Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới






VỀ MỘT CUỐN SÁCH MÀ

70 NĂM NAY LÚC NÀO TÔI CŨNG YÊU THÍCH






Mấy bữa nay tôi có dành thì giờ dọn, và sắp xếp lại mấy ngàn cuốn sách tôi hiện đang giữ, để rồi trong lúc làm việc này, tôi lại được gặp lại một cuốn sách, mà trong suốt 70 năm nay tôi đã thích và đến nay tôi vẫn thích. Đó là cuốn Truyện Trẻ Con (Contes de Perrault) do cụ Nguyễn Văn Vĩnh dịch và được Thư Xã Đắc Lộ (Editions Alexandre de Rhodes) xuất bản vào năm 1943, khi tôi còn là một cậu bé mới chập chững bước vào đời. Tôi may mắn có cha tôi và chú tôi đều là những nhà trí thức thích sách. Và tuy các cụ không chính thức chơi sách như tôi, nhưng hai cụ cũng có hai tủ sách to đùng ở ngôi nhà số 216 Đường Cát Dài, nơi tôi đã có một tuổi trẻ thật hạnh phúc, từ ngày ra chào đời cho tới năm 1954, khi tôi cùng gia đình lên đường vào Nam.

Trước khi nói về cuốn sách xin có vài chi tiết về tác giả Charles Perrault trước. Charles Perrault sinh ngày 12 tháng giêng năm 1628 và là con một luật sư, nhưng ông không theo nghề nghiệp của cha, mà chỉ đi làm thư ký cho người anh cả là một quan chức. Do chỉ làm cho anh nên ông rất nhàn rỗi và dành nhiều thời giờ cho việc viết lách, và trở nên rất nổi tiếng trong một thời gian sau đó, khiến ông để lại tên tuổi hơn người anh cả, và vị luật sư thân phụ của ông rất nhiều, vì vào năm 1671 ông được bầu vào Hàn Lâm Viện Pháp Quốc. Mười sáu năm sau, vào năm 1687, ông đã chủ xướng việc nghiên cứu vấn đề Tân và Cựu và là tác giả bộ sách So sánh Cựu với Tân (Parallèle des anciens et des modernes) viết từ năm 1688 tới năm 1698 và gồm 4 tập. Ngoài ra ông còn là tác giả một bài thơ rất nổi tiếng mà ông đã đọc ở Hàn Lâm Viện Pháp, bài “Thế kỷ Lộ Y Đại đế” (Le Siècle de Louis le Grand), đồng thời vào năm 1694, ông cũng là người viết lời nói đầu cho bộ Bách Khoa tự điển của Hàn Lâm Viện Pháp cực kỳ nổi danh. Tuy nhiên, những thành quả đó vẫn không khiến ông nổi danh bằng những truyện cổ tích của ông (Contes de Perrault). Ở nước ta thì, trừ bản dịch của cụ Vĩnh, chúng ta không biết gì nhiều thêm về những truyện cổ tích này, nhưng ở Pháp thì những truyện cổ tích này được bàn cãi, thảo luận, nghiên cứu trong nhiều hội thảo, được dùng để dạy học vv… Đúng là con người có số, nếu Charles Perrault theo nghiệp cha, thì chỉ là một luật sư ít được ai biết đến, và sẽ chẳng được muôn thuở lưu danh.

Cụ Vĩnh đã không dịch một hay mấy truyện đầu bằng thơ mà chỉ dịch 8 truyện bằng văn xuôi là các truyện dưới đây:

1- Hằng Nga ngủ ở trong rừng (La belle au bois dormant)

2- Con bé quàng khăn đỏ (Le petit Chaperon rouge)

3- Con yêu Râu-Xanh (La Barbe-Bleue)

4- Con mèo đi hia (Le chat-botté)

5-Các nàng tiên (Les fées)

6-Lọ Lem (Cendrillon)

7- Hoàng tử có bờm (Riquet à la houppe), và

8- Thằng bé tí hon (le petit Poucet).

Các chuyện đều được cụ dịch rất trong sáng, mạch lạc, và rất hấp dẫn vì nguyên bản nó vốn đã li kì hấp dẫn sẵn rồi. Đây là những truyện tuy chỉ đọc có một hai lần 70 chục năm về trước mà nay tôi vẫn còn yêu, còn thích như thường. Cầm cuốn sách trong tay, tôi mơ màng mường tượng lại hình ảnh 70 năm trước tôi nằm dài trên cái ghế đá đặt ở phía trước hòn non bộ to đùng của ông tôi đặt ở ngôi vườn rất đẹp trong cái nhà ở đường Cát Dài…


(Trích Hồi ký 60 năm chơi sách, chương VI)


. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 17.01.2015.