Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




TRẦN HỮU NGƯ

"Trời cao đất thấp chúng ta thì …"






"Có lẽ bây giờ ta mới biết

Em tặng đời ta mấy vết dao

Không nhớ rõ là bao nhiêu vết đứt

Để trong ta mang mãi những niềm đau

...

Có lẽ bây giờ và có lẽ

Ta hóa thân làm cây cỏ bên đường

Em có dẫm hãy dịu dàng khe khẽ

Chợt thương đời như những giọt sương tan".


     Đây là những câu thơ được trích từ bài thơ "Bây giờ mới biết" của Trần Hữu Ngư được nhạc sĩ Từ Vũ phổ nhạc từ năm 1992. Nội dung bài thơ là một câu chuyện tình buồn.

Trần Hữu Ngư quê ở làng Cây Găng, một miền quê nghèo ven biển thuộc xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Trước năm 1975, Trần Hữu Ngư là một trong những người cột trụ tổ chức thực hiện "Đất mới" - một tập san văn học duy nhất của tỉnh Bình Tuy (cũ).

Những năm sau 1975, cuộc sống đổi thay và nhiều khó khăn, nhờ quen thân với một vài văn nghệ sĩ Saigon nên Trần Hữu Ngư đã được các đàn anh thân mến ấy chỉ cách sản xuất giấy và bột giấy . Anh vận động một số người thất nghiệp cùng nhau xây dựng hợp tác xã sản xuất giấy để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống trước mắt ở La Gi. Chúng tôi phấn khởi tham gia hợp tác xã. Nhưng, vì nhiều lý do, kế hoạch xây dựng hợp tác xã của Trần Hữu Ngư không thành. Chúng tôi phải tìm con đường khác để mưu sinh. Anh Trần Hữu Ngư thì vào Sài Gòn vật lộn với cuộc sống mới. Riêng tôi thì đi làm công cho Nhà nước. Tuy sống xa , nhau nhưng chúng tôi rất vui khi thấy anh với những trang tùy bút thường xuyên xuất hiện trên các báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh, báo Bình Thuận Cuối Tuần... Cuối tháng 12 năm 2015, nhà xuất bản Mỹ Thuật xuất bản tập tùy bút "Trời cao đất thấp chúng ta thì..." của Trần Hữu Ngư. Đây là tác phẩm thứ tư của anh sau các tác phẩm: Tội nghiệp Boléro (2005), Ông già hừng đông (2006), Những bài ca đi qua tôi trong chiến tranh (2008). Tất cả những ấn phẩm đều được viết với thể loại tùy bút là thế mạnh của anh.

Nội dung "Trời cao đất thấp chúng ta thì …" gồm hàng trăm bài viết với gần 350 trang in, xoay quanh những câu chuyện gợi nhớ về quê hương anh: Hàm Tân - La Gi - Phan Thiết, vùng đất đầy nắng gió, miền Cực Nam Trung bộ của một thời chưa xa và những câu chuyện âm nhạc. Cùng với những bài viết cảm nhận về những ca khúc, Trần Hữu Ngư còn viết về thân phận những ca khúc nổi tiếng một thời, những câu chuyện tình yêu trong đời của các nhạc sĩ nổi danh Việt Nam. Trần Hữu Ngư có những ý kiến thú vị như anh cho rằng: Không có nhạc tiền chiến, mà chỉ có tình ca trong kháng chiến. Nên học lịch sử qua các ca khúc, tại sao không? Cố nhạc sĩ Phạm Duy trong một thư gởi cho Trần Hữu Ngư đã nhận xét: "... Tôi thấy anh là một người rất yêu âm nhạc và hiểu nhạc Phạm Duy rất kỹ... Tôi rất biết ơn anh là một trong những tình nhân đã không bao giờ quên người con hoang đàng của dân tộc là tôi...". (Trích thư Nhạc sĩ Phạm Duy ngày 31/5/2000).

Nhà văn Vũ Hạnh trong lời mở đầu tập tùy bút của Trần Hữu Ngư đã nhận định: "…Tập tùy bút này minh chứng khá rõ cho nhận xét ấy. Với một văn phong giản dị và một cách nhìn tinh tế, tác giả dẫn dắt chúng ta đi đến nhiều nơi, gặp gỡ nhiều người, qua nhiều sinh hoạt ở trong cuộc sống đời thường, giúp cho chúng ta hiểu thêm khá nhiều sự kiện và nhiều nhân vật: Cuộc sống vốn rất đa dạng và sự trải nghiệm của mỗi con người cũng rất khác nhau, nhưng điểm thú vị của tập sách này là sự ghi nhận sự việc, dầu là nhỏ nhặt, để tìm trong đấy một ý nghĩa, một giá trị giúp cho con người gắn bó nhiều hơn với cuộc sống mình... Tập tùy bút này có thể xem như một bữa tiệc đời, giản dị nhưng đậm đà mùi vị quê hương. Không chỉ được đọc, còn được viết về tác phẩm, người viết mở lời mở đầu này kể như đã được dự tiệc mà còn được thêm chút quyền... khen ngon! ..."


"ĐỜI ANH BỊ MẤY NHÁT DAO ":


"Trời cao đất thấp chúng ta thì …" vừa ra đời được nhiều bạn đọc đón nhận nồng nhiệt. Ấy vậy mà mới đây, có một ông tự cho mình là hiểu biết đã cắt khúc một câu trong bài tùy bút "Gió cát" của Trần Hữu Ngư rồi viết bài phê phán tác giả là viết không thận trọng, sai lịch sử địa danh, đăng trên báo Bình Thuận số ra ngày 17/2/2016 dưới dạng ý kiến bạn đọc (Ô hay! Trần Hữu Ngư viết về địa danh ở La Gi, Phan Thiết mang tính giai thoại, những mẩu chuyện như những câu chuyện tản mạn đời thường như tác giả đã từng viết: "Không ảnh hưởng đến hòa bình thế giới". Không biết ông bạn đọc ấy đọc như thế nào rồi nêu lên một mớ lịch sử địa danh, căn cứ lịch sử (?!) viết bài phê phán, hằn học, xổ toẹt cả một tác phẩm của Trần Hữu Ngư). Khen chê một tác phẩm văn học là ý kiến riêng và quyền của mỗi người. Nhưng chúng ta khi đọc một tác phẩm cần phải công tâm và có cái nhìn toàn diện, nhất là cần phải hiểu thể tài văn học.

Chúng tôi được biết, trước khi viết bài đăng báo,ông này đã từng huênh hoang tuyên bố trước bạn bè trong tiệc rượu : “ sẽ “Đánh” tác phẩm này của Trần hữu Ngư một trận nát thân” . Viết phê bình văn học là cùng tìm ra chân lý, lẽ phải sao hăm dọa như dân chợ búa! Ủa , sao vậy cà !?...

Chưa dừng lại ở đó, ông này tiếp tục đăng bài trên trang web vanchuongviet.org ngày 26/2/2016 và trang newvietart.com ngày 5/3/2016 . Nội dung bài đăng trên vanchuongviet và newvietart giống như bài đã đăng trên báo Bình Thuận. Có nghĩa là chê Trần hữu Ngư viết sai,không thận trong…Nhưng lần này bài xuất hiện trên các trang mạng, tác giả có mở đầu bài viết một câu : Đây là tập tùy bút của tác giả Trần Hữu Ngư, dày 340 trang, phụ bản Đỗ Hồng Ngọc mang logo nhà xuất bản Mỹ Thuật (Hà Nội) -2015, không ghi rõ nơi in theo quy định, nhưng từ đầu năm 2016 đã rao bán trên mạng và phát hành tại Bình Thuận và Tp.Hồ Chí Minh.” Đoạn văn này, người đọc có thể hiểu là sách in lậu, không đúng qui định. Trong thời điểm này, không biết ông kẹ nào dùng sim rác nhắn tin vào điện thoại của một số anh em văn nghệ ở Bình Thuận "Mời vào các trang mạng vanchuongviet và newvietart đọc bài: Phê phán tác phẩm Trần Hữu Ngư". Nhiều anh em sau khi xem tin nhắn ẩn danh đều ngán ngẩm, cho rằng đây là trò "ném đá" của kẻ tiểu nhân. Đứng trước những tác phẩm văn học, người đọc rất thông minh, tự biết đâu là hàng giả hàng thật. Người đọc không cần ai chỉ điểm hoặc quảng cáo, tiếp thị... Sự kiện này làm cho nhiều người ở La Gi nhớ lại trước năm 1975, hình ảnh chính người viết báo phê Trần Hữu Ngư đã cấu kết cùng một số quan chức tỉnh Bình Tuy đã dẫn đầu đoàn cảnh sát đến xét nhà Trần Hữu Ngư và tịch thu tập san "Đất mới". Khi tịch thu đã hạch hỏi Trần Hữu Ngư tiền thu bán tập san "Đất mới" để đâu? và giành lấy quyền điều hành tập san "Đất mới" - Tập san văn học tỉnh lẻ mới ra đời, còn ướt mực in, bán được mấy đồng! Ôi! Vì háo danh, tranh giành quyền làm "chủ xị" tập san mà họ đã giết chết tập san Đất Mới!.


NHỮNG GIỌT BUỒN


Trước hiện tượng trên, một số người làm văn nghệ ở La Gi - Bình Thuận thở dài về những việc làm của của người tự cho mình là nhà văn, nhà thơ và hiểu biết hơn người khác. Một bạn thơ từng đoạt giải thưởng Dục Thanh ở Bình Thuận sau khi xem những bài báo phê bình tác phẩm "Trời cao đất thấp, chúng ta thì..." của Trần Hữu Ngư đã ngán ngẩm cho biết: "Phê bình kiểu vạch lá tìm sâu, sâu đâu không thấy, tự làm bẩn tay mình... Qua tác phẩm, chúng ta nhận thấy: Trần Hữu Ngư là một người nặng tình với quê hương".

Nhà thơ Nguyễn Huỳnh Sa, người quê ở Tân Thành khi đọc tùy bút của Trần Hữu Ngư chợt nghe lòng rưng rưng nhớ về quê nhà một thời đã qua.

Với chúng tôi, những người sinh sống trên mảnh đất miền Cực Nam Trung Bộ, đọc “Trời cao đất thấp chúng ta thì … ”của Trần Hữu Ngư, để nhớ về những kỷ niệm một thời chưa xa trong cuộc đời và càng yêu thêm quê hương biết bao.

Riêng nhà báo Lam Điền trên báo Tuổi Trẻ TP. Hồ Chí Minh ra ngày 14/01/2016 đã cho rằng: "Tác phẩm Trời cao đất thấp chúng ta thì … của Trần Hữu Ngư có hàng trăm bài viết đáng đọc quá!...".


Phố biển La Gi, 05/03/2016



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 11.3.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004