Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




Lại Nói Về

Đức Khồng Tử và Văn Tự Hán



Nằm trên trục đường đến nơi làm việc(Phú Định),gần như ngày nào cũng phải băng qua khu chợ Kim Biên(Q5,TPHCM), tôi cảm thấy ái ngại như có điều gì thất thố đối với bậc Chí Thánh Tiên Sư (Người thầy đời trước đã đạt tới bậc Thánh),khi nhìn chung quanh bệ tượng Khổng Tử đặt ở đầu dải công viên phân cách đường Hải Thượng Lãn Ông,rất mất vệ sinh rác rưởi bốc mùi nước tiểu khai thối do những người buôn bán hàng rong,xe ôm,xe đẩy quanh đây(kẹt quá) thải ra.

    Lan man nghĩ đến cái Viện Khổng Tử vừa được trường Đại học Hà Nội tổ chức lễ gắn biển (ngày27/12/2014),“nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu,giảng dạy tiếng Trung Quốc,góp phần củng cố và phát triển quan hệ Việt-Trung”- đã vấp ngay ý kiến phản đối,đòi sổ toẹt luôn chữ Hán!
    Quả thật trong bối cảnh TQ hạ đặt giàn khoan HD 981,vạch đường lưỡi bò công khai lấn chiếm Hoàng Sa,Trường Sa của Việt Nam - đẩy mâu thuẫn đối kháng “một mất một còn”lên cao độ, thế rồi lại mở ra những hoạt động hữu nghị này nọ thì dù có ca ngợi ngàn lời có cánh cũng vô giá trị - tất cả trở nên trơ trẻn,giả dối.

    Trở lại câu chuyện“chữ Hán”,có lẽ chúng ta cần bình tĩnh – chuyện đâu còn có đó.Bản thân chữ Hán thực ra chẳng tội tình gì – chẳng qua trong quá khứ nó là công cụ theo chân bọn đại Hán xâm lược truyền sang nước ta với mục đích nô dịch đồng hóa,triệt tiêu dân Việt.
    Đâu dễ thụ động để bị nuốt dễ dàng,trong quá trình tiếp cận,ông cha ta đã khôn khéo biến chữ Hán thành vũ khí để đánh và chiến thắng chính kẻ thù truyền kiếp phương Bắc.Những bài thơ thần,cáo hịch:Nam Quốc Sơn Hà (Lý Thường Kiệt),Dữ Vương Thông Thư,Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi),Dụ Chư Tỳ-Tướng Hịch Văn (Trần Quốc Tuấn)….há chẳng phải là hòn tên mũi đạn được soạn thảo từ văn tự Hán bắn vào đầu Hán xâm lăng đó sao
    
     Trở lại câu chuyện“chữ Hán”,có lẽ chúng ta cần bình tĩnh – chuyện đâu còn có đó.Bản thân chữ Hán thực ra chẳng tội tình gì – chẳng qua trong quá khứ nó là công cụ theo chân bọn đại Hán xâm lược truyền sang nước ta với mục đích nô dịch đồng hóa,triệt tiêu dân Việt.
Đâu dễ thụ động để bị nuốt dễ dàng,trong quá trình tiếp cận,ông cha ta đã khôn khéo biến chữ Hán thành vũ khí để đánh và chiến thắng chính kẻ thù truyền kiếp phương Bắc.Những bài thơ thần,cáo hịch:Nam Quốc Sơn Hà (Lý Thường Kiệt),Dữ Vương Thông Thư,Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi),Dụ Chư Tỳ-Tướng Hịch Văn (Trần Quốc Tuấn)….há chẳng phải là hòn tên mũi đạn được soạn thảo từ văn tự Hán bắn vào đầu Hán xâm lăng đó sao ?
    Chữ Hán vàoViệt Nam ngót 2000 năm là thứ chữ đã được nhuận sắc.Người Việt có một hệ thống cách đọc chữ Hán riêng biệt (thiên địa, nhật nguyệt v.v. thay vì /tian di/, /ri yue/).Nhiều chữ Hán được viết theo lối riêng,có những kết cấu,hình thể riêng,tương tự như trường hợp chữ Hán của Nhật Bản.Thời Lý Trần,chúng ta cố thoát Hán bằng cách mượn văn tự (nét chữ) Hán để chế tác chữ Nôm.Về ngữ pháp,người Việt cũng như người Trung,Hàn,Nhật trước đây sử dụng ngữ pháp Hán văn cổ đại(một thứ tử ngữ, gọi là văn ngôn),mà không dùng lối nói khẩu ngữ đương đại.
    Tiếng phổ thông Trung Quốc được phổ biến bởi Học viện Khổng Tử là thứ ngôn ngữ sống (sinh ngữ),lấy ngữ âm phương Bắc làm chuẩn,sử dụng bộ văn tự đã được giản lược sau năm 1949. Còn ngữ văn Hán Nôm là một thứ ngôn ngữ chết (tử ngữ),được người Việt Nam sử dụng để ghi chép, thi cử … trước thế kỷ XX.
     Học tiếng Trung hiện đại mà không nghiên cứu Hán cổ văn chắc chắn không thể đọc hiểu hoành phi,câu đối,văn bia,sách vở do người Việt trước thời Nguyễn biên soạn.Chúng ta vẫn biết việc nắm vững chữ Hán sẽ giúp diễn giải khúc chiết ngữ nghĩa tiếng Việt gốc Hán nhưng khi sử dụng cần có ý thức độc lập - không lạm dụng từ Hán Việt – nếu tiếng ta có - chẳng hạn TQ có hỏa tiễn,tiềm thủy đỉnh,hàng không mẫu hạm… VNcó tên lửa,tàu ngầm (kilo),tàu sân bay..v.v…
     Tôi đồng ý với tác giả Trần Quang Đức:“Việc thoát Trung là thoát ở sự lệ thuộc chính trị,kinh tế, ở những thứ văn hóa thô bỉ,quê mùa tập nhiễm từ Trung Quốc đương đại,chứ không phải tẩy chay bất kỳ nét văn hóa hay đẹp nào chỉ cần biết nó có nguồn gốc Tàu!”(*)
    Cuộc chiến bảo vệ chủ quyền Biển đảo vẫn đang tiếp diễn, là thước đo sự tín nhiệm của toàn dân trong và ngoài nước đối với các nhà lãnh đạo VN. Hữu nghị gì thì hữu nghị,dù 65 năm hay ngàn năm đi nữa,phải đàng hoàng tử tế,phải sòng phẳng đôi bên cùng hợp tác,cùng có lợi.PhóTT,Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh trong một bài viết(18/1/2015),đã khẳng định lần nữa : hai bên cần thực hiện có hiệu quả nhận thức chung về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam-Trung Quốc - “thúc đẩy các cơ chế đàm phán về vấn đề trên biển trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”.

    Tóm lại đối với danh nhân văn hóa thế giới từ cổ chí kim dù thuộc bất kỳ quốc gia nào,dân tộc ta đều kính trọng,đều hàm ơn khi tiếp nhận những tinh hoa.Chúng ta không bắt chước máy móc,không ăn tươi nuốt sống văn hóa ngoại lai,cũng không kỳ thị mạt sát tẩy chay quá khích;cái gì phù hợp thì dung nạp,cái gì độc hại,rác rưởi dị hợm thì loại trừ;cái gì cá biệt đặc thù của người thì không động chạm,xúc phạm tới.                                                 
    Trung Quốc triển khai mạnh chủ trương thành lập các viện Khổng tử học tại các nước.Theo Tân Hoa xã,tính tới tháng 11.2009,Trung Quốc có cả thảy 282 viện Khổng Tử học và khoảng 272 trường dạy Hán ngữ ở 88 quốc gia và vùng lãnh thổ.Theo kế hoạch đến cuối năm 2010,Trung Quốc sẽ mở tổng cộng 500 viện Khổng Tử học, và đến năm 2020 con số đó sẽ là 1.000.Các viện Khổng Tử học thực chất là các trung tâm giới thiệu và quảng bá văn hoá và các giá trị của Trung Quốc.Điều này chúng ta cần hết sức cảnh giác ! Quyền lực mềm đối xử theo mềm – quyền lực cứng đối xử theo cứng.Vấn đề Biển Đông công lý sờ sờ ra đó – theo tinh thần Hồ Chí Minh “chúng ta thà chết chứ nhất định không để mất chủ quyền !


(*)Tham khảo nguồn internet – bbc.com


(Saigon,20/01/2015)
. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 24.1.2015.