Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




Mấy Ghi Nhận Về

Công Tác Chấm Thi Môn Văn



Môn Văn - bộ môn tiếng mẹ đẻ ,ở trường phổ thông được xem là công cụ : để tư duy – để diễn đạt – để giao tiếp – để tiếp thu các bộ môn khác – và hơn thế nữa để hiểu biết đời sống tâm hồn của con người Việt Nam,hiểu biết hệ thống tư tưởng dân tộc Việt Nam xuyên thấm qua các tác phẩm văn học.

    Cùng thống nhất chương trình sách giáo khoa cả nước nhưng chất lượng dạy và học văn hiện nay giữa các vùng miền(nông thôn,thành thị,miền núi,hải đảo) ít nhiều chưa đồng đều - kỹ năng phân tích cảm thụ tác phẩm,kiến thức về các vấn đề lí luận văn học còn yếu …Giáo viên vẫn chưa thoát khỏi cách dạy cũ nhồi nhét,truyền thụ một chiều.Về phía học sinh vẫn còn nguyên đó một bộ phận không mặn mòi môn văn,học chiếu lệ đối phó dẫn đến bài làm sơ lược,diễn đạt lủng củng ,hành văn cẩu thả - nhai trệu trạo những mẫu kiến thức đã được đúc sẵn hoặc bê nguyên xi “văn mẫu” !
    Kiểm tra,thi cử môn văn thường khó đạt điểm số cao bởi bài làm văn giống một cơ thể sống tương tác hữu cơ giữa các chi tiết bộ phận - là một cấu trúc chỉnh thể chặt chẽ mà những “cây bút học trò” đang tập tành,còn rất vụng về - (thấy vậy để hiểu,chia sẻ với các em…).Do vậy đề thi văn (TN) mấy năm qua thường phải kèm một hai câu hỏi giáo khoa tái hiện kiến thức để thí sinh gỡ điểm - Khâu chấm văn (TNPT)chừng mức nào đó có nương nới,không khe khắt theo hướng dẫn chung (phần mở đầu đáp án biểu điểm) :“Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm thi để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh,tránh cách đếm ý cho điểm.Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm,khuyến khích những bài viết có cảm xúc,sáng tạo nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật” .
   Đề thi vừa sức,chấm theo tinh thần “đãi cát tìm vàng” nên tỉ lệ TB môn văn năm nào cũng đạt khá : 85 - 90% trở lên.
   Năm 2015 tới đây, theo quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT),kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh ĐH,CĐ sẽ gom làm một.Đề thi chưa biết sẽ ra sao,chắc chắn sẽ khó hơn theo hướng đánh giá năng lực người học,tăng dần các câu hỏi ở mức độ vận dụng, các câu hỏi mở; nội dung câu hỏi của đề thi sẽ đảm bảo cả 4 mức độ nhận biết, thông hiểu, vận dụng cao,vừa có phần cơ bản đáp ứng cho hầu hết thí sinh,vừa có phần nâng cao nhằm phân hóa trình độ học sinh phục vụ công tác tuyển sinh vào các trường ĐH, CĐ. Điều này đòi hỏi giáo viên phải chuyển cách dạy theo hướng tích hợp,tăng cường hội thoại nhiều hơn,và học sinh phải năng động tích cực,biết cách “tiêu hóa” kiến thức .
   Về công việc chấm văn lâu nay phải nói khá nhọc nhằn – đọc hàng triệu “tác phẩm” (do tăng đột biến) của các “nhà văn” học trò.Yêu cầu giám khảo chấm nghiêm túc,đúng qui trình – phải đọc qua toàn bài để có cái nhìn tổng quát, rà từng phần,từng đoạn ý,đối chiếu đáp án cho điểm - cặp chấm đối thoại thống nhất điểm số ghi vào bài thi.
   Tâm lý thái độ chấm tuyển(chọn thí sinh hơn,kém), thường rất lạnh lùng,sòng phẳng tuyệt đối,không có chuyện du di,đãi cát,đãi vàng .Do vậy trước đề thi phức hợp (phân loại TN và xét tuyển ĐH,CĐ),công việc chấm của giám khảo phải cân nhắc sao cho vẹn đôi đường !Tất nhiên yếu tố khách quan khoa học vẫn là trên hết.
   Chuyện thi cử là chuyện đại sự quốc gia không phải là công việc“nông nhàn” .Việc điều động giám khảo cần lấy đúng những thầy cô đã,đang dạy lớp 12,có kinh nghiệm để đảm bảo chất lượng chấm. Bộ,Sở cần bồi dưỡng thêm nghiệp vụ chấm thi và quan tâm nhiều hơn chế độ bồi dưỡng công tác.
   Đổi mới kiểm tra thi cử xem ra còn nhiều ý kiến bàn góp,năm học đã trôi gần hết tháng 9 rồi.Nhốt 2 trong 1 hay tổ chức một kỳ thi Quốc gia cần được xác định rõ . Độ tin cậy của kỳ thi được quyết định bởi cách coi thi,ra đề thi và công tác chấm thi.Việc xử lý kết quả thi để công nhận TN hay xét tuyển ĐH,CĐ,cần tính toán bọc lót ngay từ khâu ra đề (hình thức,cấu trúc,giới hạn phạm vi kiến thức),nếu không tình trạng “ba rọi” có thể sẽ trì kéo tỉ lệ đỗ làm hỏng phương án bắn một mũi tên nhằm đạt hai mục tiêu của Bộ!Và nên chăng qui định tổ chức thi đợt hai cho những môn dưới TB (trong 4 môn thi TN) để dự phòng “vét vớt” những trường hợp oan khiên,rủi ro .

(Saigon,23/9/2014)
. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 06.10.2014.