tất bật chạy‘sô’đến lớp học thêm - phụ huynh dầm mưa,dãi nắng đưa đón,gây cảnh ùn tắc kẹt xe,ít nhiều người ngoài nhìn vào cảm giác dân ta rất hiếu học. Nhưng đâu biết chạy sô học thêm như điên chính là để đối phó với nền giáo dục bất ổn - cải cách xoành xoạch-quản lý,dự báo đón đầu yếu kém !


***


Khi kết thúc bài viết này,tôi tiếp nhận thông tin mới nhất 12.8.2016 :Từ năm học 2016-2017, TP.HCM sẽ tự thực hiện việc kiểm tra,đánh giá và công nhận tốt nghiệp cho học sinh (HS) THPT.

Nhà trường và giáo viên giảng dạy có trách nhiệm đánh giá định kỳ HS. Sở GD&ĐT TP sẽ tổ chức đánh giá chung giữa và cuối cấp học để làm cơ sở xem xét hoàn thành chương trình học của cả cấp. Đó là một trong những điểm mới trong các nhiệm vụ do Sở GD&ĐT TP.HCM đề ra cho năm học 2016-2017.

Theo văn bản liên tịch ngày 5-8 giữa Bộ GD&ĐT và UBND TP.HCM thông báo kết luận của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ và Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong về các đề xuất của TP tại cuộc họp bàn về phát triển GD&ĐT cho TP đầu tháng 6 vừa qua.Trong kết luận này, Bộ trưởng nêu rõ sẽ tăng cường phân cấp cho TP thực hiện hầu hết các khâu trong tổ chức thi và xét tốt nghiệp THPT dưới sự giám sát, hỗ trợ của Bộ GD&ĐT, bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực HS.

Ngoài ra, theo kết luận này của Bộ, năm học tới Sở cũng cho phép các trường chủ động trong việc điều chỉnh thời lượng giảng dạy của các bộ môn trên cơ sở đảm bảo chuẩn kiến thức kỹ năng,chủ động xây dựng chương trình giảng dạy tích hợp,liên môn và đa dạng hóa việc kiểm tra đánh giá cho phù hợp với tình hình giảng dạy thực tế trong từng loại hình trường.

TP tự xây dựng khung chương trình giáo dục và bộ sách giáo khoa phù hợp thực tiễn phát triển của TP dựa trên khung chương trình chung của Bộ GD&ĐT. Chương trình cấp học xây dựng theo hướng mở: Một số môn học bắt buộc (văn - tiếng Việt, toán, ngoại ngữ) và các môn tự chọn phải hoàn thành trong cả cấp học với số lượng môn học tối đa chỉ nên là tám môn. Đồng thời, TP.HCM được phép tổ chức khảo thí trình độ tiếng Anh của HS theo bốn kỹ năng nghe - đọc - nói - viết, không xét việc hoàn thành môn học theo cơ cấu điểm số như hiện nay”.(nguồn plo.vn)

Hy vọng điều này sẽ bớt áp lực cho các cháu học sinh và giảm vấn nạn DTHT.


(Saigon,12/8/2016)



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 31.8.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004