Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới

hoạ sĩ Trnh Quang Vũ




                  GIỮ HỒN THĂNG LONG

QUA PHỤC CHẾ TRANH CỔ THĂNG LONG          






Họa sĩ Trịnh Quang Vũ sinh năm Quý Mùi (1943), người Hà Nội. Từ nhỏ, ông đã có năng khiếu vẽ và giành giải thưởng vẽ tranh thiếu nhi toàn quốc. Năm 1958, khi mới 15 tuổi, ông được giải thưởng trong cuộc thi tranh tại Nhật Bản.

Không biết hiện tại có bao nhiêu gia đình 10 đời sống ở kinh thành Thăng Long-Hà nội, nhưng  họa sĩ Trịnh Quang Vũ là người có gốc gác Hà Nội đến 10 đời, lại sớm say mê hội họa từ nhỏ. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, ông có nhiều năm nghiên cứu sinh tại Đức. Trở về nước, ông là họa sĩ thiết kế cho Xưởng phim Truyện Việt Nam  nhưng với tinh thần cởi mở của Công dân toàn cầu.  Không những  là họa sĩ thiết kế chính cho các bộ phim Điện Biên Phủ, Cạm bẫy, Bông sen của Việt Nam, ông còn  và hợp tác với những hãng phim Pháp, Úc, Algeria.

Theo ông, thiết kế mỹ thuật cho phim mà vừa không có sách vở vừa không am hiểu kiến trúc cổ thì không thể làm được những bộ phim lịch sử hay .  Ông thấy, từ cuối thế kỷ XIV đến thế kỷ XVII. “Việt Nam  lúc đó đã nổi lên là một cường quốc, vì vậy việc sưu tầm tư liệu của những khách du lịch và giáo sĩ đến Việt Nam  từ cuối thế kỷ XIV đến thế kỷ XVII là những sử liệu vô cùng quý giá.

Cầm cọ từ hơn 40 năm nay, tranh của họa sĩ Trịnh Quang Vũ lấy cảm hứng từ những cứ liệu lịch sử  nhằm thể hiện  đời sống của người dân Việt Nam  sống động và chân thật: cảnh sầm uất trên bến dưới thuyền, nhiều phong cảnh trữ tình cùng những bộ trang phục với nét hoa văn độc đáo, khác biệt.

Tranh Vua Lê xuất cung, họa sĩ Trịnh Quang Vũ lấy từ trong tập Mô tả vương quốc Đàng ngoài của S. Baron  in năm 1732. S. Baron đến VN vào cuối thế kỷ XVII, người từng so sánh kinh đô Thăng Long không kém gì các TP phương Tây và ví Thăng Long như TP Venice của Ý. Qua  hiện thực trong tranh của S. Baron, theo họa sĩ Trịnh Quang Vũ:” Chúng ta thấy một Thăng Long đẹp hơn chúng ta tưởng” Ông phục chế bức tranh để “làm sống lại những hình ảnh của quá khứ để giữ gìn cho tương lai”. Họa sĩ Trịnh Quang Vũ  phục chế bức tranh Thành Thăng Long thế kỷ XVIII với những đoàn thuyền ở đây “mang đậm chất An Nam”  lộng lẫy xa hoa của vua chúa cùng với cảnh kinh thành xa xa như trong các bộ phim thần thoại theo tranh trong  cuốn Những điều kỳ thú khi du lịch Vương quốc Đàng ngoài của Jean Baptiste Tavernier .  Những bức tranh này đã được trưng bày tại Thềm Rồng - Điện Kính Thiên trong Hoàng thành Thăng Long  và gây được tiếng vang lớn.  “Bộ tranh là nguồn sử liệu quý giá, giúp nhiều người hình dung một cách rõ ràng, toàn cảnh về lịch sử Thăng Long và là những tài liệu hỗ trợ trong sáng tác văn học, sân khấu, điện ảnh  (nhà sử học Lê Văn Lan). Sưu tầm tư liệu đối với ông đã trở thành hơi thở, là lẽ sống hằng ngày.  Họa sĩ Trịnh Quang Vũ tâm niệm: “Trên thế giới không có nhiều thủ đô có độ tuổi 1.000 năm như Thăng Long - Hà Nội. “Giấc mơ của tôi là cùng với các nhà sử học, khảo cổ học phục chế lại tháp Báo Thiên, được coi là đài kỷ niệm chiến thắng quân Tống của nhà Lý. Tháp này có tên là Đại Thắng Tư Thiên Bảo Tháp, trên đỉnh bằng đồng có An Nam tứ khí, còn hoành tráng hơn cả Khải Hoàn môn ở Paris – Pháp”. Họa sĩ Trịnh Quang Vũ cho rằng phong cách nghiên cứu của ông không chỉ thuần túy kỹ thuật mà còn nghiên cứu cả dân tộc học và tôn giáo.          

 
 

PHỤC CHẾ BỘ SƯU TẦM TRANH CỔ VỀ THĂNG LONG-HÀ NỘI


Nhóm họa sĩ Trương Quốc Lập, Trịnh Quang Vũ, Phạm Tám, Nguyễn Tuấn và Đại học Mỹ thuật công nghiệp Việt Nam   đã lao động cật lực trong hơn hai tháng để phục chế lại bộ tranh cổ về Thăng Long - Hà Nội. Đó là những bức tranh cổ có từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 19, trong đó tập trung là những tác phẩm có ở thế kỷ 17, 18 và 19. Bức tranh cổ nhất là về trang phục quan lại thời Lý khi kinh thành Thăng Long mới hình thành.-  những bức tranh do các họa sĩ, thương nhân và giáo sĩ người phương tây và Trung Quốc vẽ khi đến Việt Nam, mô tả một cách sống động và chân thật cảnh sinh hoạt dân gian, chốn cung đình, các trang phục của các tầng lớp xã hội từ vua, quan đến quân lính, các thương nhân và người dân kinh thành, các lễ nghi tang ma, cưới xin, trình diễn nghệ thuật cùng cuộc sống sầm uất trên bến, dưới thuyền, phong cảnh và những công trình kiến trúc của kinh thành thuở trước. Bộ sưu tập phục chế 54 bức  tranh cổ về Thăng Long - Hà Nội  sẽ được trưng bày tại khu vực Nhà rồng - Điện Kính thiên trong khu di tích thành Hà Nội    

Cuộc triển lãm Phục dựng Thăng Long Hà Nội đã gây được một tiếng vang lớn trong giới sử học. Nó dựng lại hình ảnh của một Thăng Long xưa khi thời gian đã làm mờ đi các dấu tích. Nó giúp chúng ta hình dung được một Thăng Long ở vào những giai đoạn hưng thịnh nhất. Trong bức tranh cổ, người xem thích thú khi tìm ra địa danh còn lưu giữ đến ngày nay. Đoan Môn theo sử sách được xây dựng từ đầu thời Lê, dựa theo kiến trúc 5 cửa dành cho vua và quan lại ra vào. Đoan Môn vẫn còn gần như nguyên vẹn trong quần thể di tích Hoàng Thành Thăng Long.

Người phương Tây đi du lịch sang đây, họ vẽ lại, in sách để giới thiệu với người phương Tây sang vương quốc Đông Kinh. Chính vì vậy họ giới thiệu rất tỉ mỉ, từ thuyền bè, ăn mặc, nhà cửa, cung điện lâu đài, và họ rất ngạc nhiên, họ nói đây thuộc vào loại những kinh đô đẹp nhất châu Á. Họ có so sánh với Venice và cho rằng, vào những phiên chợ, ngày Rằm, mồng Một thì thậm chí còn đẹp hơn cả Venice”.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 10.12.2014.