Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





Truyện Kiều Sống Cạnh Bên Ta



        

1- ‘Của tin’ là của gì ?


TT Barack Obama rời VN,để lại đất nước này bài phát biểu (tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia,Hà Nội - ngày 24/5/2016) - được đánh giá trên cả tuyệt vời .Phải thành thực khen cái tài của nhóm tham vấn soạn thảo văn bản và cái thông tuệ,hùng biện của người đứng đầu Nhà nước Hoa Kỳ.

Kết thúc bài phát biểu,ông chốt lại :

"Sau này khi người Mỹ,Việt Nam học cùng nhau, cùng phối hợp sáng tạo với nhau thì các bạn hãy nhớ khoảnh khắc tôi đứng ở đây trước các bạn như Nguyễn Du đã nói :“Rằng trăm năm cũng từ đây.Của tin gọi một chút này làm ghi.

Của tin là của gì? Phải chăng đó là : Niềm Tin và Giá trị tự thân Dân tộc.Niềm Tin rằng nước Mỹ không có ý định can thiệp vào thể chế chính trị của Việt Nam, rằng tương lai của Việt Nam là do nhân dân quyết định và Hoa Kỳ sẽ mãi là một người bạn với nhân dân Việt Nam. Còn giá trị tự thân Dân tộc là khi ông liên tục nhắc cho nhân dân Việt Nam về sự vĩ đại của họ. Đó là một quốc gia của Hồ Chí Minh,Võ Nguyên Giáp,Lý Thường Kiệt,Hai Bà Trưng,Thích Nhất Hạnh,Trịnh Công Sơn,Văn Cao,Nguyễn Du,Ngô Bảo Châu,và Phan Chu Trinh…

Ông nói: “Việt Nam là một nước có chủ quyền độc lập và không có quốc gia nào khác có thể áp đặt lên ý chí của người dân Việt Nam. Độc lập, chủ quyền ấy do người dân Việt Nam quyết định. Mỹ rất quan tâm đến sự thành công của đất nước Việt Nam”.

Về vấn đề Biển Đông,ông Obama cho rằng :“Ở Biển Đông,chúng tôi không phải là một bên tranh chấp, nhưng chúng tôi khẳng định và đề cao quyền tự do hàng hải và hàng không; tự do thương mại không bị ngăn trở; giải quyết các tranh chấp phải thông qua pháp lý và luật pháp quốc tế. Nước Mỹ sẽ đưa tàu và máy bay di chuyển ở bất kỳ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép, và ủng hộ quyền của các nước khác cũng hành động như vậy” - “Không thể cứ cậy nước lớn mà bắt nạt nước nhỏ”. Ông tuyên bố bỏ toàn phần cấm vận bán vũ khí như một cam kết hỗ trợ tích cực Việt Nam đối phó với TQ.

Cục diện chính trị khu vực ASEAN và thế giới vô cùng phức tạp .Tương kế tựu kế ,Dĩ bất biến ứng vạn biến,‘Tin’ hay ‘Ngờ’ hãy hỏi chính chúng ta .


2- Sức sống của những câu Kiều


Truyện Kiều của Nguyễn Du đã thấm sâu máu thịt Dân tộc Việt Nam.

Trong tác phẩm“Thả một Bè Lau” (NXB Tôn Giáo Hà Nội - 2005),Thiền sư Nhất Hạnh chia sẻ : “Ngày xưa tôi cũng từng dạy văn chương Việt Nam và đã dạy Truyện Kiều.Nhưng tâm của tôi lúc đó không được như bây giờ.Tôi đã dạy với tư cách một giáo sư văn chương mà chưa bao giờ dạy với tư cách một thiền sư.Nhìn với tư cách một thiền sư là nhìn sâu,nhìn kỹ,nhìn bằng sự khám phá của thiền quán mọi sự kiện qua nhận thức,đau khổ,hạnh phúc,thành công,thất bại và qua sự tu học của mình.Nhìn như vậy trong khi đọc lại Truyện Kiều ta có thể thấy được những điều rất mới.”(trg 3)

Những câu Kiều đi qua cửa môi các quan chức Hoa Kỳ,dù là khẩu ngôn ngoại giao nhưng đã lay động thực sự trái tim Việt Nam:

- “Sen tàn cúc lại nở hoa / Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân” (TT Bill Clinton chuyến thăm VN năm 2000) - nói về sự thay đổi của vạn vật qua bốn mùa rồi từ đó chuyển sang ý tưởng thời cuộc và quan hệ bang giao giữa hai nước.Hai câu thơ mang hàm ý khép lại quá khứ như “sen tàn”,khép lại mùa hè và mở ra tương lai tươi sáng trong quan hệ hai nước như “cúc lại nở hoa” tức là bắt đầu của một mùa mới.

- Lẩy câu Kiều Trời còn để có hôm nay/Tan sương đầu ngõ vén mây giữa trời- (Thank heaven we are here today;To see the sun through parting fog and clouds), PTT Joe Biden - trong tiệc chiêu đãi TBT Nguyễn Phú Trọng tối 7/7/2015 tại Bộ ngoại giao Mỹ,bày tỏ niềm hân hoan,đất trời quang tạnh,hai nước xích lại gần nhau – hãy cùng nhìn về phía trước.

Theo cách diễn giải của Thiền sư Nhất Hạnh:“Trời còn để có hôm nay”.Đó là một giác ngộ rất lớn.Chúng ta còn có được ngày hôm nay.Mỗi ngày là một tặng phẩm của đất trời.Không biết ngày mai như thế nào nhưng hôm nay mình có hôm nay đây.Ta phải làm thế nào để tỏ sự trân quý của mình đối với ngày hôm nay.Sáu chữ được làm bằng chánh niệm tỉnh thức.Chánh niệm là gì ?Là thứ năng lượng làm tan đi hết tất cả những u mê,thất niệm.“Tan sương đầu ngõ,vén mây giữa trời”- lại thấy hoa và trăng trở lại.Sự thật là ta có ngày hôm nay.Nếu chúng ta tiếp xúc được với cái hôm nay mầu nhiệm thì cũng có nghĩa những u mê,thất niệm,những trở lực thuộc tham,sân,si kia đều được vén ra “Hoa tàn mà lại thêm tươi – Trăng tàn mà lại hơn mười năm xưa”. (trg 391)

Một lần nữa xin được kính bái Đại Văn hào Nguyễn Du - Người “đã đứng ở vị thế giữa cái hữu hạn và cái vô hạn,sự sống và cái chết,biến và bất biến để nói với không phải chỉ người đương thời mà với muôn năm về những lẽ đời trên cơ sở của tình yêu thương vô hạn và tư tưởng tự do,bình đẳng”- (“Khi Nguyễn Du viết Kiều,đất nước hóa thành văn”- Nguyễn Sĩ Đại,nhân Kỷ niệm 250 năm ngày sinh thi hào Nguyễn Du – 3.1.2015).


(Saigon,10.7.2016)



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 17.7.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004